Eugeniusz Wiśniewski @Eugeniusz Wisniewski

1689

Ratowali najstarszy rękopis „Kroniki polskiej” i autograf „Balladyny”, zginęło dziewięciu. Pożar zamku Tarnowskich

21 December 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

W nocy z 20 na 21 grudnia 1927 roku wybuchł pożar w zamku Tarnowskich w Dzikowie. Zagrożona została słynna Biblioteka Dzikowska, w której przechowywano rękopisy najwybitniejszych twórców polskiej literatury, starodruki oraz archiwum rodowe Tarnowskich. W trakcie dramatycznej akcji ratunkowej, prowadzonej w skrajnie trudnych warunkach zimowych, zginęło dziewięć osób, wśród nich wybitny lekkoatleta Alfred Freyer, wielokrotny […]

Ingres kardynała Rysia. Nowy metropolita krakowski zapowiada synod

20 December 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Dzisiaj w katedrze wawelskiej na Wawelu odbył się ingres kardynała Grzegorza Rysia, który rozpoczął jego posługę jako arcybiskupa metropolity krakowskiego. Po powitaniu przez Kapitułę Metropolitalną, ucałowaniu krzyża i relikwii św. Stanisława oraz modlitwie przed Najświętszym Sakramentem odczytano papieską bullę nominacyjną. Następnie arcybiskup Marek Jędraszewski przekazał pastorał arcybiskupi nuncjuszowi apostolskiemu w Polsce, arcybiskupowi Antoniemu Guido Filipazziemu, […]

Westerplatte sprzed 1939 roku. Archeolodzy odkrywają ślady kurortu

20 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Westerplatte ma znacznie dłuższą i bardziej złożoną historię niż ta, która na trwałe zapisała się w powszechnej świadomości jako obrona z września 1939 roku. O wcześniejszych dziejach półwyspu przypominają rezultaty najnowszego sezonu badań archeologicznych prowadzonych na Westerplatte. Tegoroczne odkrycia odsłaniają zapomniany obraz tego miejsca jako ekskluzywnego kurortu i przestrzeni wypoczynku, funkcjonującej na długo przed jego […]

Stanisław Wojciechowski. Prezydent czasu kryzysu

20 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

20 grudnia 1922 roku Zgromadzenie Narodowe wybrało Stanisława Wojciechowskiego na prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, kończąc okres politycznego wstrząsu wywołanego zabójstwem Gabriela Narutowicza w warszawskiej Zachęcie. Po tragedii obowiązki głowy państwa przejął marszałek sejmu Maciej Rataj, który – działając w warunkach silnych napięć społecznych i politycznych – doprowadził do możliwie najszybszego przeprowadzenia nowych wyborów. Zgodnie z konstytucją […]

Zginęli za ratowanie Żydów. Egzekucja jezuity i sióstr niepokalanek pod Słonimem

19 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

19 grudnia 1942 roku, na Górze Pietralewickiej koło Słonima na Polesiu, niemieccy żandarmi rozstrzelali jezuitę o. Adama Sztarka oraz dwie siostry ze Zgromadzenia Sióstr Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny – s. Marię Martę od Jezusa Kazimierę Wołowską i s. Marię Ewę od Opatrzności Bogumiłę Noiszewską – za niesienie pomocy Żydom skazanym na zagładę. Zbrodnia była […]

Skazany na zapomnienie. Jak Polska wyrzuciła z nauki ojca elektroniki

19 December 2025 /2 Komentarze/w , , /Przez

19 grudnia 1945 roku Senat Politechniki Warszawskiej wykluczył z życia akademickiego prof. Jana Czochralskiego, jednego z najwybitniejszych polskich uczonych XX wieku. Jan Czochralski – twórca metody otrzymywania monokryształów, bez której nie istniałaby współczesna elektronika półprzewodnikowa – został skazany na naukową banicję. Jak to się stało? Miał wielki dorobek Czochralski urodził się w 1885 roku w […]

I Brygada Legionów – pierwsza polska formacja wojskowa XX wieku

19 December 2025 /2 Komentarze/w , , /Przez

19 grudnia 1914 roku władze austro-węgierskie oficjalnie powołały do życia I Brygadę Legionów Polskich pod dowództwem Józefa Piłsudskiego, tworząc pierwszą regularną polską formację wojskową w XX wieku. Decyzja ta była zwieńczeniem procesów zapoczątkowanych jeszcze przed wybuchem I wojny światowej i bezpośrednią konsekwencją działań niepodległościowych środowisk skupionych wokół Piłsudskiego. Geneza I Brygady sięga sierpnia 1914 roku, […]

„Fanatyczna Polka” Alicja Habsburg. Księżna, która była szeregowcem AK

18 December 2025 /1 Komentarz/w , , , /Przez

18 grudnia 1889 roku urodziła się Alicja Habsburg (z domu Ankarcrona) – szwedzka arystokratka, która w czasie II wojny światowej działała w Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej jako szeregowiec polskiej konspiracji. Alicja Ankarcrona urodziła się 18 grudnia 1889 roku w Hölö w Szwecji. Pochodziła z wpływowego, protestanckiego rodu Ankarcronów, od pokoleń związanego z dworem […]

Remont dłuższy niż w Notre-Dame. Katedra opolska gotowa na otwarcie

17 December 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Po dziesięciu latach gruntownej renowacji katedra Podwyższenia Krzyża Świętego w Opolu zostanie ponownie otwarta 20 grudnia. Prace trwały dłużej niż odbudowa paryskiej Notre-Dame i stały się jednym z najdłuższych oraz najbardziej kompleksowych projektów konserwatorskich realizowanych w polskiej świątyni w ostatnich dekadach. Katedra była zamknięta przez trzy lata Remont rozpoczęto w 2015 roku. Początkowo koncentrował się […]

Kościół wobec stanu wojennego: narodziny Prymasowskiego Komitetu Pomocy

17 December 2025 /0 Komentarze/w , /Przez

17 grudnia 1981 roku, kilka dni po wprowadzeniu stanu wojennego, z inicjatywy środowisk skupionych wokół Kościoła katolickiego oraz ludzi kultury powołano Prymasowski Komitet Pomocy Osobom Pozbawionym Wolności i ich Rodzinom. Instytucja, działająca pod patronatem prymasa Józefa Glempa, miała odpowiadać na nagłe i masowe represje wobec działaczy opozycji oraz ich bliskich, pozbawionych środków do życia i […]

Czarny Czwartek. Gdy władza kazała strzelać do robotników

17 December 2025 /0 Komentarze/w , /Przez

17 grudnia 1970 roku zapisał się w historii jako Czarny Czwartek – najtragiczniejszy dzień robotniczych protestów na Wybrzeżu. Tego poranka w Gdyni wojsko i milicja użyły broni palnej wobec bezbronnych stoczniowców, którzy szli do pracy po wcześniejszych apelach władz o powrót do zakładów. Bezpośrednim tłem wydarzeń były ogłoszone 12 grudnia 1970 roku przez władze PRL […]

600 mld za samą wojnę. ISW liczy straty wyrządzone Polsce przez ZSRR, w tle zamrożone aktywa Rosji

16 December 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Instytut Strat Wojennych rozpoczął prace nad szacowaniem strat wyrządzonych Polsce przez Związek Sowiecki – poinformował w Lublinie dyrektor Instytutu Bartosz Gondek. Badania obejmą m.in. straty gospodarcze, terytorialne, infrastrukturalne i kulturowe, poniesione od agresji z 17 września 1939 roku aż do lat 90. XX wieku, gdy z Polski wycofały się ostatnie oddziały północnej grupy wojsk sowieckich. […]

Fanatyzm i prasowa nagonka. Sprawa Niewiadomskiego

16 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

16 grudnia 1922 roku, tuż po godzinie dwunastej, w gmachu Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie doszło do wydarzenia, które naznaczyło pierwsze lata niepodległej Polski. Eligiusz Niewiadomski, malarz i były urzędnik Ministerstwa Sztuki i Kultury, oddał trzy strzały z browninga w plecy prezydenta Gabriela Narutowicza, który oglądał wówczas obraz „Szron” Teodora Ziomka. Prezydent zmarł na […]

516 tys. dzieł sztuki i 22 mln książek. Bilans niemieckiej grabieży w Polsce

16 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

16 grudnia 1939 roku w Generalnym Gubernatorstwie weszło w życie rozporządzenie Hansa Franka nakazujące konfiskatę polskich dzieł sztuki na rzecz III Rzeszy. Akt ten usankcjonował grabież prowadzoną od pierwszych dni wojny przez wyspecjalizowane niemieckie oddziały. Paradoks sytuacji polegał na tym, że okupacyjne władze przedstawiały Polaków jako społeczeństwo rzekomo pozbawione kultury, a jednocześnie systematycznie przejmowały ogromne […]

„Oni strzelają ostrą amunicją”. Pacyfikacja kopalni „Wujek”

16 December 2025 /0 Komentarze/w , /Przez

16 grudnia 1981 roku w Katowicach doszło do jednej z najtragiczniejszych zbrodni stanu wojennego. Pacyfikacja kopalni „Wujek” była kulminacją kilkudniowego strajku, który wybuchł po internowaniu działaczy „Solidarności” i wprowadzeniu stanu wojennego przez władze PRL. Strajk w „Wujku” rozpoczął się 14 grudnia. Górnicy domagali się uwolnienia przewodniczącego zakładowej „Solidarności” Jana Ludwiczaka, respektowania porozumień sierpniowych oraz zniesienia […]

Piotr Wysocki i spisek młodych oficerów. Od konspiracji do powstania

15 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

15 grudnia 1828 roku w murach warszawskiej Szkoły Podchorążych Piechoty zawiązało się tajne sprzysiężenie młodych wojskowych, które w ciągu dwóch lat doprowadziło do wybuchu jednego z najważniejszych polskich zrywów XIX wieku – powstania listopadowego. Założycielem konspiracyjnej organizacji był podporucznik Piotr Wysocki, oficer tej uczelni, związany z kręgami patriotycznymi i głęboko rozczarowany narastającym łamaniem konstytucji Królestwa […]

Naukowa sensacja w Sudetach. Żbik wrócił po dwóch stuleciach [+FOTO]

15 December 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Po niemal dwóch stuleciach nieobecności żbik europejski wrócił w Sudety. Informację potwierdził Instytut Biologii Kręgowców Akademii Nauk Republiki Czeskiej w Brnie po przeprowadzeniu analiz genetycznych. Badania nie pozostawiają wątpliwości: w Górach Łużyckich żyje dziki przodek kota domowego i – co więcej – rozmnaża się. Nieuchwytny drapieżnik Droga do tego potwierdzenia była długa. Żbik jest zwierzęciem […]

Manifest Lipcowy: pierwsze strzały stanu wojennego

15 December 2025 /0 Komentarze/w , /Przez

15 grudnia 1981 roku podczas pacyfikacji strajku w kopalni Manifest Lipcowy w Jastrzębiu-Zdroju funkcjonariusze ZOMO użyli broni palnej wobec protestujących górników. Czterech z nich zostało rannych od kul. Był to pierwszy przypadek strzelania do strajkujących górników w czasie stanu wojennego. Dzień później doszło do tragedii w kopalni „Wujek” w Katowicach, gdzie zginęło dziewięciu protestujących. Strajk […]

Przez wodę dla ojczyzny. Jak Czarniecki „wrócił się przez morze”

14 December 2025 /1 Komentarz/w , , /Przez

14 grudnia 1658 roku polskie wojska pod dowództwem Stefana Czarnieckiego dokonały jednej z najbardziej niezwykłych operacji w dziejach oręża Rzeczypospolitej: przeprawili się przez morze na wyspę Als. Wydarzenie to na trwałe zapisało się w narodowej pamięci w słowach hymnu: „Jak Czarniecki do Poznania / Po szwedzkim zaborze / Dla ojczyzny ratowania / Wrócim się przez […]

„Suche bułki dla Gomułki!”. Tak zaczęły się strajki na Wybrzeżu

14 December 2025 /1 Komentarz/w , /Przez

14 grudnia 1970 roku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina wybuchł strajk robotniczy, który zapoczątkował falę protestów na Wybrzeżu, znaną w historii jako wydarzenia Grudnia ’70. Bezpośrednim impulsem była ogłoszona dwa dni wcześniej przez władze komunistyczne decyzja o gwałtownych podwyżkach cen podstawowych artykułów, zwłaszcza żywności. Podrożało jedzenie 12 grudnia Rada Ministrów przyjęła uchwałę o zmianie cen […]

Klątwa, król i przerębel. Sprawa Marcina Baryczki

13 December 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

13 grudnia 1349 roku w Krakowie zginął ksiądz Marcin Baryczka, wikariusz katedry wawelskiej. Na śmierć skazał król Kazimierz Wielki, który u szczytu swej władzy wszedł w ostry spór z Kościołem. W połowie XIV wieku Polska rządzona była przez Kazimierza III Wielkiego, ostatniego Piasta na polskim tronie. Był on władcą energicznym, reformatorem państwa, ale też uwikłanym […]

Białoruś: 123 więźniów politycznych na wolności po decyzji Łukaszenki

13 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Prezydent Białorusi Aleksandr Łukaszenko ułaskawił 123 więźniów politycznych w ramach porozumień zawartych z administracją prezydenta USA Donalda Trumpa. Decyzja została ogłoszona przez służbę prasową białoruskiego przywódcy i była bezpośrednio powiązana ze zniesieniem przez Stany Zjednoczone sankcji na białoruski przemysł nawozów potasowych. Jak poinformował wysłannik prezydenta USA na Białoruś John Cole, Waszyngton anulował sankcje na potaż […]

Zamach na Brauna. 40 sekund, które wstrząsnęły Warszawą

13 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

13 grudnia 1943 roku w okupowanej przez Niemców Warszawie żołnierze Oddziału Specjalnego „Agat” Komendy Głównej Armii Krajowej przeprowadzili jedną z najgłośniejszych akcji likwidacyjnych Polskiego Państwa Podziemnego – zamach na Emila Brauna, wysokiego urzędnika niemieckiego aparatu okupacyjnego. Braun stał na czele Urzędu Mieszkaniowego (Wohnungsamtu) i był jednym z kluczowych wykonawców niemieckiej polityki represji wobec ludności stolicy. […]

Czołgi na ulicach. Początek stanu wojennego

13 December 2025 /0 Komentarze/w , /Przez

13 grudnia 1981 roku władze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej wprowadziły na terenie całego kraju stan wojenny. Decyzję ogłosił gen. Wojciech Jaruzelski, pełniący jednocześnie funkcje premiera, ministra obrony narodowej oraz I sekretarza Komitetu Centralnego PZPR. Tego samego dnia poinformował on o powołaniu Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (WRON), która formalnie przejęła władzę w państwie. Pacyfikacja „Solidarności” Stan wojenny […]

Tak mógł wyglądać prawdziwy święty Mikołaj. Naukowa rekonstrukcja jego twarzy

12 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Jak naprawdę wyglądał święty Mikołaj – człowiek, który stał się pierwowzorem znanego dzieciom na całym świecie rozdawcy prezentów? To pytanie od lat intryguje nie tylko historyków, ale i zwykłych miłośników świątecznych opowieści. Odpowiedzi próbują udzielić naukowcy, sięgając po kości biskupa Miry, przechowywane od wieków w Bari we Włoszech. Przełom nastąpił w latach 50. XX wieku. […]

Akcja „Jodła”. Noc, która rozbiła „Solidarność”

12 December 2025 /0 Komentarze/w , /Przez

12 grudnia 1981 roku rozpoczęła się operacja „Jodła” – kluczowy element przygotowań do wprowadzenia stanu wojennego, którego formalne ogłoszenie nastąpiło następnego dnia. Tego późnego popołudnia komendanci wojewódzcy MO otrzymali szyfrogram zaczynający się od słów „Ogłaszam hasło «Synchronizacja»”, co oznaczało natychmiastowe rozpoczęcie działań Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Celem akcji było szybkie i równoczesne internowanie przywódców „Solidarności” oraz […]

Niemiecka rodzina z Förste żyje od 3000 lat w jednym miejscu. DNA to potwierdza

11 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

W niemieckiej wiosce Förste u podnóża gór Harzu mieszka dziś rodzina, którą badacze uważają za najdłużej nieprzerwanie osiadłą w jednym miejscu. Analizy DNA wykazały, że ród Huchthausenów żyje w tym samym niewielkim dolinnym osiedlu od około 3000 lat – czyli ponad 120 pokoleń. To prawdopodobnie najdłużej udokumentowana ciągłość rodzinna na świecie. Kości z jaskini należały […]

Wojna Polski z Japonią trwała 16 lat – i była jedyną, jaką wypowiedzieliśmy w XX wieku

11 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

11 grudnia 1941 roku rząd RP na uchodźstwie ogłosił stan wojny z Cesarstwem Japonii. Konflikt ten, choć pozbawiony działań zbrojnych, trwał aż szesnaście lat i został zakończony dopiero w 1957 roku. W okresie międzywojennym stosunki polsko-japońskie układały się wyjątkowo dobrze. Tokio wcześnie uznało odrodzoną Polskę, rozwijała się współpraca dyplomatyczna i wojskowa, a japońscy attaché przekazywali […]

Nota Raczyńskiego. Jak polski rząd ujawnił prawdę o Holokauście

10 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

10 grudnia 1942 roku rząd RP na uchodźstwie przekazał aliantom notę dyplomatyczną opisującą niemieckie zbrodnie na ludności żydowskiej w okupowanej Polsce – pierwszy oficjalny dokument informujący Zachód o trwającym Holokauście. Nota, sygnowana przez ministra spraw zagranicznych Edwarda Raczyńskiego, była bezpośrednim skutkiem przyjazdu do Londynu Jana Karskiego w listopadzie 1942 roku. Kurier Polskiego Państwa Podziemnego przekazał […]

Już wkrótce zobaczymy twarze rycerzy spod Grunwaldu. Genetycy szykują rekonstrukcje

10 December 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Na Pomorskim Uniwersytecie Medycznym w Szczecinie trwają zaawansowane badania genetyczne szczątków uczestników bitwy pod Grunwaldem. Jak poinformował genetyk prof. Andrzej Ossowski, w ciągu roku do półtora roku możliwe będzie zrekonstruowanie twarzy rycerzy poległych 15 lipca 1410 roku. Będzie to możliwe, o ile uda się zdobyć osobne finansowanie projektu. Badania prowadzone są w Zakładzie Genomiki i […]

Niespodziewany przełom w Petersburgu. Amnestia Pawła I

10 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

10 grudnia 1796 roku car Rosji Paweł I Romanow ogłosił amnestię dla uczestników insurekcji kościuszkowskiej przebywających w rosyjskich więzieniach i na zesłaniu. Była to jedna z jego pierwszych decyzji po objęciu tronu po śmierci Katarzyny II. Akt łaski objął około 20 tysięcy polskich jeńców oraz najważniejszych przywódców powstania, w tym Tadeusza Kościuszkę, więzionego w Twierdzy […]

Nigeria: uwolniono 100 porwanych uczniów katolickiej szkoły

9 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

W Nigerii uwolniono 100 uczniów porwanych podczas ataku na katolicką szkołę 21 listopada – poinformowały miejscowe media oraz przedstawiciele władz. W niewoli uzbrojonych porywaczy pozostaje nadal ponad 100 dzieci oraz część pracowników szkoły. Do porwania doszło w katolickiej szkole Świętej Marii w miejscowości Papiri, w stanie Niger, w środkowej części kraju. Uzbrojeni napastnicy uprowadzili co […]

Prezydent na tydzień. Gabriel Narutowicz

9 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

9 grudnia 1922 roku Gabriel Narutowicz został pierwszym prezydentem II Rzeczypospolitej, wybranym przez Zgromadzenie Narodowe niespodziewaną większością głosów. Urodzony na Żmudzi w 1865 roku w Telszach przyszły prezydent wywodził się ze zubożałej szlachty. Po śmierci ojca, uczestnika powstania styczniowego, wychowaniem syna zajęła się matka. Studia rozpoczął w Petersburgu, lecz z powodu choroby musiał je przerwać. […]

Polscy oficerowie na celowniku NKWD. Noc, która zapowiadała Katyń

9 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

9 grudnia 1939 roku NKWD rozpoczęło we Lwowie zakrojoną na szeroką skalę operację aresztowań polskich oficerów i żołnierzy, którzy po zakończeniu kampanii wrześniowej ukrywali się na terenach zajętych przez Związek Sowiecki. Akcja ta była kolejnym etapem systematycznej likwidacji elit II Rzeczypospolitej na Kresach. Represje wobec polskich wojskowych rozpoczęły się już we wrześniu 1939 roku, bezpośrednio […]

Od meldunku pilota do modlitwy narodu: Apel Jasnogórski

8 December 2025 /0 Komentarze/w , , , , /Przez

8 grudnia 1953 roku na Jasnej Górze po raz pierwszy publicznie odmówiono Apel Jasnogórski – modlitwę, która na stałe wpisała się w religijny i kulturowy krajobraz Polski. Jej początki są jednak znacznie wcześniejsze i ściśle wiążą się zarówno z doświadczeniem pojedynczego człowieka, jak i z dramatycznymi wydarzeniami całego narodu. Zaczęli oficerowie Początkiem tej historii był […]

Okrutna zagadka PRL. Kto zabił syna Bolesława Piaseckiego?

8 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

8 grudnia 1958 roku w piwnicy kamienicy przy alei Świerczewskiego w Warszawie odnaleziono ciało zamordowanego Bohdana Piaseckiego. Piętnastoletni chłopiec był synem Bolesława Piaseckiego – jednej z najbardziej wpływowych i zarazem kontrowersyjnych postaci powojennej Polski. Bohdan zaginął niemal dwa lata wcześniej, po wyjściu z liceum św. Augustyna. Jego śmierć do dziś pozostaje jedną z najbardziej tajemniczych zbrodni […]

Rewolucja bez przemocy. Sobór Watykański II po latach

8 December 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

8 grudnia 1965 roku uroczyście zakończył obrady Sobór Watykański II – jedno z najważniejszych wydarzeń w dziejach Kościoła katolickiego XX wieku. Obrady zapoczątkowały proces głębokich zmian w liturgii, teologii, relacjach z innymi religiami oraz w podejściu Kościoła do współczesnego świata. Kościół w dobie „aggiornamento” Zwołany przez papieża Jana XXIII Sobór Watykański II obradował od 11 […]

Zakopany w chaosie klęski, odzyskany po 86 latach. Orzeł z Września 1939 roku znaleziony w lesie [+FOTO]

7 December 2025 /0 Komentarze/w , , , , , /Przez

W starachowickich lasach odnaleziono cenny symbol polskiego oręża z kampanii 1939 roku. Poszukiwacze z Grupy Ochrony Zabytków Fort natrafili na głownię sztandaru oraz fragmenty pasa, należące do 12 Kresowego Pułku Artylerii Lekkiej. Metalowy orzeł, ukryty we wrześniu 1939 roku, przez blisko 86 lat pozostawał zakopany w ziemi. Znalezisko zostało odkryte na terenie Nadleśnictwa Starachowice podczas […]

Katedra Notre-Dame pozostanie darmowa. Paryska archidiecezja sprzeciwia się wprowadzeniu opłat

7 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Archidiecezja paryska potwierdza, że wstęp do katedry Notre-Dame pozostanie bezpłatny, zgodnie z francuską zasadą wolnego dostępu do miejsc kultu. Metropolita Paryża abp Laurent Ulrich podkreśla, że mimo ogromnego znaczenia turystycznego świątynia jest przede wszystkim przestrzenią modlitwy. Jak wskazuje hierarcha, księża posługujący w katedrze regularnie spotykają osoby, które – choć weszły do niej jako turyści – […]

Por. Jan Borysewicz „Krysia” i jego najśmielsza operacja: odbicie Ejszyszek

7 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

W nocy z 6 na 7 grudnia 1944 roku oddział Armii Krajowej dowodzony przez por. Jana Borysewicza „Krysię” zdobył Ejszyszki, odbierając miasto z rąk sowieckich. Do akcji przystąpiło około 150 żołnierzy – połączone patrole „Hajduka”, „Groma”, „Zemsty” i „Śmiałego”, tworzące zgrupowanie, którym dowodził Borysewicz (nazywany przez podwładnych „Komendantem”). Była to jedna z najskuteczniejszych operacji polskiego […]

W USA rośnie popularność konserwatywnych uczelni katolickich

6 December 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

W Stanach Zjednoczonych coraz więcej studentów wybiera konserwatywne uczelnie katolickie, które – w przeciwieństwie do wielu innych instytucji akademickich – nie zmagają się z konsekwencjami kryzysu demograficznego. Zjawisko to opisywane jest jako dynamicznie rozwijająca się nisza edukacyjna skierowana do prawowiernych katolików, często pochodzących z rodzin wielodzietnych, poszukujących stabilnego ideowo środowiska akademickiego. Szkoły katolickie są promowane […]

Los rodzin, które ratowały Żydów: Stary Ciepielów i Rekówka

6 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

6 grudnia 1942 roku niemieccy żandarmi dokonali okrutnej zbrodni na ludności cywilnej w okupowanej Polsce, mordując rodziny ze Starego Ciepielowa i Rekówki za udzielanie pomocy ukrywającym się Żydom. W obu wsiach śmierć poniosły 33 osoby, w tym 31 Polaków i dwóch Żydów. Wśród ofiar znalazło się dwadzieścioro dzieci. Na tym egzekucje się nie skończyły. Następnego […]

Układ z Radnot – najwcześniejszy projekt rozbioru Rzeczypospolitej

6 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Traktat w Radnot, podpisany 6 grudnia 1656 roku między Szwecją, Brandenburgią, Siedmiogrodem, Kozaczyzną Bohdana Chmielnickiego oraz Bogusławem Radziwiłłem, stanowił próbę dokonania pełnego rozbioru Rzeczypospolitej w czasie trwającej wojny ze Szwecją. Po szybkim zajęciu znacznej części terytorium państwa Karol X Gustaw uznał, że samodzielne opanowanie całej Rzeczypospolitej jest niewykonalne, dlatego dążył do stworzenia szerokiej koalicji, gotów […]

Archeolodzy odnajdują ślady dzieci z Domu Sierot. Nowe badania odsłaniają nieznane aspekty działalności Janusza Korczaka

5 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Podczas prac archeologicznych na terenie dawnego warszawskiego getta naukowcy odkryli przedmioty, które pozwalają odtworzyć fragment codziennego życia dzieci przebywających w Domu Sierot pod opieką Janusza Korczaka. Badania prowadzone przy dawnej ul. Chłodnej 33 ujawniły m.in. butelki po mleku, pojemniki na atrament, fragmenty skórzanych butów czy naczynia kuchenne. Według badaczy to właśnie te drobne elementy materialne […]

Dzień, w którym zniknęło Wielkie Księstwo Poznańskie

5 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

5 grudnia 1848 roku Prusy formalnie zlikwidowały autonomię Wielkiego Księstwa Poznańskiego, kończąc trwający od 1815 roku eksperyment polityczny, mający w zamyśle mocarstw zaspokoić część aspiracji narodowych Polaków. Księstwo powołano decyzją kongresu wiedeńskiego jako autonomiczną jednostkę w granicach Prus, z własnym sejmem o kompetencjach doradczych oraz zapisem o dwujęzyczności administracji. Jego władcą pozostawał każdorazowy król pruski, […]

Polska Mateczka pod klątwą. Pierwsza kobieta imiennie ekskomunikowana przez papieża

5 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

5 grudnia 1906 roku papież Pius X imiennie ekskomunikował Marię Franciszkę Kozłowską, zwaną Mateczką – założycielkę ruchu mariawitów. Był to pierwszy w dziejach Kościoła katolickiego przypadek nałożenia osobnej klątwy na kobietę. Skutkowało dla katolików zakazem jakiegokolwiek kontaktu z nią. W jej obecności należało m.in. przerywać nabożeństwa. Jak doszło do tej niezwykłej sytuacji? Intencje były szlachetne […]

Ewenement okupowanej Europy. Historia „Żegoty”

4 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

4 grudnia 1942 roku w okupowanej Warszawie powołano Radę Pomocy Żydom „Żegota” – unikalną w skali całej Europy strukturę podziemną, oficjalnie podporządkowaną polskim władzom konspiracyjnym i stworzoną wyłącznie w celu ratowania Żydów skazanych przez Niemców na zagładę. Jej powstanie było odpowiedzią na masowe deportacje z warszawskiego getta oraz na apel środowisk katolickich i demokratycznych, które […]

Kościół mówi „nie”, ale nie ostatecznie. Ujawniono nowy dokument o diakonacie kobiet

4 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Komisja kierowana przez kardynała Giuseppe Petrocchiego zakończyła kilkuletnie prace nad oceną możliwości dopuszczenia kobiet do diakonatu jako stopnia sakramentu święceń. Jej wnioski, choć stanowcze, nie mają charakteru definitywnego. Papież Leon XIV upublicznił notatkę przekazaną mu we wrześniu, odsłaniając kulisy procesu badawczego prowadzonego od 2021 roku. Nie istnieją przesłanki do ostatecznego orzeczenia W pierwszej fazie prac […]

Między nadzieją a rozczarowaniem. Kulisy deklaracji Sikorski–Stalin

4 December 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

4 grudnia 1941 roku gen. Władysław Sikorski podpisał w Moskwie deklarację polsko-sowiecką, która miała umocnić współpracę w wojnie z III Rzeszą i ułatwić formowanie armii polskiej na terenie ZSRR. Do tego porozumienia doprowadziła seria wcześniejszych negocjacji, rozpoczętych po agresji Niemiec na Związek Sowiecki w czerwcu 1941 roku. W ich wyniku 30 lipca podpisano układ Sikorski–Majski, […]