Udział Ukraińców

Udział Ukraińców w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r.

/
Udział w walkach jednostek ukraińskich sformowanych w Polsce…
Niemcami

Racja stanu II Rzeczypospolitej a sojusz z Niemcami

/
„Germanofile” byli przekonani, i uważali to za fakt nieulegający…

„Próba generalna” przed bitwą pod Tczewem stoczona 10 sierpnia 1627 – w dzień św. Wawrzyńca.

/
Z okazji przypadającego kilka dni temu święta św. Wawrzyńca,…
30 czerwca 1651

Kartka z kalendarza: 30 czerwca 1651 roku – Bóg był z nami

/
Bitwa pod Beresteczkiem, stoczona 30 czerwca 1651 roku, to największa…

Kartka z kalendarza: 28 czerwca 1660 roku – sześciu na jednej kopii

/
„[...] zamieszała husaria z kopiami piechotę, i tak szczęśliwie…

Enklawy mogłoby nie być

/
Obwód Kaliningradzki wciąż budzi emocje. Ten klin dawnych…

Staropolska biesiada (cz. 4) - mycie rąk

/
„Po jej [sali] środku stoi czterech szlachty, z których dwóch trzyma miskę do mycia z pozłacanego srebra, mającą przynajmniej trzy stopy obwodu oraz według proporcji dzban z tejże samej materii zrobiony. Dworzanie ci zbliżają się do rzeczonych panów i obmywają im dłonie, po czym oddalają się. Zbliżają się tedy dwaj następni niosący za dwa końce ręcznik długi na trzy łokcie, by nim panowie mogli obetrzeć dłonie.”

Staropolska biesiada (cz. 3) - widelce

/
„To są ludzie [Francuzi], którzy uczyli się od nas jeść widelcem parę wieków temu.”

Staropolska biesiada (cz. 2) - przygotowania

/
Warto zwrócić szczególną uwagę na trzeźwość zalecaną gospodarzowi. Co prawda w dawnej Polsce za obyczajne uważano osoby, które nie odmawiają picia, ale i na to był sposób. Jak pisał Kitowicz: „Gospodarze, którzy z obowiązku ludzkości musieli dotrzymować kompanii od początku aż do końca, a nie mieli głowy po temu, pili wodę farbowaną kolorem wina, którą im sprawnie poddawali słudzy miasto wina prawdziwego.”

Staropolska biesiada (cz. 1) - jak zasłużyć na miano „niemieckiego wieprza”?

/
Dwie były cechy uczt polskich, które w XVI i XVII w. wyróżniały je na tle ówczesnej Europy. Po pierwsze, obfitość potraw, którymi raczono gości. Po drugie, sprawne posługiwanie się przez Polaków sztućcami, w tym widelcem. Warto też podkreślić wielką dbałość o czystość, zwłaszcza naczyń. Tymczasem staropolskie biesiady przeciętnemu Polakowi kojarzą się z pijącą ponad miarę prymitywną szlachtą, której po twarzy ścieka łapczywie pochłaniany alkohol, a stoły brudzi nieporadnie nalewane do szklanic wino. Ten obraz, powstały głównie pod wpływem filmów kostiumowych, jest karykaturą historycznej rzeczywistości. Biesiada staropolska to bowiem wykwintny ceremoniał, w którym dbano o formę, gdyż sposób przyjęcia świadczył o gospodarzu, a zachowanie przy stole o człowieku. Oddzielało ono ludzi wyższych sfer od nizin społecznych; narody kulturalne od barbarzyńców.

Kartka z kalendarza: 12 marca 1656 roku – triumf polskich łuczników konnych

/
Stało się to 12 marca i przyprawiło Szwedów w obozie o takie przerażenie, że przez cały dzień nikt się nie znalazł, kto by się odważył wyprawić na zwiady za rzekę.

Różowa Swastyka. Homoseksualne korzenie partii nazistowskiej

/
Homoseksualizm w szeregach Wandervogel stał się tak nieokiełznany, że wiodąca niemiecka gazeta „Rheinische Zeitung” ostrzegała: „Rodzice, strzeżcie swoich synów przed ≪przygotowaniem fizycznym≫ w Hitlerjugend”, co stanowiło sarkastyczną aluzję do problemu z homoseksualizmem w tej organizacji. Co smutne, sami chłopcy byli już wówczas całkowicie zindoktrynowani przez swoich homoseksualnych mistrzów.

Most na beczkach, czyli nie tylko husarią polska armia stała

/
Konstrukcja była tak udana, że umożliwiła przerzucenie przez Dniepr dwóch kilkudziesięciometrowych mostów nocą (sic!) z 7 na 8 września. Zrobiono to pod bokiem armii moskiewskiej, dla której fakt ten był olbrzymim zaskoczeniem.

Przestrogi dla Polski

/
Profesor Studnicki stosuje dziś nadal formułę polityczną, którą opracował jeszcze w wieku XIX, a która brzmi: w razie wojny jakiegoś mocarstwa z Rosją naród polski powinien powstać przeciw Rosji.

Kryzys pokoleniowy

/
Można z dumą stwierdzić, że Polacy nie zmarnowali koniunktury, którą im stworzyła wojna 1914–1918. Potem przyszliśmy do rządów my – nasze pokolenie. Zniszczyliśmy kraj gospodarczo, mając całą gębę frazesów społecznych sprawiliśmy, że w kraju wyrosła olbrzymia, wszechwładna, egoistyczna klasa urzędnicza, która bezprzytomnie ssała inne klasy społeczne, tak ziemianina, kupca czy przemysłowca jak chłopa i robotnika, stosowaliśmy dziką i bezsensowną politykę narodowościową, prowadziliśmy politykę zagraniczną na wyrost, nieodpowiedzialną, agresywną, chełpliwą i zaczepną, aż wreszcie pchnęliśmy kraj do wojny samobójczej.

Zastaw się a postaw się

/
„Zbrojni, wśród których rozróżniamy husarzy i pancernych, przemieszczają się zawsze w towarzystwie kilku pachołków, mających pieczę nad bojowymi końmi, noszącymi uzdy przyozdobione srebrnymi blaszkami i guzami, haftowane siodła z łękami i strzemionami złoconymi, a czasem z masywnego srebra, oraz obszerne czapraki zwisające na turecką modłę, której przepych Polacy naśladują, jak tylko potrafią.”[1]
honor

Honor w nieodpowiednim miejscu

/
Piłsudski był niewątpliwie człowiekiem o wiele czulszym na pojęcie honoru i lepiej je rozumiał niż wszyscy jego epigonowie razem wzięci. A jednak Piłsudski, gdy mu się w 1933 roku nie udała akcja wywołania wojny prewencyjnej z Hitlerem, gdy zrozumiał, że nie otrzyma w tej wojnie dostatecznego poparcia innych państw, to wycofał się z tych planów w sposób bardzo stanowczy, zamiast deklamować o honorze.

Husarski inwentarz

/
Stanisława Ważyńskiego zastrzelono z pistoletu w Radomiu. Po jego śmierci namiestnik jego chorągwi (Antoni Zuliński) oraz husarze (Michał Zuliński, Bogusław Brodowski i Stanisław Padlecki), dopilnowali aby rzetelnie spisano własność zabitego. Sami też wycenili konie, a resztę wartościowych rzeczy oddali do wyceny krawcom, rusznikarzom i złotnikom krakowskim. Fakt, że inwentarz spisali towarzysze broni, a nie rodzina, wskazuje, że Stanisław Ważyński znajdował się w owym czasie przy swoim oddziale.

O tureckich delurach i husarzach Gostomskiego cz.1

/
Wieczorem 4 grudnia 1605 roku, do Krakowa wjechał spektakularny, wielotysięczny pochód weselny polskiej pary królewskiej, czyli Zygmunta III Wazy i Konstancji. Aby nacieszyć gości tym rzadkim widowiskiem, powtórzono wjazd za dnia, 6 grudnia.

Wskaźnik stosunku Ameryki do Polski

/
My Polacy nie jesteśmy odpowiedzialni za losy świata, lecz jesteśmy odpowiedzialni za losy własnego państwa. Musimy sobie wyjaśnić, czy Ameryka zamierza serio nas wyswobodzić, chociażby w dalszej przyszłości, czy też potrzebni jesteśmy wyłącznie jako teren antyrosyjskich dywersji.

Kartka z kalendarza: 22 października 1633 roku – husarze ze skrzydłami w walce

/
"Wydaje mi się, że nie wiesz, władco, jak trudno jest wydrzeć zwycięstwo polskiemu żołnierzowi. [...]"

Kartka z kalendarza: 9 października 1683 roku - „Większe zwycięstwo niżeli pod Wiedniem”

/
„Jest zatem jasne, że potrzeba wielu, wielu lat, by wypełnić lukę, jaką pozostawiła śmierć dwudziestu pięciu czy dwudziestu sześciu tysięcy kawalerzystów, doskonale już wyćwiczonych, zdyscyplinowanych i wdrożonych do wojny. Dlatego też, jak się dało zauważyć, w następnych latach chrześcijanie z łatwością pokonywali Turków, ilekroć przyszło im z nimi walczyć.”

Kartka z kalendarza: 8 października 1656 roku – zwycięstwo pod Prostkami

/
„Tysiąc ich wzięli nasi żywcem […] tysięcy trzy legło na placu.”

Kartka z kalendarza: 9 października 1610 roku – Polacy w Moskwie

/
„Die 9 octobris [dnia 9 października], potem weszliśmy cicho do stolicy zwinąwszy chorągwie nieznacznie, żeby nie wiedziała Moskwa o liczbie małej wojska naszego.”

Kartka z kalendarza: 29 września 1625 roku – pogrom szwedzkich kirasjerów

/
Szwedzi walczyli nadzwyczaj dzielnie („starzy Katonowie nasi którzy w dawnych inflantskich ekspedycjach bywali, podobnej rezolucyi i męstwa nie pomną”). Mimo to zostali rozbici w puch.
litewski

Litewski nóż w plecy

/
Gdy w 1920 r. Polsce i Europie groziła bolszewicka nawała, Litwa zawarła z Rosją sowiecką traktat, na mocy którego stawała się sojusznikiem bolszewików. Zrywała z zasadą neutralności i zamierzała zagarnąć spory obszar polskiego terytorium.

Kartka z kalendarza: 28 września 1651 roku – Chmielnicki na kolanach

/
[Bohdan Chmielnicki] upadł do nóg jm. panu krakowskiemu [Mikołajowi Potockiemu] i czołem począł bić w ziemię, a potym z płaczem począł mówić prosząc o przebaczenie rzeczy przeszłych

Kartka z kalendarza: 25 września 1604 roku – pogrom Szwedów pod Białym Kamieniem

/
Jan Karol Chodkiewicz dysponując zaledwie 2300 żołnierzami, pokonał armię szwedzką liczącą około 7000 żołnierzy.

Kartka z kalendarza: 22 września 1698 roku – ostatnie chwile wielkości

/
Król się srodze zadziwił objeżdżając wojsko nasze i mówił nie raz, że się tego nigdy nie spodziewał. [...] I tak publicznie powiedział, że tym wojskiem polskim i z moim niemieckim, nie tylko na Turków, ale tyż i na innych monarchów najpotężniejsze wojska mógłbym wojować.

Hostoboże i Gawinowicze 1920 - "Zwycięstwo liczby nie chce, męstwa potrzebuje"

/
Szarża zaledwie 14 ułanów, na kompletnie zaskoczonego przeciwnika, przyniosła pełen sukces. Wielokrotnie liczniejszy przeciwnik nie podjął walki. Eskorta sztabu uciekła, a sam sztab rozbito. Ułani wzięli 72 jeńców, siedem ciężkich karabinów maszynowych, tabory i dużą liczbę sprzętu telefonicznego.

Czy Twój przodek walczył pod Wiedniem?

/
Pamiętając o ograniczeniach tego spisu, uznałem za stosowne zamieścić go w książce, tak ze względu na oddanie hołdu ludziom, dzięki którym ocalono Wiedeń, jak i ze względu na ich potomków, którzy dzisiaj szukają wiedzy o korzeniach swojego rodu.

Bitwa pod Mężeninem 2 VIII 1920 roku - "Zwycięstwo liczby nie chce, męstwa potrzebuje”

/
Aż 500 bolszewików dostało się do niewoli. Polacy zdobyli też 6 dział, kilkanaście ciężkich karabinów maszynowych i cały tabor 53 brygady. Jednostka ta na pewien czas przestała istnieć jako formacja wojskowa. To wspaniałe zwycięstwo 34 pułk przypłacił niewielkimi stratami – 6 zabitymi i 15 rannymi żołnierzami. Bilans strat tej bitwy, przy ponad 3-krotnej różnicy w liczebności przedstawia się wręcz niesamowicie. 21 zabitych i rannych Polaków wobec ok. 800 (!) zabitych, rannych i wziętych do niewoli Rosjan.

Polski inteligent o Żydach

/
Na nieszczęście wady Izraelitów są większe, aniżeli ich cnoty. Żyd uznaje tylko Żyda za bliźniego; chrześcianina wyzuwa z zimną krwią z majątku, jeżeli go za to nie ukarze prawo krajowe. Brudna chęć zysku zabija w tym narodzie szlachetne uczucia. Stronią też Żydzi od ciężkiej pracy, przytem odznaczają się wielkiem nieochędoztwem. Oni to przede wszystkiem przyczynili się, że w Polsce zakorzeniło się pijaństwo, jak nigdzie na świecie. Już w XVI wieku Klonowicz przepowiadał, że Żydzi przyczynią się do upadku Polski. Poznał on dobrze ich charakter, gdyż sądził w Lublinie sprawy żydowskie. Okrzyczano, że Klonowicz budził nienawiść ku Żydom. Nawet życzliwi Żydom mężowie, jak np. Staszyc, Moraczewski i St. Plater przyznają, że Żydzi sprowadzili ciężkie klęski na Polskę [...]

Bitwa pod Olszanami 2 VIII 1919 roku - "Zwycięstwo liczby nie chce, męstwa potrzebuje”

/
Sytuacja była krytyczna. Polskie plutony chwiały się, zaczynały się załamywać pod naporem nieprzebranych mas bolszewików. W tym właśnie momencie dowódca, kapitan Zawadzki zebrawszy kilkunastu żołnierzy, z okrzykiem: „Niech żyje Polska!” rzucił się do rozpaczliwego kontrataku na bagnety.

Kurna chata

/
„lenistwo wrodzone kobietom, wyperswadowało im [chłopom] iakoby wygodnieysze około pieca bez komina było chodzenie tam, gdzie chleb piec lub konopie szuszyć trzeba”

Stodolicze i Stepanówka - "Zwycięstwo liczby nie chce, męstwa potrzebuje”

/
Niniejszym artykułem rozpoczynam cykl tekstów poświęconych walkom polskich żołnierzy z bolszewikami w latach 1919-1920. Walk szczególnych, często zdumiewających, pokazujących, że nawet przy wielkiej przewadze liczebnej przeciwnika, determinacja i wola walki, wysokie morale wynikające zarówno z wyszkolenia jak i z miłości do Ojczyzny często decydowały o zwycięstwie. I to zwycięstwie przekładającym się na bardzo wysokie straty przeciwnika, przy, z reguły, relatywnie niskich stratach własnych.

Operacja Bagration

/
Operacja Bagration była jedną z najbardziej spektakularnych ofensyw strategicznych przeprowadzonych przez Armię Czerwoną. Uznawana za wzór operacji okrążającej jest do dziś studiowana na akademiach wojskowych w Stanach, Francji czy Wielkiej Brytanii. Jej kryptonim wywodzi się od nazwiska rosyjskiego generała Piotra Bagrationa, który został śmiertelnie ranny w bitwie pod Borodino w 1812 roku. Do przełamania obrony Niemieckiej Armii grupy środek użyto aż 4 frontów radzieckich – każdy z nich był mniej więcej odpowiednikiem grupy armii. Obszar objęty działaniami również robi wrażenie-Była to cała Białoruś i część północnej Ukrainy a w dalszych fazach tereny Polski aż po Wisłę. W swojej rozprawie zajmę się głównie działaniami na Białorusi jako kluczowymi dla przebiegu całości bitwy.

Jak Piłsudski z Leninem pod Bobrujkami wojowali

/
Wydaje się wręcz nieprawdopodobne, że liczące kilkakrotnie mniej żołnierzy oddziały polskie straciły 13 rannych i zabitych, podczas gdy bolszewicy ok. 400.

Sarmaci najczystszym narodem chrześcijańskiej Europy. Brud w XVI-XVII wiecznej Europie.

/
By zamknąć temat „umiłowania” czystości na zachodzie Europy warto przytoczyć pewną prośbę starosty weselnego na weselu króla Henryka II. Proszono mianowicie, by w czasie, gdy młoda para będzie schodzić po schodach, nie oddawać moczu na tychże schodach, tak, by uryna nie ściekała na młodą parę.

Nie samą husarią żyje człowiek. Dziesięć wieków chwały polskiego żołnierza w 5 odsłonach „nie husarskich”.

/
Bez wątpienia okres XVI-XVII wieku, okres „heroiczny”, był czasem najświetniejszych polskich zwycięstw, które zadziwiały świat. Najjaśniej świeciła gwiazda polskiej husarii, fenomenu w skali światowej. Ale zarówno przodkowie jak i potomkowie tych wielkich wojowników nie raz i nie dwa pokazywali, że wielokrotnie liczniejszy przeciwnik to dla nich „furda”. Czasami ich czyny mogły swobodnie stawać w jednym szeregu z takimi wyczynami jak szarże pod Chocimiem lub Kutyszczami lub uporczywa obrona pod Hodowem.

Terytorium Polski pod względem wojskowym – Polacy

/
Polacy zmuszeni byli i są do nieustannej walki na kilku frontach, przyczem fale szalejących orkanów dziejowych, raz w raz przechodzących terytorja przez nich zamieszkałe, wyrobiły wśród nich niepospolite męstwo i umiłowanie wolności, przechodzące nieraz w masach – w egoizm. Lecz położenie na szlaku burz wychowuje nietylko orłów, słabe osobniki bowiem strąca w dół i skazuje na pełzanie.

Terytorium Polski pod względem wojskowym – Żydzi

/
"Stosunek wielkiej ilości żydów do państwa i do armji, jak dowiodły czyny, jest bezwzględnie wrogi. Opanowanie przez nich kapitału i prasy posłużyło za podstawę walki z państwem i narodem w kraju i poza jego granicami. Stosunek do armji dobitnie został wykazany w czasie inwazji bolszewickiej [1920 roku], kiedy stali się oni wykonawcami woli rządu sowieckiego, wchodząc w skład komitetów rewolucyjnych lub formując bataljony, walczące czynnie z wojskiem polskiem" - czytamy w studium Romana Umiastowskiego „Terytorjum Polski pod względem wojskowym" z 1921 roku.

Pyrrusowe zwycięstwo pod Brzeżanami w 1919 roku, czyli jak wygrywając bitwę przegrać wojnę i stracić państwo

/
Czy możliwe jest, żeby wielkie poświęcenie oraz zdecydowana postawa idąca ręka w rękę ze świetnym wyszkoleniem kilku tysięcy żołnierzy mogła odwrócić losy wojny? I to w XX wieku? Tak, przykładem tego jest starcie podczas wojny polsko-ukraińskiej toczonej w latach 1918-1919.

Lisowczycy

/
Imię swe wzięli od pierwszego wodza, Aleksandra Józefa Lisowskiego, pamięć o nich przetrwała wieki chociaż istnieli niespełna lat piętnaście. Nieustraszeni, ale i bezlitośni, znakomicie wyszkoleni, chciwi i okrutni, ale mianujący się i mianowani obrońcami wiary. Można ich porównać do współczesnych sił szybkiego reagowania lub oddziałów specjalnych.

Na co chorowali i umierali sławni Polacy?

/
Władysław Jagiełło, człowiek żelaznego zdrowia, zwycięzca spod Grunwaldu, urodził się ok. 1352 roku. Był czterokrotnie żonaty a ostatniego syna, późniejszego króla Kazimierza IV Jagiellończyka, spłodził w 1427 roku, wieku 75 lat! Całe życie zdrowy poległ dopiero w starciu ze słowikami (!).

Polska lanca w walce z samurajami

/
Rok 1877, Japonia. Rebelia samurajów. Szarżujący oddział japońskiej kawalerii uzbrojony w broń drzewcową wyłania się z mgły. Naciera na przeciwnika i bezwzględnie go masakruje. Czy to scena z „Ostatniego Samuraja” z Tomem Cruisem? Nie, bo kawalerzyści mają mundury Gwardii Cesarskiej, w rękach trzymają lance, przy których powiewają „szwoleżerskie” proporczyki barwy czerwono-białej i uderzają zgodnie z założeniami opracowanymi 66 lat wcześniej przez hrabiego Wincentego Krasińskiego… Jak to możliwe?

Homoseksualni władcy na polskim tronie – prawda czy czarna legenda?

/
Homoseksualni władcy Polski, samcołożnicy, mężołowcy, sodomici… Czy naprawdę nimi byli? Krążąc wśród domysłów, niepewnych i nielicznych podań można poddać w wątpliwość zdecydowaną większość owych „kalumni” składając je na karb czarnej legendy, doraźnych celów politycznych, szukania sensacji czy prostej ludzkiej nieżyczliwości. Jedynym władcą, gdzie mamy 100% pewność jest biseksualny, zniewieściały transwestyta Henryk Walezy, jedyny Francuz na polskim tronie. Przypadek?

Carska korona polskiego królewicza wykuta w ogniu peruwiańskiego wulkanu Huaynaputina

/
27 sierpnia 1610 roku, prawie dwa miesiące po zwycięskiej bitwie pod Kłuszynem, bojarowie moskiewscy zawierają układ ze Stanisławem Żółkiewskim i wybierają polskiego królewicza Władysława na cara. Ale mało kto wie, że to gargantuiczny wybuch peruwiańskiego wulkanu 10 lat wcześniej stał się katalizatorem wydarzeń, które doprowadziły do tego wiekopomnego i chwalebnego aktu.

Wspomnienia o dziadku-Sarmacie

/
Raz – mówił – zagnaliśmy Niemców aż pod Neple (również dziedziczne dobra jego); zapędziłem się zbytnie, otoczony i pojmany byłem. A że dwór nepelski, gdzie nieprzytomny [nieobecny] ojciec mój, Andrzej, mieszkał, był niedaleko, tam mnie zaprowadzono. Radzi sobie byli Niemcy jak gdyby u siebie. Podchmieliwszy głowy, zaczęli na fryzach swoich harcować. Choć jak jeniec pilnie strzeżony, rzekłem do nich: Gdybyście mi pozwolili wsiąść na konia mego, dopiero byście postrzegli, co to koń dobry; zezwoliły Niemcy, wsiadłem, dość wysoki parkan opasywał dziedziniec. Zacząłem wspinać się, puszczać w zawód, zatrzymywać na miejscu; pobawiwszy nieco Niemców, raptem od ganku puściłem się w cwał, przesadziłem przez parkan, i tyle mnie widziano.

Obchody 410. rocznicy bitwy pod Kircholmem

/
W dniach 25 – 27 września 2015 roku miało miejsce kilka uroczystości związanych z upamiętnieniem rocznicy bitwy kircholmskiej 1605 roku. Wraz z grupą około 20 – 30 (w zależności od miejsca) rekonstruktorów siedemnastego wieku (dam, husarzy, jazdy lżejszej, szlachty), miałem przyjemność w nich uczestniczyć.

Żydzi w okresie szwedzkiego „potopu” - zdrajcy, szpiedzy i wierni poddani

/
4 października 1656 roku, Żydzi, ramię w ramię ze szwedzkim okupantem, bronili Łęczycy przed wojskiem koronnym. Ten akt nielojalności spotkał się ze srogim odwetem Polaków.