Eugeniusz Wiśniewski @Eugeniusz Wisniewski

1811

Polsko-litewski szlachcic mógł wynaleźć struny z metalowym oplotem. Zmieniły brzmienie instrumentów

20 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Olbrycht Górecki, XVII-wieczny szlachcic Rzeczypospolitej Obojga Narodów, był najprawdopodobniej twórcą pierwszych znanych strun muzycznych z metalowym oplotem. Tożsamość wynalazcy, ukrywającego się przez stulecia pod zapisanym w angielskich źródłach nazwiskiem „Goretsky”, ustaliła dr Emily Peppers z Instytutu Muzykologii Uniwersytetu Warszawskiego. Najstarsza znana wzmianka o wynalazku pochodzi z 1659 roku. Samuel Hartlib, działający w Anglii pośrednik w […]

Miał ocalić Wrocław przed Mongołami. Kościół wspomina bł. Czesława

20 lipca 2026 /0 Komentarze/w , /Przez

Kościół katolicki 20 lipca wspomina bł. Czesława – jednego z pierwszych polskich dominikanów, współpracownika św. Jacka oraz założyciela klasztorów w Pradze i we Wrocławiu. Zapisał się w tradycji przede wszystkim jako duchowy obrońca stolicy Śląska podczas najazdu mongolskiego w 1241 roku. Czesław urodził się około 1180 roku. Dokładne miejsce jego narodzin nie jest znane, choć […]

Wola Ostrowiecka: W zbiorowej mogile odkryto już szczątki co najmniej 38 osób

20 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Szczątki należące do co najmniej 38 osób odsłonili do tej pory badacze prowadzący ekshumację w nieistniejącej już Woli Ostrowieckiej na Wołyniu. Prace odbywają się na terenie dawnego gospodarstwa Aleksandra Strażyca, w którym znajduje się zbiorowy dół śmierci. O dotychczasowych wynikach poinformowało w poniedziałek Biuro Poszukiwań i Identyfikacji Instytutu Pamięci Narodowej. Liczba odnalezionych ofiar może jeszcze […]

Sądy punktują KPO dla kultury. Niemal 30 orzeczeń o naruszeniu prawa

20 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Według ustaleń portalu Zero.pl Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w niemal 30 orzeczeniach stwierdził, że oceny wniosków o pieniądze z KPO dla kultury zostały przeprowadzone z naruszeniem prawa. Część wnioskodawców, którzy wygrali przed sądem, otrzymała następnie propozycje umów przewidujących realizację projektów w terminach, które już minęły. Program KPO dla kultury, którego operatorem został podlegający Ministerstwu […]

Wybicki prawdopodobnie zaśpiewał go żołnierzom sam. 20 lipca 1797 roku po raz pierwszy zabrzmiał Mazurek Dąbrowskiego

20 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Według najczęściej przyjmowanej wersji 20 lipca 1797 roku w Reggio Emilia po raz pierwszy publicznie wykonano „Pieśń Legionów Polskich we Włoszech”, znaną dziś jako „Mazurek Dąbrowskiego”. Utwór powstał między 16 a 19 lipca 1797 roku, gdy do miasteczka przybyli polscy legioniści pod wodzą generała Jana Henryka Dąbrowskiego. Towarzyszył im Józef Wybicki – polityk, prawnik, działacz […]

Premier Węgier chce dopuścić 16-latków do głosowania

19 lipca 2026 /5 komentarzy/w , , /Przez

Premier Węgier Péter Magyar opowiedział się w sobotę za obniżeniem wieku wyborczego z 18 do 16 lat. Zadeklarował, że poparłby taką zmianę podczas prac nad nową konstytucją państwa. Szef węgierskiego rządu przedstawił swoje stanowisko we wpisie opublikowanym w sobotę na Facebooku. Ocenił, że zdecydowana większość osób, które nie ukończyły jeszcze 18 lat, posiada wystarczającą wiedzę […]

Kiedy zegar na Zamku Królewskim znów ruszył. Symbol odbudowy Warszawy

19 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , , , /Przez

19 lipca 1974 roku o godz. 11:15 uruchomiono zegar na Wieży Zygmuntowskiej odbudowywanego Zamku Królewskiego w Warszawie. Wydarzenie oznaczało zakończenie pierwszego etapu rekonstrukcji gmachu – oddanie jego bryły w stanie surowym. Zegar był pierwszym całkowicie ukończonym i działającym urządzeniem w powstającym z ruin Zamku. Godzina uruchomienia nie była przypadkowa. Wskazówki poprzedniego zegara zatrzymały się na […]

Szwecja wypowiedziała wojnę Rzeczypospolitej. Początek „potopu szwedzkiego”

19 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

19 lipca 1655 roku przedstawicielom Rzeczypospolitej wręczono szwedzki akt wypowiedzenia wojny. Dwa dni później armia dowodzona przez feldmarszałka Arvida Wittenberga przekroczyła granicę państwa polsko-litewskiego i wkroczyła do Wielkopolski. Rozpoczynał się „potop szwedzki” – jeden z najbardziej niszczycielskich konfliktów w dziejach Rzeczypospolitej. Szwedzki atak nastąpił pomimo obowiązującego rozejmu zawartego w 1635 roku w Sztumskiej Wsi. Pokój […]

Ma minus 47 stopni, ale atmosfera może ją ogrzewać. Astronomowie odkryli wyjątkową planetę

19 lipca 2026 /1 Komentarz/w , /Przez

Astronomowie po raz pierwszy wykryli oznaki atmosfery wokół skalistej planety znajdującej się w strefie zamieszkiwalnej swojej gwiazdy. Chodzi o oddaloną od Ziemi o około 48 lat świetlnych super-Ziemię LHS 1140 b. Wyniki badań zostały opublikowane 16 lipca 2026 roku w czasopiśmie „Science”. LHS 1140 b nie jest pierwszą znaną planetą położoną w strefie zamieszkiwalnej. Takich […]

Indie nie chcą wysyłać marynarzy przez Ormuz. Armatorzy mają problem z załogami

19 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

W połowie lipca 2026 roku marynarze coraz częściej odmawiają udziału w rejsach przez cieśninę Ormuz. Rosnące zagrożenie dla statków handlowych sprawia, że przedsiębiorstwa żeglugowe mają problemy z utrzymaniem ruchu na jednej z najważniejszych tras transportowych świata. Według „The Wall Street Journal” załogi nie chcą wpływać w rejon walk nawet pomimo oferowanych dodatków za pracę w […]

Burmistrz Nowego Jorku rozważa aresztowanie Netanjahu podczas sesji ONZ

19 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Burmistrz Nowego Jorku Zohran Mamdani poinformował, że jego administracja analizuje możliwość zatrzymania premiera Izraela Benjamina Netanjahu, jeśli ten przyjedzie we wrześniu do miasta na sesję Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Mamdani powiedział w rozmowie z „The New York Times”, że w tej sprawie prowadzone są „aktywne rozmowy” z prawnikami miejskiego ratusza oraz nowojorską policją. Jak zaznaczył, ewentualne […]

Nie opuścili wiernych w Pierszajach. Błogosławieni Achilles Puchała i Herman Stępień

19 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , , , /Przez

Kościół katolicki 19 lipca wspomina błogosławionych Achillesa Puchałę i Hermana Stępnia – polskich franciszkanów konwentualnych posługujących w parafii Pierszaje na Nowogródczyźnie. W 1943 roku nie opuścili zagrożonych parafian i ponieśli męczeńską śmierć z rąk niemieckich okupantów w pobliskiej Borowikowszczyźnie. Józef Puchała, późniejszy o. Achilles, urodził się 18 marca 1911 roku w Kosinie koło Łańcuta. Wychowywał […]

Królowa Jadwiga została pochowana trzy razy. Niezwykłe dzieje jej szczątków

19 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

19 lipca 1399 roku w katedrze wawelskiej odbył się pogrzeb królowej Jadwigi Andegaweńskiej. Władczyni, która zmarła dwa dni wcześniej, 17 lipca, została pochowana u boku córki, Elżbiety Bonifacji. Tamtego dnia rozpoczęła się długa i niezwykła historia tych królewskich szczątków. Królowa Jadwiga odeszła w wieku około 25 lat, 17 lipca 1399 roku, po trudnym porodzie swojej […]

Polacy wyzwolili Ankonę. Wielki sukces 2. Korpusu gen. Andersa

18 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

18 lipca 1944 roku oddziały 2. Korpusu Polskiego dowodzonego przez gen. Władysława Andersa wyzwoliły Ankonę – ważne portowe miasto nad Morzem Adriatyckim. Był to kolejny wielki sukces Polaków, odniesiony zaledwie dwa miesiące po zwycięstwie pod Monte Cassino. Zdobycie masywu Monte Cassino 18 maja 1944 roku doprowadziło do przełamania niemieckiej linii Gustawa i otworzyło aliantom drogę […]

Polska podzielona na 16 województw. Reforma administracyjna 1998 roku

18 lipca 2026 /0 Komentarze/w , /Przez

18 lipca 1998 roku Sejm uchwalił ustawę wprowadzającą nowy podział administracyjny Polski. Reforma zastąpiła istniejące od 1975 roku 49 województw systemem opartym na 16 większych regionach oraz przywróciła zlikwidowane w okresie PRL powiaty. Nowy podział stanowił drugi etap odbudowy samorządu terytorialnego po upadku komunizmu. Pierwsza reforma została przeprowadzona w 1990 roku i doprowadziła do utworzenia […]

Polon miał przypominać światu o Polsce. 18 lipca 1898 roku małżonkowie Curie ogłosili odkrycie nowego pierwiastka

18 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

18 lipca 1898 roku Maria Skłodowska-Curie i Piotr Curie ogłosili odkrycie nowego, silnie promieniotwórczego pierwiastka – polonu. Nazwa była hołdem dla ojczyzny uczonej, Polski, która pozostawała wówczas pod zaborami i nie istniała jako niepodległe państwo. Tego dnia podczas posiedzenia Francuskiej Akademii Nauk przedstawiono pracę małżonków Curie poświęconą nowej substancji promieniotwórczej znajdującej się w blendzie smolistej. […]

Wyrok za wydanie „Huberta”. Akcja żołnierzy Kedywu w Józefowie

18 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

18 lipca 1943 roku na stacji kolejowej w Józefowie pod Warszawą żołnierze Kedywu Armii Krajowej z Oddziału Dyspozycyjnego „Osjan” wykonali wyrok śmierci na volksdeutschu Ernście Sommerze. Był on odpowiedzialny za zatrzymanie Huberta Lenka ps. „Hubert”, uczestnika przeprowadzonej niespełna cztery miesiące wcześniej akcji pod Arsenałem. 26 marca 1943 roku warszawskie Grupy Szturmowe Szarych Szeregów zaatakowały niemiecką […]

Bitwa pod Dubienką. Kościuszko zatrzymał wielokrotnie silniejszą armię rosyjską

18 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

18 lipca 1792 roku pod Dubienką nad Bugiem wojska polskie dowodzone przez gen. Tadeusza Kościuszkę stoczyły zaciętą bitwę z wielokrotnie liczniejszym korpusem rosyjskim gen. Michaiła Kachowskiego. Starcie było jednym z najważniejszych epizodów wojny w obronie Konstytucji 3 maja. Wojna rozpoczęła się 18 maja 1792 roku, gdy armia rosyjska wkroczyła na terytorium Rzeczypospolitej. Interwencję podjęto w […]

Niemieccy politycy z SPD i CDU potajemnie spotkali się z ludźmi Putina

18 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Były przewodniczący SPD Matthias Platzeck i były szef Urzędu Kanclerza Federalnego Ronald Pofalla z CDU spotkali się w poniedziałek 13 lipca 2026 roku w Baku z przedstawicielami rosyjskich elit związanymi z Kremlem. Według ustaleń niemieckich mediów tamtejsze służby bezpieczeństwa oceniają prowadzone za zamkniętymi drzwiami rozmowy jako rosyjską operację wpływu, której celem może być oddziaływanie na […]

Orlen wyceniany wyżej niż wszystkie rosyjskie koncerny naftowo-gazowe. Właśnie wyprzedził Rosnieft

18 lipca 2026 /1 Komentarz/w , , , /Przez

Orlen stał się większą spółką giełdową niż rosyjski państwowy koncern Rosnieft. W połowie lipca wartość rynkowa polskiej grupy przekroczyła kapitalizację jednego z największych przedsiębiorstw naftowych Rosji. Na zamknięciu notowań w piątek 17 lipca akcje Orlenu kosztowały 146,20 zł. Przy ponad 1,158 mld wyemitowanych akcji oznaczało to kapitalizację na poziomie około 169,7 mld zł. W ciągu […]

Święty Szymon z Lipnicy – kaznodzieja, który oddał życie chorym podczas zarazy

18 lipca 2026 /2 komentarze/w , /Przez

Kościół katolicki 18 lipca wspomina św. Szymona z Lipnicy – bernardyna, kaznodzieję i jednego z najważniejszych przedstawicieli XV-wiecznego „szczęśliwego wieku Krakowa”, określanego łacińskim mianem „Felix saeculum Cracoviae”. Szymon urodził się około 1438 roku w Lipnicy, dzisiejszej Lipnicy Murowanej, w rodzinie Grzegorza i Anny. Jego ojciec był piekarzem. Po ukończeniu miejscowej szkoły parafialnej młody Szymon udał […]

Zełenski zapowiada otwarcie archiwów dotyczących „tragicznych wydarzeń na Wołyniu”

17 lipca 2026 /2 komentarze/w , , /Przez

Wołodymyr Zełenski zapowiedział otwarcie archiwów ukraińskich służb dotyczących zbrodni wołyńskiej oraz wydanie kolejnych zezwoleń na poszukiwania i ekshumacje polskich ofiar. Prezydent Ukrainy poinformował o tym w piątek, 17 lipca, po naradzie dotyczącej ukraińskiej polityki wobec Polski. W spotkaniu uczestniczyli między innymi minister spraw zagranicznych Andrij Sybiha, szef gabinetu prezydenta Kyryło Budanow oraz dyrektor Ukraińskiego Instytutu […]

Operator promptera Trumpa obstawiał treść jego przemówień. Zarobił ponad 100 tys. dolarów

17 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Wieloletni operator promptera prezydenta Stanów Zjednoczonych Donalda Trumpa miał wykorzystywać dostęp do przygotowanych wystąpień, aby obstawiać ich treść na internetowym rynku prognostycznym. Gabriel Perez zarobił w ten sposób ponad 100 tys. dolarów. Po ujawnieniu sprawy Biały Dom poinformował, że mężczyzna nie będzie już tam pracował. Perez od 2016 roku obsługiwał prompter podczas wystąpień Trumpa. Jako […]

Claude pomógł nobliście rozwiązać problem, który opierał się fizykom od ponad dekady

17 lipca 2026 /0 Komentarze/w , /Przez

Fizycy Giorgio Parisi i Francesco Zamponi przedstawili analityczny dowód zależności matematycznej opisującej przechodzenie układów cząstek do stanu zakleszczonego. Rozwiązanie problemu, nad którym badacze bez powodzenia pracowali od 2014 roku, powstało przy pomocy modelu sztucznej inteligencji Claude. Wyniki opublikowano 1 lipca w czasopiśmie „Journal of Statistical Mechanics: Theory and Experiment”. Badania dotyczą zjawiska określanego jako zakleszczanie, […]

Sowiecki podstęp pod Wilnem. NKWD aresztowało „Wilka” i rozbroiło tysiące żołnierzy AK

17 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

17 lipca 1944 roku funkcjonariusze NKWD podstępnie aresztowali dowódcę Okręgu Wileńskiego Armii Krajowej ppłk. Aleksandra Krzyżanowskiego „Wilka”. Niemal równocześnie tego samego dnia Sowieci zatrzymali kadrę dowódczą oraz rozpoczęli rozbrajanie tysięcy żołnierzy wileńskich i nowogródzkich oddziałów AK. Do wydarzeń doszło zaledwie kilka dni po zakończeniu operacji „Ostra Brama”. Jej celem było opanowanie Wilna przez Armię Krajową […]

Zmarła po narodzinach długo oczekiwanego dziecka. 17 lipca 1399 roku odeszła królowa Jadwiga

17 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

17 lipca 1399 roku, około południa, w Krakowie zmarła Jadwiga Andegaweńska, król Polski i pierwsza żona Władysława Jagiełły. Młoda monarchini nie odzyskała zdrowia po urodzeniu córki Elżbiety Bonifacji. Miała około 25 lat. Ostatnie tygodnie życia Jadwigi naznaczone były zarówno nadzieją na zapewnienie trwałości dynastii, jak i osobistym dramatem królewskiej rodziny. Po kilkunastu latach małżeństwa z […]

Na Westerplatte odnaleziono część polskiego moździerza używanego we wrześniu 1939 roku

17 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Archeolodzy Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku odnaleźli na Westerplatte płytę oporową polskiego moździerza kalibru 81 mm wz. 31, używanego przez obrońców Wojskowej Składnicy Tranzytowej we wrześniu 1939 roku. Zabytek wydobyto w czwartek, a dzień później zaprezentowano go w pracowni konserwacji muzeum. Element uzbrojenia znajdował się w wykopie nr 48, przy dawnym północnym skrzydle koszar. […]

Święty Aleksy. Rzymski patrycjusz, który wybrał życie żebraka

17 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

17 lipca Kościół katolicki wspomina św. Aleksego Wyznawcę, zwanego również Aleksym Bożym lub Człowiekiem Bożym. Według tradycji porzucił on bogactwo i wysoką pozycję społeczną, aby w całkowitym ubóstwie poświęcić swoje życie Bogu. Jest patronem ubogich, żebraków, pielgrzymów i wędrowców. Żywot św. Aleksego znany jest przede wszystkim z przekazów hagiograficznych, w których wydarzenia historyczne łączą się […]

IPN odkrywa kolejne szczątki w Woli Ostrowieckiej. Kości noszą ślady urazów

17 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Trwają prace ekshumacyjne na terenie dawnego gospodarstwa Aleksandra Strażyca w Woli Ostrowieckiej. W 1943 roku członkowie UPA zamordowali tam co najmniej 243 Polaków. Zespół IPN odsłonił właśnie pierwsze szczątki ofiar. Podczas pierwszego tygodnia prac ekshumacyjnych na terenie dawnego gospodarstwa Aleksandra Strażyca w Woli Ostrowieckiej na Wołyniu specjaliści odsłaniają kolejne szczątki ofiar zbrodni popełnionej w sierpniu […]

Wielka Trójka ustaliła powojenny porządek Europy. Konferencja poczdamska

17 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

17 lipca 1945 roku w pałacu Cecilienhof w Poczdamie rozpoczęła się konferencja przywódców Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Związku Radzieckiego. Ostatnie spotkanie Wielkiej Trójki przesądziło o sposobie traktowania pokonanych Niemiec, podziale wpływów w Europie oraz powojennym kształcie terytorialnym Polski. Obrady trwały do 2 sierpnia 1945 roku. Stany Zjednoczone reprezentował Harry Truman, który objął urząd prezydenta […]

Ogromny Dzwon Grzesznika przez stulecia żegnał wrocławskich skazańców. Czy zostanie zrekonstruowany?

17 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

17 lipca 1386 roku we Wrocławiu odlano jeden z najsłynniejszych średniowiecznych dzwonów Śląska – dzwon Maria, później nazywany Dzwonem Grzesznika lub Dzwonem Biednych Grzeszników. Na południową wieżę kościoła św. Marii Magdaleny wciągnięto go 1 września tego samego roku. Odlany ze spiżu dzwon ważył 113 cetnarów, czyli około 5,8 tony. Mierzył 180 cm wysokości, a jego […]

Do ataku dołączyli Ukraińcy z sąsiednich wsi. 17 lipca 1943 roku UPA zlikwidowała Kupowalce

17 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

W dniach 16–17 lipca 1943 roku, w czasie trwającego ludobójstwa na Wołyniu, znaczne siły Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), wspierane przez Ukraińców z sąsiednich miejscowości, dokonały brutalnej masakry ludności polskiej we wsi Kupowalce, położonej w gminie Brany, w powiecie horochowskim województwa wołyńskiego. Mimo wcześniejszych dobrych relacji z ukraińskimi sąsiadami wieś została niespodziewanie zaatakowana. Mieszkańcy Kupowalec byli […]

Jaruzelski miał zgodzić się na zestrzelenie polskiego pilota. 16 lipca 1975 roku zginął Dionizy Bielański

16 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

16 lipca 1975 roku podczas próby ucieczki z PRL do Austrii zginął Dionizy Bielański, doświadczony pilot i były instruktor Aeroklubu Opolskiego. Lecący rolniczym samolotem An-2 Polak został zestrzelony przez czechosłowackie lotnictwo wojskowe. Znajdował się wówczas zaledwie osiem kilometrów od granicy austriackiej. Bielański urodził się 1 kwietnia 1939 roku we wsi Staweczki na Wołyniu. Kształcił się […]

IPN wydobył szczątki jednej osoby w Ostrówkach na Wołyniu

16 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Instytut Pamięci Narodowej odnalazł i zabezpieczył szczątki jednej osoby podczas prac ekshumacyjnych prowadzonych w Ostrówkach na Wołyniu. Niekompletny szkielet spoczywał w leśnej mogile położonej niedaleko miejscowego cmentarza. „W leśnej mogile niedaleko cmentarza w Ostrówkach na Wołyniu podjęliśmy i zabezpieczyliśmy szczątki jednej osoby. Ich obecność w tym miejscu potwierdziły nasze kwietniowe prace poszukiwawcze. Szkielet był niekompletny […]

Lubelski Lipiec 1980. Robotnicze strajki utorowały drogę do powstania „Solidarności”

16 lipca 2026 /0 Komentarze/w , /Przez

16 lipca 1980 roku rozpoczął się strajk pracowników Lokomotywowni Lublin, jeden z najważniejszych epizodów fali protestów robotniczych nazwanej Lubelskim Lipcem. W ciągu kilku dni strajki sparaliżowały lubelski węzeł kolejowy, komunikację miejską i transport zaopatrujący sklepy. Choć protestów nie koordynował wspólny komitet, w praktyce przybrały one charakter strajku powszechnego. Bezpośrednią przyczyną robotniczego buntu była podwyżka cen […]

Wolontariusze oczyszczają szkielet mastodonzaura. Do projektu można się jeszcze zapisać

16 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Ponad 2 tys. wolontariuszy uczestniczyło już w oczyszczaniu liczącego około 240 mln lat szkieletu mastodonzaura w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie. Zapisy do projektu nadal trwają, a do prac mogą zgłaszać się osoby, które ukończyły 15 lat. Inicjatywa jest częścią rozpoczętego w listopadzie 2025 roku projektu nauki obywatelskiej „Nauka ma głos”. Uczestnicy pod nadzorem paleontologów […]

Słuchało jej nawet 6 mln Polaków. 16 lipca 1933 roku ruszyła „Wesoła Lwowska Fala”

16 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

16 lipca 1933 roku o godz. 21:15 rozgłośnia Polskiego Radia we Lwowie nadała pierwszy ogólnopolski odcinek audycji „Wesoła Lwowska Fala”. Program, który łączył radiowy kabaret, piosenkę, satyrę i miejscowy folklor, stał się jednym z największych fenomenów kulturalnych II Rzeczypospolitej. Początki audycji sięgały 23 października 1932 roku. Wówczas lwowska rozgłośnia wyemitowała „Wesołą Lwowską Niedzielę” – kilkugodzinny […]

Matka Boża Szkaplerzna. Skąd wzięło się to wspomnienie?

16 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Kościół katolicki 16 lipca wspomina Najświętszą Maryję Pannę z Góry Karmel, nazywaną również Matką Bożą Szkaplerzną. Nazwa pochodzi od góry Karmel znajdującej się na terenie dzisiejszego Izraela. W Starym Testamencie miejsce to związane jest z prorokiem Eliaszem, który stanął tam do próby z prorokami Baala, broniąc wiary Izraelitów w jedynego Boga. Na Karmelu odbudował ołtarz […]

Po rzezi i zniszczeniu polskich wsi odprawili nabożeństwo dziękczynne. Huta Stepańska i Wyrka

16 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

16 lipca 1943 roku oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii, wspierane przez miejscowe bojówki SKW – Samoobronne Kuszczowe Widdiły – rozpoczęły trzydniowy atak na polski ośrodek samoobrony obejmujący Hutę Stepańską, Wyrkę i okoliczne miejscowości w powiecie kostopolskim województwa wołyńskiego. Polacy zorganizowali samoobronę w Hucie Stepańskiej i Wyrce już w lutym 1943 roku, gdy nasilały się napady nacjonalistów […]

Ostatniego króla pochowano nocą i bez modlitwy. Tajny pogrzeb Poniatowskiego w Wołczynie

15 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

W nocy z 14 na 15 lipca 1938 roku w kościele Świętej Trójcy w Wołczynie złożono szczątki Stanisława Augusta Poniatowskiego. Ostatni król Rzeczypospolitej powrócił do Polski po 140 latach, lecz jego ponowny pogrzeb odbył się w tajemnicy, bez uroczystości państwowych, nabożeństwa i udziału społeczeństwa. Stanisław August zmarł 12 lutego 1798 roku w Petersburgu, gdzie przebywał […]

Francja zalegalizowała eutanazję. Episkopat: „Akt instytucjonalnej przemocy”

15 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Francuskie Zgromadzenie Narodowe przyjęło w środę 15 lipca w ostatecznym głosowaniu ustawę ustanawiającą „prawo do pomocy w umieraniu”. Za projektem opowiedziało się 291 deputowanych, przeciw było 241, a 29 wstrzymało się od głosu. Ustawa legalizuje wspomagane samobójstwo, a w przypadkach, gdy chory nie będzie w stanie samodzielnie przyjąć śmiertelnej substancji, także eutanazję przeprowadzaną przez lekarza […]

Adam Jerzy Czartoryski. Książę, który chciał odbudować Polskę drogą dyplomacji

15 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

15 lipca 1861 roku w Montfermeil pod Paryżem zmarł książę Adam Jerzy Czartoryski – polityk, dyplomata, prezes Rządu Narodowego podczas powstania listopadowego i przywódca konserwatywno-liberalnego obozu Wielkiej Emigracji. Przez kilkadziesiąt lat zabiegał o przywrócenie sprawy polskiej do polityki europejskiej. W swojej działalności próbował wykorzystywać konflikty między mocarstwami i zmieniającą się sytuację międzynarodową do odbudowy polskiej […]

Były szef węgierskiej dyplomacji odchodzi do chińskiego BYD. Wcześniej zabiegał o dotacje dla koncernu

15 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Były minister spraw zagranicznych Węgier Péter Szijjártó zrezygnował w środę z mandatu posła i rozpoczął pracę w chińskim koncernie motoryzacyjnym BYD. Polityk objął międzynarodowe stanowisko związane z relacjami zewnętrznymi grupy i rozwojem nowych obszarów działalności. Szijjártó kierował węgierską dyplomacją przez blisko 12 lat w rządach premiera Viktora Orbána. Stanowisko stracił po kwietniowych wyborach parlamentarnych, wygranych […]

Tak powstał „mózg” Polskiego Państwa Podziemnego. 15 lipca 1943 roku utworzono Kierownictwo Walki Podziemnej

15 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

15 lipca 1943 roku utworzono Kierownictwo Walki Podziemnej – ośrodek koordynujący walkę Polskiego Państwa Podziemnego z niemieckim okupantem. Organ powstał na mocy porozumienia Komendy Głównej Armii Krajowej z Delegaturą Rządu RP na Kraj. KWP utworzono przez scalenie Kierownictwa Walki Cywilnej i Kierownictwa Walki Konspiracyjnej. Pierwsza ze struktur, kierowana przez Stefana Korbońskiego, organizowała opór społeczeństwa. Wzywała […]

Św. Bonawentura. Przyjaciel św. Tomasza z Akwinu i „drugi założyciel” franciszkanów

15 lipca 2026 /0 Komentarze/w , /Przez

15 lipca Kościół wspomina św. Bonawenturę. Ten franciszkanin, kardynał, biskup, filozof był jednym z najwybitniejszych teologów średniowiecza. Był także przyjacielem św. Tomasza z Akwinu, choć obaj należeli do różnych zakonów i reprezentowali odmienne tradycje intelektualne. Bonawentura urodził się prawdopodobnie w 1217 roku w Bagnoregio w środkowych Włoszech jako Giovanni Fidanza. Po zdobyciu wykształcenia w zakresie […]

Ten układ otworzył Habsburgom drogę do panowania w Europie Środkowej. Zjazd wiedeński

15 lipca 2026 /1 Komentarz/w , , /Przez

Zjazd wiedeński, który rozpoczął się 15 lipca 1515 roku i trwał do 26 lipca, należał do najważniejszych spotkań dyplomatycznych w dziejach nowożytnej Europy Środkowej. W rozmowach uczestniczyli trzej monarchowie: cesarz Maksymilian I Habsburg, król Polski i wielki książę litewski Zygmunt I Stary oraz jego brat, król Czech i Węgier Władysław II Jagiellończyk. Rokowania rozpoczęły się […]

Aleksander Fredro. Żołnierz Napoleona i mistrz polskiej komedii, dziadek polskiego generała i ukraińskiego metropolity

15 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

15 lipca 1876 roku we Lwowie zmarł Aleksander Fredro – autor „Zemsty”, „Ślubów panieńskich” i „Pana Jowialskiego”, uznawany za najwybitniejszego komediopisarza w dziejach polskiej literatury. Zanim został pisarzem, uczestniczył w wojnach napoleońskich, a później angażował się w życie publiczne Galicji. Aleksander Fredro urodził się 20 czerwca 1793 roku w Surochowie koło Jarosławia, w rodzinie szlacheckiej. […]

Grunwald: zwycięstwo przygotowane strategią, rozstrzygnięte na polu bitwy

15 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Bitwa pod Grunwaldem z 15 lipca 1410 roku to najsłynniejsze starcie w historii Polski. Liczebność obu armii pozostaje przedmiotem sporów historyków. Według jednej z najczęściej przyjmowanych rekonstrukcji wojska Zakonu Krzyżackiego pod dowództwem wielkiego mistrza Ulryka von Jungingena liczyły około 15 tys. zbrojnych. Naprzeciwko nich stanęła armia Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego dowodzona przez króla […]

Katolickie parafie na południu USA pękają w szwach. Diecezje kupują ziemię pod nowe kościoły

14 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Katolickie diecezje na południowym wschodzie Stanów Zjednoczonych odnotowują szybki wzrost liczby wiernych. Świątynie są przepełnione, parafie zwiększają liczbę mszy, a biskupi planują budowę kolejnych kościołów – pisze „National Catholic Register”. Jednym z najszybciej rozwijających się ośrodków jest archidiecezja Atlanty, która obejmuje obecnie ponad 1,2 mln katolików. W około 30 proc. jej parafii przynajmniej jedna weekendowa […]

Terka, Wołkowyja i spirala odwetu. Ilu Ukraińców zginęło z polskich rąk?

14 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

W nocy z 14 na 15 lipca 1946 roku UPA zaatakowała Wołkowyję w powiecie leskim, mordując polskich mieszkańców wsi. Liczba ofiar pozostaje sporna. Baza IPN podaje 36 zamordowanych mieszkańców i dwóch zabitych żołnierzy, natomiast według innych ustaleń zginęło 15 cywilów oraz oficer WOP. Zbrodnia była kolejnym ogniwem spirali odwetu. W maju żołnierze uczestniczący w akcji […]

ICE miało być „NICE”. W ciągu sześciu dni agenci zastrzelili dwie przypadkowe osoby

14 lipca 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Funkcjonariusze amerykańskiej Służby Imigracyjnej i Celnej (ICE) zastrzelili w ciągu sześciu dni dwóch kolejnych kierowców – jednego w Teksasie, a drugiego w stanie Maine. W obu przypadkach zabici nie byli osobami poszukiwanymi przez agentów. Od powrotu Donalda Trumpa do Białego Domu podczas federalnych operacji imigracyjnych zastrzelono co najmniej siedem osób. Do najnowszej strzelaniny doszło w […]