Archive Category: Publicystyka

Neobanderowcy z Czarnego Komitetu postanowili „poprawić”…

Niedostrzeżony w porę Koniec Świata, czyli koniec Kresów. Kres kresów, można by rzec; polskich Kresów w każdym razie.

WOJNA Wpierw przypomnę powszechnie znane fakty. Rok 1621. Armia sułtana stanęła u granic Rzeczypospolitej, pod Chocimiem.

Kapłanem, który zbudował na Podolu najwięcej kościołów, stawiając sobie nimi swoisty pomnik był nieżyjący już niestety ksiądz Władysław Wanags.

Wszystko dzieje się w słonecznej Italii. Stary dziad, bajecznie bogaty Włoch, niestety już po męskim klimakterium, pojmuje śliczną i młodziusieńką żonę. Pojąwszy, zamyka na klucz i pilnuje. Ale na szczęście (dla młodej żony) jest radnym miejskim, więc chcąc nie chcąc musi czasem wychodzić do ratusza.

Otóż dla mnie najbardziej niesamowitym jawi się sam ów monumentalny obraz rycerstwa na koniach...

Wglądam w rodzinne papiery, przypominam urywki wspomnień listopadowych.

Oprócz swoich obowiązków w Ostrogu ks. Witold jest jeszcze proboszczem w Kuniowie, w parafii w sąsiedniej diecezji kamieniecko-podolskiej.

Rok 1944, Stołpce, Kresy Puszczy Nalibockiej na przedwojennych Kresach. Dwu nastoletnich chłopców idzie za Niemen po drewnianym moście, do Naliboków.

W dziewiątej księdze "Pana Tadeusza" ksiądz Robak, wpadłszy gwałtem do Soplicowa okupowanego przez ruskich jegrów, tak pozornie mizdrzy się do majora Płuta - w istocie dając swojakom do zrozumienia, że za chwilę nastąpi rzeź Moskali:

W liczącej 55 tys. Sławucie, Polaków bądź osób o polskich korzeniach, żyje, według szacunków miejscowego oddziału Związku Polaków na Ukrainie, ok. dziesięciu tysięcy!

18 października w Krakowie odbyła się konferencja przygotowana w ramach projektu ,,Jaka Polska, w jakiej Europie? Dylematy polskiej myśli politycznej X-XX w.’’ jako część programu Ośrodka Myśli Politycznej i Wyższej Szkoły Europejskiej im. ks. J. Tischnera zatytułowanego ,,Polskie Tradycje Intelektualne’’

Soroki są żelaznym punktem programu wszystkich wycieczek odwiedzających Mołdawię. Nie pomijają ich zwłaszcza nasi rodacy. Historia tego naddniestrzańskiego miasta splotła się z dziejami Rzeczpospolitej, a ono samo było przez dwieście lat miejscem życia polskiej diaspory.

Europa z dawna była i wciąż jeszcze jest mocarstwem kulturowym. Wyrażało się to i wyraża wpierw w promieniowaniu sztuki, literatury, kultury, stylu życia poszczególnych narodów Europy - na pozostałe, tak iż z tej mieszaniny ukształtowała się nasza europejskość: różnorodna, ale i zjednoczona poprzez wzajemne użyczanie swoich zdobyczy na rzecz wspólnej christianitas, która następnie wypromieniowała się i wypromowała na cały świat.

Każda epoka miała swoje mity, którymi się wzajem straszono i pokrzepiano. Dla późnych Sarmatów mitem takim musiała być tyleż legendarna, co i prawdziwa konfederacja tyszowiecka.

Co znaczy dziś narodowy ethos Polaków? Czy w ogóle można o nim mówić w dobie globalizacji i głębokich przemian tożsamości? Do ponownego postawienia sobie tych pytań skłonił mnie 81 numer kwartalnika ,,Ethos’’, wydawanego przez Instytut Jana Pawła II w Lublinie i rzymską Fundację Jana Pawła II. Numer o tyle ciekawy, że poświęcony, jak czytamy na okładce, ,,Białorusi i Ukrainie – bliższej Europie’’.

Jednakże śpiewając, oczyma i ustami duszy dołączam dział staropolski do starofrancuskiego katalogu pochwał, skarg i zamków, w których mieszkali panowie przychylni bądź nieprzychylni poezji.

Pomimo mordów UPA i powojennej przymusowej ekspatriacji nie tylko w samym Czortkowie, ale i w okolicach tego miasteczka zachowały się skupiska Polaków. Nie ma ich niestety dużo.