„Rzeczpospolita”: Patrioty na finiszu - umowa już w marcu?

/
Najprawdopodobniej w marcu podpisana zostanie umowa na dostawy…

Witold Pilecki

/
Witold Pilecki – rotmistrz kawalerii Wojska Polskiego, organizator Tajnej Armii Polskiej, żołnierz II Korpusu. Skazany przez komunistyczne władze polskie na karę śmierci.

Opowieść o królu Janie

/
Podczas narodzin Jana Sobieskiego (17 VIII 1629), na niebie rozszalała się burza, a czambuł tatarski pojawił się pod zamkiem. Późniejsza legenda dopowiadała więcej: kamienny stół, na którym położono noworodka miał pęknąć z hukiem, a obecny przy tym mnich miał dziecku przepowiedzieć przyszłość wielką i smutną zarazem.

Polacy w Płoskirowie i Greczanach

/
Polacy odwiedzający Chmielnicki rzadko zdają sobie sprawę, że to dawny Płoskirów.

Stanisław Bułak-Bałachowicz

/
Stanisław Bułak-Bałachowicz urodził się 10 lutego 1883 roku w Mejsztach na Wileńszczyźnie. Pochodził z rodziny katolickiej mówiącej w języku polskim. Generał mówił o sobie: "Jeśli niezbyt poprawną polszczyzną wysłowię się, proszę mi to darować. Matki bowiem nasze, tam na dalekich kresach najpierw uczyły nas Polskę kochać, a potem już prawidłowo po polsku mówić. Dla mnie i mnie podobnych elementarzem był od dziecka Sienkiewicz. Bohaterowie Sienkiewicza byli dla nas wzorem. Naśladując czyny Skrzetuskich, Wołodyjowskich i Kmiciców niejedno zwycięstwo odnieśliśmy na wojnie i nieraz wychodziliśmy cało z opresji, z których wyjścia zdawało się, że już nie było"(z wystąpienia generała do obrońców Lwowa-listopad 1928 r).

Sergiusz Piasecki

/
Urodził się w Lachowiczach koło Baranowicz, zmarł 12 września 1964 w Londynie - polski pisarz, publicysta polityczny.

Józef Łobodowski

/
Józef Łobodowski – polski pisarz i poeta, tłumacz literatury hiszpańskiej i rosyjskiej na język polski.

O Janie III Sobieskim w Krakowie

/
W Krakowie właśnie zakończyła się I Ogólnopolska Studencka Konferencja Naukowa Historyków Nowożytników dotycząca postaci Jana Sobieskiego(12 – 14 XI 2008) pt. ,,Jan III Sobieski i jego czasy – okres wielkich zwycięstw czy straconych szans?’’

Czcić bohaterów a nie morderców

/
- ze Stanisławem Srokowskim, autorem powieści „Ukraiński kochanek” rozmawia Petar Petrović

Nowa książka o stosunkach polsko-ukraińskich

/
2 października w siedzibie Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego ,,Sokół’’ odbyło się główne spotkanie promocyjne nowej książki ks. Tadeusza Isakowicza-Zaleskiego pt. ,,Przemilczane ludobójstwo na Kresach’’

Skarbiec katedry wileńskiej wystawiany w Polsce

/
Wystawa Skarbiec katedry wileńskiej gości na Zamku Królewskim w Warszawie od 3 lipca do 28 września 2008 r.. Zamek Królewski w Warszawie, Zamek Królewski na Wawelu oraz Wileńska Kuria Metropolitalna, będąca właścicielem zbioru podjęły wspólny wysiłek przybliżenia Polakom dziedzictwa związanego z wileńską kurią metropolitalną.

Bitwa o Kresy

/
Na temat Bitwy Warszawskiej w 1920 napisano już wiele prac. Zdecydowana większość ich autorów jest zgodna, że uratowała ona prawie dwadzieścia lat niepodległości Rzeczypospolitej. Niektórzy twierdzą także, że zatrzymała pochód bolszewickich hord maszerujących na Europę.

Bitwa pod Miszychą VII 1866 w pamiętnikarskiej relacji Piotra Deręgowskiego

/
W szpicy pana majora szedł oficer Parochow z trzema feldfeblami, poprzedzeni o kilkadziesiąt kroków kozaczyzną na koniach; za nimi zaś wolniutko i z całą ostrożnością sam pan major, a poza nimi znowu cały oddział. Całą siłę pana majora w tym miejscu składało 93 żołnierzy i kilku kozaków.

Patriotyczne pocztówki sprzed 1918 r.

/
Pocztówki pochodzą z Archiwum Czesława i Ryszarda Mackiewiczów

Ekhumacja ciała Matki Marszałka

/
Dokumentacja fotograficzna ekshumacji zwłok Marii z Billewiczów Piłsudskiej - Matki Marszałka Józefa Piłsudskiego. Ekshumacji Dokonano 1 czerwca 1935 roku.

Koronacja obrazu Matki Boskiej Ostrobramskiej

/
Obraz Panny Świętej z Ostrej Bramy został koronowany 2 VII 1927 roku przez metropolitę warszawskiego kardynała Aleksandra Kakowskiego. Na uroczystości obecni byli m.in. marszałek Józef Piłsudski oraz prezydent Ignacy Mościcki. Nowe złote korony, których wówczas użyto zaginęły w czasie II wojny światowej.

Brzeżany na starej pocztówce

/
Pocztówki pochodzą z kolekcji p. Witolda Golińskiego i zostały opublikowane w pracy "Brzeżany na starej pocztówce", Kluczbork 2006.

Banderowcy

/
Członkowie Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów frakcji Stefana Bandery, którzy następnie utworzyli Ukraińską Armię Powstańczą, potocznie zwani "banderowcami".

Bulbowcy

/
Oddziały Tarasa Borowca -"Bulby" nacjonalistycznego polityka ukraińskiego, od pseudonimu którego wzięły swoją nazwę.

Melnykowcy

/
"Melnykowcy", członkowie i zwolennicy Organizacji Ukraińskich nacjonalistów, frakcji pułkownika Andrzeja Melnyka, jednej z tych, która powstała po rozpadzie OUN na zjeździe w Krakowie w 1940r.

Dywizja SS Galizien

/
Jednostka zbrodniczej niemieckiej formacji SS, złożona z ukraińskich kolaborantów powołana przez Niemców dla uzupełnienia braków kadrowych. "Wsławiła" się licznymi zbrodniami na Polakach.

II wojna światowa na wschodnich ziemiach Rzeczpospolitej

/
17 września 1939 roku wojska sowieckie - wypełniając postanowienia paktu Ribbentrop-Mołotow - dokonały agresji na Rzeczpospolitą, nie wypowiadając wojny i gwałcąc międzynarodowe umowy.

Obrona Lwowa 12-22 IX 1939

/
Przez długi okres PRL-u temat Kresów Wschodnich, a tym bardziej Lwowa, był tematem tabu, stąd też wątek obrony w Kampanii Wrześniowej często przemilczano.

Obrona Grodna 20-22 IX 1939

/
Pierwszy atak sowieci przypuścili od południa nad ranem w dniu 20 IX niewielką grupą 11 czołgów i 1 samochodu pancernego.

Agresja Sowiecka na Polskę 17 IX 1939

/
W dniu 17 IX 1939 r., bez wypowiedzenia wojny, Związek Radziecki dokonał zbrojnego napadu na Polskę. Fakt ten określa się jako "wbicie noża w plecy" walczącym z Niemcami Polakom, lub po prostu nazywa się go IV rozbiorem Polski.

Polityka II Rzeczypospolitej wobec Ukraińców

/
Ukraińcy dla II Rzeczypospolitej stanowili jeden z największych wewnętrznych problemów. Wynikało to z ich liczebności, jak i negatywnego stosunku do państwa polskiego. Ich liczba według różnych ocen wynosiła od 4,4 do 5,4 mln. Na terenach zwartego osiedlenia ich liczba wynosiła od 35 do 90 proc. ogółu mieszkańców.

Koliszczyzna- powstanie Gonty i Żeleźniaka

/
Zachętą do jego wybuchu była niewątpliwie działalność kleru prawosławnego Ukrainy prawobrzeżnej, a zwłaszcza jego duchowego przywódcy ihumena monasteru Motrenińskiego pod Czehryniem Melchizedeka Znaczko- Jaworskiego. Prowadził on agitację za zniesieniem unii przywrócenia dominującej na Ukrainie roli religii prawosławnej.

Akademia Ostrogska

/
Pierwsza szkoła wyższa na Ukrainie działała w latach 1576- 1640 w Ostrogu. Założył ją i utrzymywał książę Konstantyn Wasyl Ostrogski, najwybitniejszy przedstawiciel rodu, syn hetmana wielkiego litewskiego. Był osobą gruntownie wykształconą i jednocześnie jednym z najbogatszych magnatów w państwie.

Ukraińska Wojskowa Organizacja - UWO

/
UWO- Ukraińska Wojskowa Organizacja. Tajna ukraińska formacja rewolucyjno- terrorystyczna, utworzona w 1920r. w Pradze z inicjatywy emigracyjnego rządu Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej. Jej celem było kontynuowanie walki o wyzwolenie ziem ZURL spod "polskiej okupacji".

Stosunki Polski z Litwą Kowieńską

/
Stosunki polsko-litewskie w okresie międzywojennym czyli między II Rzeczypospolitą a Litwą Kowieńską, niemal do wybuchu II wojny światowej były złe. Oba państwa formalnie znajdowały się w stanie wojny. Zajęcie Wilna przez Polskę w 1920r. wykopało między obydwoma państwami przepaść nie do zasypania. Litwa Kowieńska uznała Wilno za swoją stolicę, "chwilowo tylko okupowaną przez wroga."

Społeczeństwo ukraińskie a państwo polskie w przededniu i w czasie wojny niemiecko-polskiej.

/
Okres poprzedzający wybuch II wojny światowej i pierwsze tygodnie jej trwania jest jednym z najbardziej krytycznych, a zarazem najważniejszych w dziejach stosunków polsko-ukraińskich. Wrzesień 1939 r. w znacznej mierze sprawił, że stosunki polsko-ukraińskie ostatecznie zabrnęły w ślepy zaułek.

Polityka II Rzeczypospolitej wobec Białorusinów

/
Polska polityka wobec Białorusinów przez cały okres międzywojenny wychodziła z założenia, ze nie stanowią oni narodu, ale masę etnograficzną, którą przynajmniej częściowo można spolonizować. Założenie to nie wynikało jednak wyłącznie z przyczyn ideologicznych. Było to realną oceną sytuacji.

Polityka II Rzeczpospolitej wobec mniejszości litewskiej

/
Mniejszość litewska w porównaniu z ukraińską i białoruską nie stanowiła większego problemu w II Rzeczpospolitej. Jej położenie i działalność miało natomiast duże znaczenie w stosunkach polsko- litewskich. Kowno starało się wykorzystać ją do destabilizacji polsko- litewskiego pogranicza i zyskać pretekst do stopniowego niszczenia polskości na Kowieńszczyźnie, co w dwudziestoleciu międzywojennym udało mu się znakomicie przeprowadzić.

Polacy na Kowieńszczyźnie w okresie międzywojennym

/
W powszechnej opinii Kowno uchodzi za kuźnię litewskiego nacjonalizmu, czy jak kto woli patriotyzmu. Pod tym względem od Wilna miasto to różni się w sposób zasadniczy. Litwini bezwzględnie w nim dominują, a ich odsetek jest nawet wyższy niż w całej Litwie. Stanowią, aż 88,7 procent jego mieszkańców gdy dla całej Litwy wskaźnik ten wynosi 80 procent. Jest to zasługa rządów międzywojennej Litwy, które robiły wszystko, by przekształcić swą ówczesną stolicę w miasto czysto litewskie, które takim na początku wieku wcale nie było.

Pacyfikacje w Galicji Wschodniej 1930 r.

/
Pacyfikacje były odpowiedzią władz Rzeczypospolitej na serię aktów terrorystycznych i sabotażowych dokonanych przez Organizację Ukraińskich Nacjonalistów. Ich celem było zahamowanie rozwoju OUN i rozładowanie napięcia społecznego. Polska opinia publiczna domagała się poprawy bezpieczeństwa i oskarżała rząd o bezczynność.

Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów - OUN

/
Konspiracyjna organizacja utworzona w 1929r. na kongresie w Wiedniu przez główne emigracyjne organizacje ukraińskie. Jej celem była walka o niepodległą Ukrainę. Przyjęła ona faszystowską strukturę organizacyjną, dającą nieograniczoną władzę wodzowi. Mógł on nawet skazywać członków OUN na śmierć.

Dorobek cywilizacyjny II Rzeczpospolitej na Wołyniu

/
Wołyń w momencie, gdy znalazł się w II Rzeczpospolitej należał do najbardziej zacofanych, zapóźnionych cywilizacyjnie i zniszczonych przez wojnę dzielnic kraju. Władze RP starały się nadrabiać dystans, jaki dzielił Wołyń od reszty kraju, osiągając w tym spore sukcesy.

Burzenie cerkwi na Chełmszczyźnie

/
Akcja wyburzania cerkwi na Chełmszczyźnie byłą fragmentem programu rewindykacyjno- polonizacyjnego. Bezpośrednim jej inicjatorem były czynniki wojskowe, a konkretnie Komitet Koordynacyjny Dowództwa Okręgu Korpusu II w Lublinie. Przejął on sprawę z rąk Komitetu MWRiOP, który w 1937 r. nie wykazał w sprawie dostatecznej determinacji.

Akcja rewindykacyjna na rzecz polskości

/
Przymusowa akcja mająca przywrócić na rzecz polskości zruszczonych Polaków, którzy odpadli od niej poprzez ucisk zaborcy i przeszli na prawosławie. Została rozpoczęta w grudniu 1937r. na Wołyniu we wsi Hrynki w powiecie krzemienieckim.

Zapomniany holokaust

/
70 lat temu w ówczesnym Związku Sowieckim zaczęły się masowe stalinowskie represje, których ofiarą padło miliony obywateli. Wśród nich byli tez Polacy zamieszkujący jego terytorium.

Juliusza Słowackiego "sen srebrny" o Ukrainie

/
Wielowiekowe relacje polsko-ukraińskie przypominają tragifarsę; dramatyczną dziejową mieszankę tragedii, szyderstwa i groteski. Doskonale rozumiał to urodzony na Wołyniu Juliusz Słowacki - twórca oryginalnego wariantu polskiego romantyzmu, wyrastającego z tradycji pogranicza polsko-ukraińskiego.

Zbigniew Herbert

/
Zbigniew Herbert urodził się w 1924 roku we Lwowie i w tym mieście spędził dwadzieścia lat swego życia. Wraz z rodziną w 1944r. wyjechał z Polski. Od chwili opuszczenia grodu Lwa, pisarz nigdy ani w wystąpieniach publicznych, ani w swej twórczości, nie wspomniał bezpośrednio o rodzinnym mieście. Zrobił to dopiero u kresu życia, wyrażając życzenie, by został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie.

Marian Zdziechowski

/
Slawista, filozof kultury i historyk literatury. Profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego od 1899r. , a od 1919 do 32 r. Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. W latach 1925-27 był rektorem tej uczelni.

Kornel Ujejski

/
Chociaż w ostatnich czasach nieco zapomniany, przeszedł do historii Polski jako znaczący poeta doby autonomii galicyjskiej, który w swoich wierszach mocno akcentował polski patriotyzm.

Józef Teofil Teodorowicz

/
Należał do grupy najbardziej wpływowych i znanych członków Episkopatu Polski okresu międzywojennego. Przyszedł na świat w dniu 25 VII 1864 r. w Żywaczowie koło Horodenki na Pokuciu, w ormiańskiej rodzinie szlacheckiej Grzegorza i Gertrudy z Ohanowiczów. Po śmierci ojca przeniósł się z rodziną do Stanisławowa, gdzie ukończył najpierw szkołę powszechną, a potem z wyróżnieniem gimnazjum.

Adam Stefan Sapieha

/
14 maja 1867 roku w Krasiczynie urodził się Adam Stefan Sapieha, piąty syn księcia Adama Sapiehy i Jadwigi z Sanguszków. Po zdaniu matury we Lwowie w 1886 roku rozpoczął studia prawnicze w Krakowie, które kontynuował w Wiedniu (1887-1890).

Józef Piłsudski

/
Józef Piłsudski, przyszły Naczelnik Państwa i Marszałek Polski urodził się 5 grudnia 1867 w Zułowie leżącym 60 km od Wilna. Piękny modrzewiowy dwór Piłsudskich spłonął w 1874. Dzisiaj można zobaczyć zarysy jego fundamentów i miejsce, gdzie stała kołyska małego Ziuka.

Eliza Orzeszkowa

/
20 czerwca 1841 roku urodziła się Eliza Pawłowska (później Orzeszkowa) córka Benedykta i Franciszki z domu Kamieńskiej. W wieku dwóch lat została osierocona przez ojca. Jej matka trzy lata później powtórnie wyszła za mąż, za Konstantego Widackiego.