Eugeniusz Wiśniewski @Eugeniusz Wisniewski

1555

Chocim 1621. Śmierć hetmana Jana Karola Chodkiewicza

24 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

24 września 1621 roku w obozie pod Chocimiem choroba pokonała hetmana wielkiego litewskiego Jana Karola Chodkiewicza – jednego z najwybitniejszych dowódców w dziejach Rzeczypospolitej. Mimo jego śmierci wojska polsko-litewsko-kozackie odniosły pod Chocimiem taktyczne zwycięstwo nad armią sułtana. Dowódca, który zapisał się zwycięstwami pod Kircholmem, Białym Kamieniem czy Kokenhausen, w ostatnich dniach życia prowadził wojska polsko-litewskie […]

Kraków planuje metro. Pierwsze przejazdy za 10 lat [+MAPA]

24 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Władze Krakowa zaprezentowały przebieg dwóch planowanych linii metra – M1 i M2. Łącznie mają liczyć blisko 29 kilometrów i 29 stacji, obejmując swoim zasięgiem niemal 40 proc. mieszkańców. – Mamy jasny cel. Chcemy, by za 10 lat krakowianie pojechali metrem – zapowiedział prezydent miasta Aleksander Miszalski. Trasa rozpocznie się w Nowej Hucie i poprowadzi przez […]

Mapa kolei to mapa historii. Polska sieć torów wciąż podzielona zaborami

24 September 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

24 września 1926 roku prezydent Ignacy Mościcki podpisał rozporządzenie o utworzeniu Polskich Kolei Państwowych. Historia powstania PKP jest nierozerwalnie związana z odzyskaniem przez Polskę niepodległości. Po ponad stuleciu zaborów na ziemiach polskich funkcjonowały trzy różne systemy kolejowe, pozostawione przez Rosję, Austro-Węgry i Prusy. Różniły się one nie tylko jakością infrastruktury, szerokością torów czy typami lokomotyw, […]

Wojownicy z czasów chrztu Polski. Niezwykłe odkrycie archeologów

23 September 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Podczas budowy gazociągu w Borkowie pod Inowrocławiem natrafiono na średniowieczne cmentarzysko z IX–X wieku, w którym odkryto szczątki wojowników piastowskich z bogatym wyposażeniem grobowym. Podczas prac budowlanych przy gazociągu wysokiego ciśnienia Latkowo–Wrzosy doszło do niezwykłego odkrycia archeologicznego. Robotnicy Polskiej Spółki Gazownictwa natrafili na cmentarzysko z IX–X wieku, na którym pochowano około dwudziestu osób. Zmarłym towarzyszyły […]

„Rozkazy takowe mam w dupie”. „Hubal” stworzył pierwszy oddział partyzancki II wojny światowej

23 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

23 września 1939 roku major Henryk Dobrzański „Hubal” utworzył w Górach Świętokrzyskich Oddział Wydzielony Wojska Polskiego – pierwszą regularną jednostkę partyzancką II wojny światowej. Jednostka nigdy nie złożyła broni. Major Henryk Dobrzański, ps. „Hubal”, należy do najbardziej rozpoznawalnych postaci polskiego podziemia zbrojnego w czasie II wojny światowej. Weteran wojny polsko-bolszewickiej i oficer kawalerii, znakomity jeździec, […]

Odkrycie przy romańskiej archikolegiacie w Tumie: pochówki sprzed tysiąca lat

23 September 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Pięć pochówków z przełomu XI i XII wieku odkryli archeolodzy z Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi podczas wykopalisk prowadzonych przy romańskiej archikolegiacie w Tumie pod Łęczycą. Prace związane są z budową szlaku pieszo-rowerowego „Pierścień Księżnej Salomei”, który ma połączyć Łęczycę z Tumem i ułatwić zwiedzanie miejscowych zabytków. – Droga przebiega między archikolegiatą Najświętszej Marii […]

KOR: początek zorganizowanej opozycji demokratycznej w PRL

23 September 2025 /1 Komentarz/w , /Przez

Komitet Obrony Robotników (KOR), powołany 23 września 1976 roku, stał się pierwszą w PRL jawną organizacją opozycyjną, która wprost kwestionowała praktykę represji wobec społeczeństwa. Jego narodziny były bezpośrednią reakcją na wydarzenia Czerwca 1976 – falę strajków i protestów robotniczych w Radomiu, Ursusie i Płocku, wywołaną decyzją władz o drastycznej podwyżce cen żywności. Po brutalnym stłumieniu […]

Gen. Józef Olszyna-Wilczyński – pierwsza ofiara katyńskiej metody

22 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

22 września 1939 roku Sowieci zamordowali generała Józefa Olszynę-Wilczyńskiego, 49-letniego szefa Dowództwa Okręgu Korpusu nr III w Grodnie i dowódcę Grupy Operacyjnej „Grodno”. Po agresji Związku Sowieckiego (17 września) i chaosie rozkazów ewakuacyjnych generał, faktycznie „bez armii”, próbował przedostać się ku granicy litewskiej. Nie było go w Grodnie podczas walk 20–22 września, ponieważ kilka dni […]

„Marsz śmierci” pod Łomiankami – ostatni akord bitwy nad Bzurą

22 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

22 września 1939 roku pod Łomiankami rozegrała się ostatnia odsłona bitwy nad Bzurą – największej operacji zaczepnej Wojska Polskiego w kampanii wrześniowej. Do miejscowości nadciągały rozbite oddziały Armii „Pomorze” i „Poznań”, wycofujące się spod Kutna i Sochaczewa. Ich celem było przebicie się do oblężonej Warszawy. Niemcy, świadomi znaczenia tego kierunku, rozlokowali w Łomiankach 30. Pułk […]

Lwów nie został zdobyty. Wzięty w dwa ognie, musiał skapitulować

22 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

22 września 1939 Lwów, po dziesięciodniowej obronie przed Niemcami i wskutek rosnącej presji ze strony Sowietów, skapitulował przed Armią Czerwoną. Walki o Lwów rozpoczęły się 12 września, gdy pod miasto dotarły oddziały Wehrmachtu. Pomimo przewagi przeciwnika, polskie dowództwo zdołało zorganizować skuteczną obronę, opierającą się na kilkunastu batalionach regularnego wojska, policji i ochotników. – W polskich […]

Parada sojuszników: Wehrmacht i Armia Czerwona wspólnie maszerowali w Brześciu [+WIDEO]

22 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Jednym z najbardziej symbolicznych epizodów kampanii wrześniowej była wspólna defilada Wehrmachtu i Armii Czerwonej w Brześciu nad Bugiem 22 września 1939 roku. Żołnierze maszerowali przed niemieckim generałem Heinzem Guderianem i radzieckim dowódcą Siemionem Kriwoszeinem, uświetniając uroczystość przekazania miasta Sowietom, zgodnie z postanowieniami paktu Ribbentrop–Mołotow. Twierdza w Brześciu nad Bugiem była ważnym punktem strategicznym na wschodnich […]

Grodno – miasto, które najdłużej stawiało opór Armii Czerwonej

22 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

22 września 1939 Sowieci zdobyli Grodno. Symbolem stał się 13-letni Tadeusz Jasiński, który próbując obrzucić czołg butelką zapalającą, został schwytany i przywiązany przez Sowietów do pancerza jako żywa tarcza.  W drugiej połowie września 1939 roku Grodno stało się areną jednej z najbardziej heroicznych, a zarazem tragicznych bitew kampanii polskiej. W dniach 20–22 września polscy żołnierze, […]

Uczta u Wierzynka: dyplomacja i legenda z czasów Kazimierza Wielkiego

22 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Jesienią 1364 roku, zapewne około 22 września, Kraków stał się miejscem jednego z najgłośniejszych wydarzeń politycznych i towarzyskich średniowiecznej Europy. Zjazd krakowski odbywał się w ostatnich dniach września 1364. To w jego ramach miała miejsce „uczta u Wierzynka”. Z inicjatywy króla Kazimierza III Wielkiego w Krakowie odbyło się wówczas spotkanie monarchów, w którym uczestniczyli cesarz […]

„W Polsce każdy miał malucha i na niego mocno chuchał”, a rajdowcy brali go na rajd Monte Carlo

22 September 2025 /0 Komentarze/w , /Przez

22 wrzenia 2000 roku z taśm produkcyjnych w Tychach i Bielsku-Białej zjechały ostatnie egzemplarze Polskiego Fiata 126p – samochodu, który na trwałe zapisał się w historii Polski jako „maluch”. To właśnie ten model zmotoryzował miliony rodzin i sprawił, że Polacy odkryli uroki turystyki samochodowej. Historia Fiata 126p zaczęła się od decyzji władz PRL o zakupie […]

Wznowiona msza zgromadziła trzy i pół miliona słuchaczy

21 September 2025 /0 Komentarze/w , /Przez

21 września 1980 roku, trzy tygodnie po podpisaniu Porozumień Sierpniowych, na antenę Polskiego Radia wróciły transmisje mszy świętych – przerwane przez władze komunistyczne w 1949 roku. Wydarzenie miało wymiar symboliczny: przywracało głos Kościoła w ogólnopolskim medium i realizowało postulat robotników, wpisany do sierpniowej listy. Tego dnia rozpoczęto regularne niedzielne transmisje z kościoła Świętego Krzyża w […]

„Kanadyjski Teksas” chce odłączyć się od Kanady. Czy Alberta zostanie 51. stanem USA?

20 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Kanada dopiero oswaja się z politycznymi zmianami po wyborach i trudnych relacjach z administracją Donalda Trumpa, gdy na horyzoncie pojawia się nowy kryzys – możliwe referendum niepodległościowe w Albercie. Prowincja, nazywana często „kanadyjskim Teksasem”, dzięki ogromnym zasobom ropy i gazu od dekad jest gospodarczym sercem kraju. Dziś staje się również epicentrum nastrojów separatystycznych. Niechęć części […]

Narodowe Siły Zbrojne – podziemna armia niepodległej Polski

20 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

20 września 1942 roku powstały Narodowe Siły Zbrojne – jedna z największych organizacji polskiego podziemia niepodległościowego w czasie II wojny światowej. NSZ wyróżniały się tym, że jako jedyne nie były podporządkowane politycznie ani materialnie innym strukturom, opierając swoją działalność na samofinansowaniu i własnym zapleczu ideowym. Celem formacji była walka z obydwoma okupantami – niemieckim i […]

Od przysięgi bojarów do powstania ludowego – tak Polacy rządzili w Moskwie

20 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Nocą z 20 na 21 września 1610 roku wydarzyło się coś bez precedensu w dziejach Europy Wschodniej – polskie wojska wkroczyły do Moskwy. Był to efekt wielomiesięcznej kampanii prowadzonej w warunkach tzw. wielkiej smuty, kiedy państwo moskiewskie pogrążone było w chaosie dynastycznym i politycznym. Po klęsce armii cara Wasyla Szujskiego pod Kłuszynem hetman Stanisław Żółkiewski […]

Wypadek, który zmienił losy dynastii. Gdyby królewicz Olbracht przeżył, Jagiellonowie mogliby rządzić dłużej

20 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

20 września 1527 roku doszło do jednego z najtragiczniejszych wydarzeń w dziejach dworu Jagiellonów. Podczas polowania w Niepołomicach, w którym uczestniczyła królowa Bona Sforza, dramatyczny splot okoliczności doprowadził do wypadku, który na zawsze odmienił jej życie i los dynastii. Królowa, znana z żywiołowej natury i zamiłowania do polowań, nie potrafiła odmówić sobie udziału w łowach […]

Kępa Oksywska: gdy Hitler świętował w Gdańsku, obrońcy Oksywia ginęli w ostatnim boju

19 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

19 września 1939 roku w Gdańsku odbywały się triumfalne uroczystości związane z wizytą Adolfa Hitlera, a niemiecka propaganda ogłaszała rychły koniec wojny. W tym samym czasie na pobliskiej Kępie Oksywskiej trwały ostatnie walki Lądowej Obrony Wybrzeża, które zakończyły się śmiercią jej dowódcy – pułkownika Stanisława Dąbka. Rankiem 19 września Hitler przybył do Sopotu, gdzie w […]

Bitwa pod Chojnicami była największą polską porażką w średniowieczu

18 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Bitwa, stoczona 18 września 1454 roku, była jednym z najważniejszych i zarazem najtragiczniejszych starć wojny trzynastoletniej. Krzyżacy zadali nam druzgocącą klęskę. Geneza batalii sięga 1440 roku, kiedy to pruskie miasta, zmęczone krzyżackim uciskiem, powołały Związek Pruski – organizację mającą chronić ich interesy i dążyć do uniezależnienia od władzy zakonu. Napięcie narastało przez kolejne lata, aż […]

OUN atakowała w cieniu agresji sowieckiej. Zbrodnia w Sławentynie

18 September 2025 /1 Komentarz/w , , , /Przez

We wrześniu 1939 roku, w czasie gdy II Rzeczpospolita zmagała się z niemiecką i sowiecką inwazją, w Małopolsce Wschodniej doszło do zbrojnych wystąpień ukraińskich nacjonalistów. W nocy z 17 na 18 września 1939 roku bojówka OUN napadła na Sławentyn. Wcześniej, nocy z 12 na 13 września, bojówki ukraińskie opanowały np. Stryj, jednak po kilku dniach […]

Korona Himalajów w dziewięć lat. Historyczne dokonanie Jerzego Kukuczki

18 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

18 września 1987 roku Jerzy Kukuczka osiągnął szczyt Shisha Pangma, kończąc tym samym zdobywanie wszystkich czternastu ośmiotysięczników. Został drugim człowiekiem w historii i pierwszym Polakiem, który skompletował Koronę Himalajów i Karakorum. Dokonał tego w zaledwie dziewięć lat, podczas gdy Reinhold Messner – pierwszy zdobywca kompletu – potrzebował siedemnastu. Co więcej, Kukuczka nie tylko zdobywał kolejne […]

„Market Garden” – śmiały plan, bolesna lekcja i wielkie straty Polaków

17 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

17 września 1944 roku alianci rozpoczęli operację Market Garden – jedną z największych akcji powietrznodesantowych II wojny światowej, upamiętnioną później w filmie „O jeden most za daleko”. Brała w niej udział polska 1. Dywizja Powietrznodesantowa gen. Stanisława Sosabowskiego. We wrześniu 1944 roku alianci postanowili zakończyć wojnę jeszcze przed Bożym Narodzeniem. Po sukcesach w Normandii natarcie […]

Sowieci zostawili po sobie zdewastowane koszary. 17 września to także data wycofania rosyjskich wojsk z Polski

17 September 2025 /0 Komentarze/w , /Przez

17 września 1993 roku na dziedzińcu Belwederu odbyła się uroczystość pożegnania ostatnich rosyjskich żołnierzy opuszczających Polskę. Wybór daty nie był przypadkowy – tego dnia przypadała 54. rocznica sowieckiej agresji na Polskę z 1939 roku. Symboliczne zakończenie niemal półwiecznej obecności Armii Czerwonej i jej następczyni, czyli wojsk rosyjskich w Polsce stało się jednym z najważniejszych wydarzeń […]

Sowieci powołali się na „bankructwo państwa polskiego”. Atak ZSRR na Polskę

17 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

17 września 1939 roku Związek Sowiecki dokonał zbrojnej napaści na Polskę, realizując ustalenia tajnego protokołu paktu Ribbentrop-Mołotow. W nocy poprzedzającej inwazję ambasadorowi RP w Moskwie, Wacławowi Grzybowskiemu, przedstawiono notę uzasadniającą agresję „bankructwem państwa polskiego” i rzekomą troską o mniejszości narodowe. Dyplomata odmówił jej przyjęcia. Kilka godzin później, o świcie, oddziały Armii Czerwonej przekroczyły granicę na […]

Hetman, który nie opuścił wojska. Cecora 1620

17 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Bitwa pod Cecorą, zainaugurowana 17 września 1620 roku, była tragicznym początkiem wojny polsko-tureckiej. Zginął w niej jeden z największych polskich hetmanów: Stanisław Żółkiewski. Na wybuch konfliktu polsko-tureckiego złożyło się kilka czynników. Najważniejszym była rywalizacja o wpływy w Hospodarstwie Mołdawskim, gdzie Rzeczpospolita od dawna zabiegała o pozycję polityczną. Jednocześnie Turcja oskarżała stronę polską o wypady Kozaków […]

Unia hadziacka. Pomysł Rzeczpospolitej Trojga Narodów był spóźniony o kilkanaście lat

16 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Unia hadziacka, zawarta 16 września 1658 roku, była próbą stworzenia Rzeczypospolitej Trojga Narodów – Polski, Litwy i Ukrainy. Umowa zakładała powołanie do życia Księstwa Ruskiego, obejmującego województwa kijowskie, bracławskie i czernihowskie, które miało posiadać własne sądownictwo, administrację oraz autonomiczne wojsko. Kozakom gwarantowano dawne przywileje, a król uzyskał prawo nobilitacji setki żołnierzy z każdego pułku, co […]

Bajan i Pokrzywka powtórzyli sukces Żwirki i Wigury. Triumf Polaków w Challenge 1934

16 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

16 września 1934 roku pilot Jerzy Bajan oraz mechanik, rzeszowianin Gustaw Pokrzywka odnieśli spektakularne zwycięstwo w Międzynarodowych Zawodach Samolotów Turystycznych Challenge 1934. Zawody uchodziły wówczas za najważniejszą imprezę lotniczą w Europie. Startując na nowoczesnym samolocie RWD-9, skonstruowanym specjalnie na tę okazję, Polacy pokonali konkurencję z całego kontynentu, umacniając reputację Polski jako państwa nowoczesnego i zdolnego […]

Archeolodzy wydobyli z Wisły fragmenty Villa Regia. Pałac był symbolem chwały Rzeczypospolitej, został zniszczony przez Szwedów [+WIDEO]

15 September 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

10 września 2025 roku zakończyły się kolejne prace wydobywcze prowadzone na dnie Wisły, w miejscu zatopienia transportu szwedzkich łupów z 1656 roku. Ponownie przyniosły sensacyjne rezultaty. Akcję archeologów pracujących pod kierunkiem prof. Huberta Kowalskiego z Uniwersytetu Warszawskiego, we współpracy z miastem stołecznym Warszawa, zwieńczyło odzyskanie kilkunastu fragmentów XVII-wiecznej rezydencji królewskiej Villa Regia, znanej później jako […]

Przywilej cerekwicki: początek szlacheckiej monarchii parlamentarnej

15 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

15 września 1454 roku król Kazimierz Jagiellończyk, w obliczu trudnej sytuacji politycznej i militarnej, wydał w Cerekwicy dokument, który przeszedł do historii jako przywilej cerekwicki. Jego uchwalenie było wynikiem nacisków szlachty wielkopolskiej, zebranej w związku z planowaną wyprawą wojenną przeciwko zakonowi krzyżackiemu. Zgromadzeni rycerze uzależnili udział w działaniach zbrojnych od spełnienia postulatów dotyczących zarówno kwestii […]

Lubar 1660 – Polacy i Tatarzy razem pokonali Rosjan

14 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Bitwa pod Lubarem (14–27 września 1660) była jednym z ważniejszych starć wojny polsko-rosyjskiej 1654–1667. Rozpoczęła się 14 września, gdy armia koronna pod wodzą hetmanów Stanisława Rewery Potockiego i Jerzego Sebastiana Lubomirskiego niespodziewanie natknęła się na straż przednią wojsk rosyjsko-kozackich Wasyla Szeremietiewa. Awangarda przeciwnika została rozbita, a w polskie ręce wpadł rejestr całej armii. Szeremietiew, przekonany, […]

„Przymierze trzech czarnych orłów”. Przyszli zaborcy postanowili oddać polski tron Portugalczykowi

13 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

13 września 1732 roku Austria i Rosja podpisały w Wiedniu tajny układ znany jako Traktat Loewenwolda, zwany też „Przymierzem trzech czarnych orłów”. Kilka miesięcy później, w grudniu, do porozumienia dołączyły Prusy. Nazwy wzięły się od symboli państw – orłów w ich herbach – oraz od nazwiska rosyjskiego dyplomaty Karla Gustava von Loewenwolde, jednego z inicjatorów […]

W bitwie nad Mozgawą Mieszko Stary stracił syna. Krwawe starcie o tron nie przyniosło rozstrzygnięcia

13 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

13 września 1195 roku doszło do bitwy nad Mozgawą, jednego z najkrwawszych starć okresu rozbicia dzielnicowego. Była ona konsekwencją rywalizacji o tron krakowski po śmierci Kazimierza Sprawiedliwego. Z inicjatywy możnych małopolskich i sandomierskich, pod przewodnictwem wojewody krakowskiego Mikołaja, księciem krakowskim ogłoszono małoletniego Leszka Białego, syna zmarłego Kazimierza. Decyzji tej sprzeciwił się Mieszko III Stary, starszy […]

Narciarka i bohaterka. Helena Marusarzówna była najlepszą tatrzańską kurierką

12 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

12 września 1941 roku, w Pogórskiej Woli pod Tarnowem Niemcy rozstrzelali Helenę Marusarzównę – jedną z najwybitniejszych polskich narciarek okresu międzywojennego, kurierkę tatrzańską i bohaterkę polskiego podziemia. Miała zaledwie 23 lata. Helena urodziła się w 1918 roku w Zakopanem, w góralskiej rodzinie. Już jako dziecko zaczęła startować w zawodach narciarskich organizowanych m.in. przez Kornela Makuszyńskiego. […]

Pierwszą wiedeńską kawiarnię założył Polak. Tuż po Odsieczy Wiedeńskiej

12 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Założycielem pierwszej kawiarni w stolicy Austrii był Jerzy Kulczycki, Polak. Przypisuje mu się również wprowadzenie zwyczaju podawania kawy z mlekiem, ponieważ jej naturalnie gorzki smak nie przypadł wiedeńczykom do gustu. Jerzy Franciszek Kulczycki (właściwie Kolczycki lub Kólczycki, ok. 1640–1694), znany także jako Georg Franz Kolsitzky, zapisał się w historii jako postać o dwóch obliczach: bohater […]

Jan III Sobieski załatwił sprawę w kilka godzin. Bitwa pod Wiedniem

12 September 2025 /2 Komentarze/w , , /Przez

Bitwa pod Wiedniem, stoczona 12 września 1683 roku, była jednym z najważniejszych wydarzeń w dziejach XVII-wiecznej Europy. W powszechnej świadomości zapisała się jako wielkie zwycięstwo króla Jana III Sobieskiego nad Imperium Osmańskim, które miało zatrzymać dalszą ekspansję turecką na zachód. W rzeczywistości jednak decyzja polskiego monarchy o wyruszeniu z pomocą cesarzowi Leopoldowi I miała podłoże […]

Kolejny polski Sprawiedliwy – ks. Zygmunt Dziedziak

11 September 2025 /0 Komentarze/w , , , , /Przez

Instytut Jad Waszem w Jerozolimie uhonorował pośmiertnie tytułem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata ks. Zygmunta Dziedziaka, proboszcza z Trzcieńca. Choć decyzja o przyznaniu wyróżnienia zapadła już w lutym 2022 roku, dopiero dziś, po odnalezieniu krewnych duchownego, możliwe było uroczyste przekazanie im medalu i dyplomu. Ceremonia odbyła się w Żydowskim Instytucie Historycznym w Warszawie. Zygmunt Dziedziak urodził […]

„Cicho, sza, czcijmy Ciastko!” Blikle to najdłużej działające prywatne przedsiębiorstwo w stolicy

11 September 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

11 września 1869 roku Antoni Kazimierz Blikle, syn szwajcarskiego rzeźbiarza, otworzył przy Nowym Świecie w Warszawie własną cukiernię. Początkowo nikt nie przypuszczał, że tego dnia narodzi się jedna z najbardziej rozpoznawalnych marek w Polsce i najdłużej działające prywatne przedsiębiorstwo w stolicy, które przetrwa zabory, dwie wojny światowe i okres komunizmu. Antoni Kazimierz Blikle uczył się […]

Żwirki i Wigury start do wieczności. Lotnicy zginęli w tym samym samolocie, który zwyciężył w zawodach

11 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

11 września 1932 roku pod Cierlickiem Górnym na Śląsku Cieszyńskim doszło do katastrofy, która wstrząsnęła całą Polską. Zginęli w niej Franciszek Żwirko – doświadczony pilot wojskowy – oraz Stanisław Wigura, inżynier i współtwórca zespołu konstruktorów samolotów typu RWD. Zginęli dokładnie w tym samym samolocie – RWD-6 (SP-AHN) – w którym 28 sierpnia 1932 roku zwyciężyli w […]

Nie tylko Potop. Także Kazimierz Pułaski bronił Jasnej Góry

10 September 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

10 września 1770 roku rozpoczęła się mniej znana obrona Jasnej Góry. Przez dwa lata przed Rosjanami bronili jej konfederaci barscy. Tego dnia Kazimierz Pułaski wraz z Michałem Walewskim, pod pozorem modlitwy, wprowadzili do klasztoru swoje oddziały i ogłosili jego zajęcie. Paulini, dotąd starający się zachować neutralność, znaleźli się w samym centrum konfliktu, a sanktuarium stało […]

Powojenny atak UPA w Sanockiem. Ukraińcy spalili Łodzinę, Hłomczę i Witryłów

10 September 2025 /1 Komentarz/w , , /Przez

10 września 1946 roku doszło do jednego z najpoważniejszych napadów Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) na terenie południowo-wschodniej Polski. Zorganizowany atak objął trzy miejscowości: Łodzinę, Hłomczę i Witryłów w powiecie sanockim. Akcja była przeprowadzona z dużym rozmachem przez połączone sotnie UPA, dowodzone przez oficerów znanych pod pseudonimami „Hryń”, „Jar”, „Burłaka” i „Łastiwka”. Siły partyzanckie szacowano wówczas […]

Izrael atakuje w Katarze. Na celowniku negocjatorzy Hamasu

9 September 2025 /3 Komentarze/w , , /Przez

Izraelskie siły zbrojne dokonały dzisiaj ataku na członków kierownictwa Hamasu w stolicy Kataru – Dosze. Agencje AFP i Reuters podały, że w Dosze słychać było eksplozje i widać było unoszący się dym. To pierwszy przypadek izraelskiej operacji wojskowej w tym państwie Zatoki Perskiej, które od miesięcy pełni kluczową rolę w negocjacjach dotyczących zawieszenia broni między […]

Chiny chcą ocalić planetę przed kolizją. Przetestują uderzenie w asteroidę

9 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Na początku września, podczas międzynarodowej konferencji Tiandu Forum w Hefei, Wu Weiren – główny konstruktor chińskiego programu księżycowego – zapowiedział ambitny plan: demonstracyjną misję kinetycznego uderzenia w asteroidę, mającą na celu zmierzenie zmiany jej orbity. Jeśli misja się powiedzie, Chiny dołączą do USA jako drugie państwo, które sprawdzi tę technologię obrony planetarnej. Model misji zakłada […]

Pół miliona żołnierzy, 170 tys. jeńców. Polski kontratak nad Bzurą był największym starciem Września

9 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

9 września 1939 roku rozpoczęła się największa bitwa polskiego Września – starcie nad Bzurą. Była to kontrofensywa Armii „Poznań” i Armii „Pomorze” przeciwko Niemcom – i jednocześnie największe polskie uderzenie zaczepne we wrześniu. Starcie było jednocześnie jednym z najkrwawszych epizodów całej wojny obronnej. Niemcy zmierzający ku Warszawie nie zauważyli w porę, że na ich tyłach […]

„Nature”: początki Słowian to historia wielkich migracji

8 September 2025 /1 Komentarz/w , , /Przez

Międzynarodowy zespół naukowców opublikował w prestiżowym czasopiśmie „Nature” wyniki największego jak dotąd badania DNA dawnych populacji słowiańskich. Analiza ponad 550 genomów ujawniła, że między VI a VIII wiekiem n.e. we wschodnich Niemczech, Polsce, na Ukrainie i północnych Bałkanach doszło do zasadniczej zmiany w strukturze ludności. „Rozprzestrzenianie się Słowian jest jednym z najbardziej znaczących, ale i […]

Orsza 1514: triumf Ostrogskiego nad potęgą Moskwy

8 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

8 września 1514 roku pod Orszą nad Dnieprem niedaleko Witebska rozegrała się jedna z największych i najbardziej doniosłych bitew w dziejach wojen polsko-litewsko-moskiewskich. Wojska dowodzone przez hetmana wielkiego litewskiego Konstantego Ostrogskiego, w skład których wchodzili Polacy, Litwini, Rusini oraz oddziały zaciężne, rozbiły liczniejsze siły moskiewskie pod wodzą Iwana Czeladnina. Zwycięstwo to miało nie tylko znaczenie […]

W Powstaniu Warszawskim kapłan pomylił go z konającym człowiekiem. 500 lat Krucyfiksu Baryczkowskiego

8 September 2025 /0 Komentarze/w , , , , , , , , /Przez

Krzyż Baryczków, jedno z najcenniejszych dzieł sztuki sakralnej w Polsce, od pięciu stuleci związany jest z Warszawą i jej duchowym dziedzictwem. Trwają obchody 500-lecia jego obecności w warszawskiej archikatedrze św. Jana Chrzciciela. To jedno z nielicznych dzieł późnośredniowiecznej sztuki, jakie zachowały się w Warszawie. Krzyż Baryczków ocalał mimo zaborów, powstań i wojen, przez pięć stuleci […]

Szczątki bombowca PZL-37 „Łoś” odkryte pod Walewicami [+FOTO/+WIDEO]

7 September 2025 /1 Komentarz/w , , , , /Przez

Podczas badań archeologicznych w Walewicach wydobyto fragmenty polskiego bombowca PZL-37 „Łoś”. Legendarna polska maszyna została zestrzelona przez Luftwaffe we wrześniu 1939 roku. Kolejne fragmenty polskiego zostały wydobyte podczas weekendowej akcji badawczo-archeologicznej we wsi Walewice w województwie łódzkim. Znalezione elementy trafią do Muzeum Regionalnego w Bełchatowie. Finał trzyletnich prac Odnalezienie szczątków to finał trzyletnich poszukiwań prowadzonych […]

Garstka przeciw tysiącom. Bohaterska obrona pod Wizną

7 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Bitwa pod Wizną, stoczona w dniach 7–10 września 1939 roku, należy do najbardziej symbolicznych epizodów kampanii wrześniowej. To kolejne „polskie Termopile” – garstka polskich żołnierzy stanęła do walki z wielokrotnie liczniejszym przeciwnikiem. Naprzeciw 720 obrońców, uzbrojonych w kilka lub kilkanaście dział, karabiny maszynowe i lekką broń piechoty, stanęły oddziały XIX Korpusu Armijnego gen. Heinza Guderiana, […]

Niemcy się tego nie spodziewali. Kapitulacja Westerplatte

7 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Obrona Westerplatte, choć zakończyła się 7 września 1939 roku, zapisała się w historii jako symbol oporu wobec agresji niemieckiej. „Westerplatte broni się nadal!” – to słowa, które przez pierwsze dni wojny podtrzymywały na duchu społeczeństwo II Rzeczypospolitej, stając się jednym z najważniejszych haseł września 1939 roku. Na Westerplatte, półwyspie przy ujściu Martwej Wisły, od 1926 […]