Polska podzielona na 16 województw. Reforma administracyjna 1998 roku
18 lipca 1998 roku Sejm uchwalił ustawę wprowadzającą nowy podział administracyjny Polski.
Reforma zastąpiła istniejące od 1975 roku 49 województw systemem opartym na 16 większych regionach oraz przywróciła zlikwidowane w okresie PRL powiaty.
Nowy podział stanowił drugi etap odbudowy samorządu terytorialnego po upadku komunizmu. Pierwsza reforma została przeprowadzona w 1990 roku i doprowadziła do utworzenia samorządowych gmin. Osiem lat później zdecydowano o wprowadzeniu dwóch kolejnych szczebli samorządu – powiatów i województw.
Pierwotny projekt rządu Jerzego Buzka zakładał utworzenie 12 województw. Propozycja wywołała jednak sprzeciw części posłów i przedstawicieli regionów, które miały utracić dotychczasową rangę. Sejm uchwalił następnie ustawę przewidującą 15 województw, ale została ona zawetowana przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego, domagającego się podziału kraju na 17 regionów.
Po kolejnych negocjacjach między rządzącymi Akcją Wyborczą Solidarność i Unią Wolności a opozycyjnymi Sojuszem Lewicy Demokratycznej i Polskim Stronnictwem Ludowym osiągnięto kompromis. Polska miała zostać podzielona na 16 województw.
Utworzono województwa: dolnośląskie, kujawsko-pomorskie, lubelskie, lubuskie, łódzkie, małopolskie, mazowieckie, opolskie, podkarpackie, podlaskie, pomorskie, śląskie, świętokrzyskie, warmińsko-mazurskie, wielkopolskie i zachodniopomorskie.
W województwach kujawsko-pomorskim i lubuskim funkcje stołeczne rozdzielono między dwa miasta. Siedziby wojewodów znalazły się w Bydgoszczy i Gorzowie Wielkopolskim, natomiast władz samorządowych – w Toruniu i Zielonej Górze.
W ramach reformy powstało początkowo 308 powiatów ziemskich oraz 65 miast na prawach powiatu. Powiatom powierzono między innymi prowadzenie szkół, szpitali i dróg. Województwa miały natomiast odpowiadać za rozwój regionalny oraz realizację zadań przekraczających możliwości gmin i powiatów.
Ustawa o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa nosi datę 24 lipca 1998 roku. Wspólne wybory do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw odbyły się 11 października. Nowy podział administracyjny zaczął obowiązywać 1 stycznia 1999 roku.
Reforma wojewódzka została oceniona lepiej niż powiatowa. Krytycy wskazywali, że część utworzonych powiatów była zbyt mała i dysponowała niewystarczającymi dochodami, aby skutecznie wykonywać powierzone zadania. Podstawowy kształt podziału administracyjnego wprowadzonego w 1999 roku pozostał jednak niezmieniony do dziś.
Czytaj też:
Ustawa, która skończyła z demokracją? Konstytucja kwietniowa
Kresy.pl / PAP
