Archive Category: Publicystyka

Najprawdopodobniej w marcu podpisana zostanie umowa na dostawy…

Czortków urzeka swym położeniem. Rozciąga się bowiem w przepięknym głębokim jarze, jaki zmierzający do Dniestru Seret wyrzeźbił w swym dolnym biegu.

Jeśli ktoś chce poczuć klimat dawnych podolskich miasteczek, powinien koniecznie przyjechać do Buczacza. Malowniczego, prastarego grodu, położonego amfiteatralnie w głębokim jarze nad Strypą.

Próżno dzisiaj niestety szukać w Mohylowie Podolskim okazałych śladów polskości. W panoramie tego rozciągniętego w dniestrowej dolinie miasta nie widać już wież katolickiego kościoła, a tylko baniaste kopuły prawosławnych cerkwi.

Od przyjazdu do Tbilisi mimowolnie porównuję zastany obraz miasta z tym sprzed roku, kiedy pierwszy raz miałem okazję odwiedzić Gruzję. Pozornie nic się nie zmieniło, miasto dalej tętni życiem, wszystkie znajome restauracje otwarte i czekają na gości. Cudzoziemców jest prawie tyle samo, co rok temu, jednak w większości są to nie turyści, a dziennikarze i przedstawiciele międzynarodowych organizacji.

To kontusz jako pierwszy zauroczył Francję, zanim uczyniła to ruska rubaszka, bliny i kozacko-nahajkowy okrzyk "bystro!".

Do Porycka trafić nie jest trudno, choć ta niewielka miejscowość leży z dala od uczęszczanych szlaków na południowo- zachodnim skraju Wołynia. Jadąc od Włodzimierza w stronę Łucka bez trudu można zauważyć tuż za polską granicą drogowskaz z napisem Poryck - Pawliwka. Ukraińskie władze zadbały bowiem, by polscy pielgrzymi udający się do miejsca w którym 11 lipca 2003 r. został odsłonięty "Pomnik Pojednania", mający czcić ofiary wołyńskich rzezi, bez trudu mogli do niego dotrzeć.

Fenomen komunizmu, który odcisnął tak wielkie piętno na historii świata w XX wieku, wywoływał skrajnie różne oceny i interpretacje. Komunizm jednym jawił się jako nowa epoka rozwoju ludzkości, w której ostatecznie usunięte zostało zło i niesprawiedliwość. Rosja radziecka zaś zdawała się być źródłem nowej cywilizacji, która ogarnie swym zasięgiem całą kulę ziemską.

Bogactwo kojarzy się przeważnie z militarną potęgą. Kto ma pieniądze, ten ma broń, kto ma broń, ten ma władzę, a kto ma dużo pieniędzy - ma dużo broni i wielką władzę. I może stworzyć mocarstwo.

Krótko mówiąc: mamy do czynienia ze świadomą, konfederacką propagandą sukcesu. Nie wynikającą z kompleksów, ale - dość wyjątkowo - z sukcesu właśnie. Z sukcesu częstochowskiego, jak sądzę.

Polacy wjeżdżający do Zbaraża od razu szukają wzrokiem zamku Wiśniowieckich , owej opoki, która oparła się kozacko- tatarskiej nawale.

Dla miłośników „Trylogii” Henryka Sienkiewicza , a zwłaszcza „Ogniem i mieczem” wizyta w Beresteczku to szczególne przeżycie. To tu miał miejsce epilog powieści pisanej dla pokrzepienia serc.

Huśtawka koalicji. Polityczna przyjaźń, śmiertelna nienawiść, znów dozgonna przyjaźń. Buńczuczna pieśń, pieśń, pieśń: Mości książę, co to masz za huzary, Że swe życie hazardują, broniąc wiary?...

Mickiewicz skrobiąc "Pana Tadeusza" czuł z tyłu głowy oddechy Waltera Scotta i Byrona, a przed własnym nosem - niezapomnianą (i nie zawsze pachnącą) woń sarmackiego baroku, dyszącego tym wszystkim, co u Kitowicza czytamy, a w kwestarskiej piosnce słyszymy:

"Ja ubogi Bernardyn, nie mam nic własnego,

Tylko habit i trepki z drzewa lipowego"

Potop czytając, dum staropolskich słuchając, obrazy i nagrobki oglądając... zapada człowiek w krainę między niebem i ziemią zawieszoną i czuje się - niby jak w tamtych czasach!

Już wyobrażam sobie te niusy: "Kompromitacja polskiej dyplomacji!" "Negocjatora do wieży!" "Co o nas powiedzą za granicą?" "Dlaczego ambasador działa na szkodę Rzeczypospolitej?"

O polskich zbiorach w Rosji, wymianie intelektualnej i pracy nad własnym dziedzictwem kulturowym pisze polonista, doktorant Uniwersytetu Jagiellońskiego Tomasz Nastulczyk

Crell i Locke - dwa spojrzenia na kwestię tolerancji

Tematyka tolerancji religijnej jest żywa w myśli europejskiej od czasów antycznych, lecz nowożytność nadała jej zupełnie inny wymiar, wraz z przeformułowaniem większości pojęć, którymi się posługujemy. Przemiany owe zaczęły się już w czasach późnego średniowiecza, nabrały nowego kształtu w renesansie, a w pełni rozwinięto je na przestrzeni wieku XVII.
Działo się to pod wpływem Reformacji, ponownego odczytania pism starożytnych myślicieli przez humanistów tego okresu oraz zmiany paradygmatu w dziedzinie nauk przyrodniczych. Reformacja znalazła oddźwięk niemal w całej ówczesnej Europie, wywołując intelektualny ferment, kontrakcję kościoła katolickiego oraz stając się przyczyną rozłamu, czego skutkiem stały się wojny religijne XVI i XVII wieku.
W takim właśnie klimacie umysłowym kształtowały się poglądy najważniejszych polskich (oraz żyjących w Polsce) myślicieli tego okresu, jak również poglądy zachodnich twórców, w tym m.in. Johna Locke’a.