Eugeniusz Wiśniewski @Eugeniusz Wisniewski

1555

Wzniecali płomienie i zaraz je gasili. Tak powstańcy warszawscy zdobyli PAST-ę

20 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

20 sierpnia 1944 roku nad Warszawą zawisła biało-czerwona flaga. Powstańcy zdobyli gmach Polskiej Akcyjnej Spółki Telefonicznej (PAST-y) przy ul. Zielnej. Zdobycie budynku, jednego z największych symboli niemieckiej obecności w Śródmieściu, było jednym z najważniejszych sukcesów powstańców i miało ogromne znaczenie zarówno militarne, jak i moralne. PAST-a – „drapacz chmur” przedwojennej Warszawy Warszawa okresu międzywojennego nie […]

Legnica: odkryto najstarszą kapsułę czasu na świecie

20 August 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Podczas prac konserwatorskich na wieży gotyckiej katedry św. Apostołów Piotra i Pawła w Legnicy odkryto wyjątkowe znalezisko – kapsułę czasu sprzed 375 lat. Jak podkreślają historycy, to najstarszy tego typu depozyt nie tylko w Polsce, ale i na świecie. W miedzianej tubie, która przetrwała ponad trzy i pół wieku, znajdowały się cztery dokumenty oraz 35 […]

Kiepski przywódca, który krótko rządził. Prawdziwy Konrad Wallenrod

20 August 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

20 sierpnia 1390 roku Konrad von Wallenrode (w polskiej tradycji Konrad Wallenrod) został wybrany wielkim mistrzem Zakonu Krzyżackiego. Jego rządy trwały zaledwie dwa lata, lecz w polskiej kulturze pozostawiły trwały ślad. Prawdziwy Wallenrod to jednak postać zupełnie inna od tej, którą w XIX wieku uwiecznił Adam Mickiewicz. Kim był naprawdę ten legendarny wielki mistrz? Frankoński […]

Cztery tysiące Polaków przeciw czterdziestu tysiącom Moskwiczan. Bitwa pod Newlem

19 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Bitwa pod Newlem, stoczona 19 sierpnia 1562 roku, była jednym z najbardziej imponujących epizodów pierwszej wojny północnej, toczonej o panowanie nad Morzem Bałtyckim. Konflikt, zapoczątkowany w 1558 roku moskiewskim atakiem na Inflanty, w krótkim czasie objął Polskę i Litwę, a następnie Danię i Szwecję. Dla cara Iwana Groźnego była to wojna o strategicznym znaczeniu – […]

II Powstanie Śląskie zakończyło się sukcesem. Trwało pięć dni

19 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

II Powstanie Śląskie, które wybuchło w nocy z 19 na 20 sierpnia 1920 roku, było jednym z kluczowych momentów w walce o przyszłość Górnego Śląska. W przeciwieństwie do pierwszego, spontanicznego zrywu, miało ono charakter dobrze zorganizowanej akcji, ogłoszonej przez Dowództwo Główne Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska oraz Polski Komisariat Plebiscytowy, kierowany przez Wojciecha Korfantego. Tłem […]

Bursztynowa Komnata. Nowe tropy w legendarnym śledztwie?

18 August 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Nowe badania przeprowadzone przy użyciu georadaru ponownie rozbudziły nadzieje na odnalezienie jednego z największych zaginionych skarbów świata. Tym razem trop prowadzi na Kaszuby. Bursztynowa Komnata powstała na początku XVIII wieku z inicjatywy króla Prus Fryderyka I Hohenzollerna. Jej projekt przypisuje się gdańskiemu mistrzowi Andrzejowi Schlusterowi. Sala o wymiarach 10,5 x 11,5 m, ozdobiona bursztynem, miała […]

Porozumienia szczecińskie podpisano przed gdańskimi. 18 sierpnia 1980 rozpoczął się Szczeciński Sierpień

18 August 2025 /0 Komentarze/w , /Przez

Szczeciński Sierpień 1980 roku rozpoczął się 18 sierpnia w Stoczni Remontowej „Parnica”. Wkrótce do protestu dołączyły dwa wydziały Stoczni im. Adolfa Warskiego oraz pracownicy Stoczni Remontowej „Gryfia”. Już tego samego dnia w świetlicy Stoczni im. Warskiego spotkały się delegacje strajkujących załóg. W wyniku rozmów powołano Międzyzakładowy Komitet Strajkowy (MKS), na czele którego stanął Marian Jurczyk, […]

Poległo 318 z 330 obrońców, ale bolszewicy nie zdobyli Lwowa. Bitwa pod Zadwórzem to polskie Termopile

17 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

17 sierpnia 1920 roku w pobliżu wsi Zadwórze, położonej około 30 kilometrów od Lwowa, rozegrała się jedna z najbardziej sławnych bitew wojny polsko–bolszewickiej. Starcie, które później nazwano „Polskimi Termopilami”, jest symbolem wielkiego poświęcenia młodzieży lwowskiej. W tym dniu batalion ochotniczy pod dowództwem kapitana Bolesława Zajączkowskiego, złożony głównie z uczniów, studentów i młodych przedstawicieli inteligencji, podjął […]

„Linia przyjaznego sąsiedztwa” oddała Sowietom 40 proc. przedwojennej Polski

16 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

16 sierpnia 1945 roku w Moskwie podpisano umowę pomiędzy Polską a Związkiem Radzieckim, dotyczącą przebiegu polsko-radzieckiej granicy państwowej. Dokument ten stanowił sformalizowanie decyzji, które w praktyce zapadły dużo wcześniej – jeszcze na konferencji teherańskiej w 1943 roku, potem w 1944 roku w Moskwie, a wreszcie podczas konferencji jałtańskiej w lutym 1945 roku. Podstawą wytyczenia granicy […]

I Powstanie Śląskie trwało 10 dni. Pierwszy krok ku niepodległości

16 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

W nocy z 16 na 17 sierpnia 1919 roku wybuchło I Powstanie Śląskie – pierwszy z trzech zrywów, które przesądziły o przyłączeniu części Górnego Śląska do odrodzonej Rzeczypospolitej. Choć trwało zaledwie dziesięć dni i zakończyło się porażką, miało ogromne znaczenie dla ukształtowania świadomości narodowej mieszkańców regionu i przygotowania gruntu pod kolejne walki. Źródła polskiego ruchu […]

Tadeusz Gajcy przewidział swoją śmierć. Poeta zginął w wysadzonej kamienicy

16 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

16 sierpnia 1944 roku na warszawskim Starym Mieście w wysadzonej przez Niemców kamienicy przy ul. Przejazd zginął Tadeusz Gajcy – poeta, żołnierz Armii Krajowej, redaktor konspiracyjnego pisma „Sztuka i Naród”. Miał zaledwie 22 lata. Urodzony w 1922 roku na warszawskim Marymoncie w rodzinie robotniczej – ojciec był ślusarzem kolejowym, matka położną – dorastał w atmosferze […]

„Cicha zbrodnia” w Mucznem. UPA mordowała narzędziami rolniczymi

16 August 2025 /1 Komentarz/w , , , /Przez

Zbrodnia w Mucznem była jedną z masakr dokonanych przez oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) w Bieszczadach. W nocy z 15 na 16 sierpnia 1944 roku w leśniczówce Brenzberg, położonej między Mucznem a Dźwiniaczem w ówczesnym województwie lwowskim (dziś teren powiatu bieszczadzkiego), oddział Służby Bezpieczeństwa OUN/UPA zamordował 74 Polaków. Ofiarami byli w większości uchodźcy z Wołynia, […]

Generał Tadeusz Rozwadowski – strateg, który umiał zwyciężać

15 August 2025 /2 Komentarze/w , , , , /Przez

Józef Piłsudski wspominał, że w 1920 roku powołał go na stanowisko szefa Sztabu Generalnego, ponieważ wyróżniał się spośród innych generałów – nigdy nie tracił sprężystości ducha i zawsze wierzył w polskie zwycięstwo. To właśnie Tadeusz Rozwadowski opracował plan Bitwy Warszawskiej. W tamtym krytycznym roku Rozwadowski być może wierzył w wiktorię nawet bardziej niż sam Piłsudski. […]

Polacy zniweczyli marzenia o światowej rewolucji. Bitwa Warszawska to jedno z najważniejszych starć w historii

15 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Bitwa Warszawska, toczona w dniach 13–15 sierpnia 1920 roku, była punktem kulminacyjnym wojny polsko-bolszewickiej i jednym z najbardziej decydujących starć w dziejach świata. Brytyjski dyplomata lord Edgar Vincent d’Abernon, bezpośredni świadek wydarzeń, w 1931 roku pisał o niej: „Współczesna historia cywilizacji zna mało wydarzeń, posiadających znaczenie większe od bitwy pod Warszawą w roku 1920. Nie zna […]

Specjaliści z UJ biorą pod lupę Lancelota. Trwają badania wieży w Siedlęcinie

14 August 2025 /0 Komentarze/w , , , , /Przez

Zespół z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego prowadzi badania jednej z najcenniejszych pereł średniowiecznej architektury świeckiej w Polsce – książęcej wieży mieszkalnej w Siedlęcinie na Dolnym Śląsku. Naukowcy dokumentują jej unikalne polichromie, w tym jedyne na świecie zachowane in situ średniowieczne przedstawienia legendy o sir Lancelocie, a także analizują szczegóły konstrukcji sprzed 700 lat. Bezcenne polichromie […]

Izrael przejmuje dystrybucję pomocy w Gazie. Lekarze bez Granic: „to zorganizowane zabijanie”

14 August 2025 /0 Komentarze/w , , , , /Przez

Izrael i amerykańska organizacja Gaza Humanitarian Foundation zmniejszyły liczbę punktów dystrybucji żywności z 400 do zaledwie czterech. Lekarze bez Granic alarmują: punktów jest za mało, a przy wydawaniu żywności wojsko strzela do cywilów. W maju 2025 roku sytuacja humanitarna w Strefie Gazy uległa dramatycznemu pogorszeniu. Izrael rozpoczął demontaż działań pomocowych ONZ, zastępując je zmilitaryzowanym systemem […]

Unia w Krewie: początek długiego sojuszu

14 August 2025 /1 Komentarz/w , , /Przez

14 sierpnia 1385 roku na zamku w Krewie wielki książę litewski Jagiełło i przedstawiciele Korony zawarli układ, który zapoczątkował proces zbliżenia Polski i Litwy. Dokument, spisany po łacinie na pergaminie, zawierał zobowiązania Jagiełły: przyjęcie chrztu w obrządku katolickim, chrystianizację Litwy, wypuszczenie polskich jeńców, przeznaczenie skarbów na odbudowę strat obu państw oraz przyłączenie ziem litewskich i […]

Tysiącletnia forma do biżuterii znaleziona pod Mińskiem. Prawdopodobnie należała do Wikingów [+FOTO]

13 August 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Podczas tegorocznych wykopalisk na grodzisku Mieńka, uznawanym przez białoruskich badaczy za protoplastę Mińska, archeolodzy z Instytutu Historii Narodowej Akademii Nauk Białorusi natrafili na unikatowy zabytek – kamienną formę odlewniczą z X–XI wieku. Znalezisko ogłoszono 4 sierpnia na kanale Telegram Instytutu. Przedmiot odkryto na terenie tzw. „małego grodziska”. Kompleks archeologiczny w miejscowości Haradziszcza nad rzeką Mieńką […]

Watykan zapowiada nadzwyczajną konserwację „Sądu Ostatecznego” Michała Anioła

13 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

W styczniu 2026 roku w Kaplicy Sykstyńskiej ruszy nadzwyczajny zabieg konserwatorski jednego z najsłynniejszych fresków świata – „Sądu Ostatecznego” Michała Anioła. Paolo Violini, nowy kierownik Pracowni Konserwacji Malarstwa i Materiałów Drewnianych Muzeów Watykańskich, zapowiada, że prace potrwają około trzech miesięcy i zakończą się przed Wielkim Tygodniem w 2026 roku. Na całej ścianie ołtarzowej stanie rusztowanie […]

„Czołg-pułapka” z ulicy Kilińskiego nie był czołgiem ani (prawdopodobnie) pułapką

13 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

13 sierpnia 1944 roku na Starym Mieście doszło do wydarzenia, które w ciągu kilku sekund zamieniło euforię w niewyobrażalną tragedię. Tego dnia powstańcy zdobyli nietypowy niemiecki pojazd – ciężki transporter ładunków wybuchowych Borgward B IV. Maszyny tego rodzaju służyły do burzenia umocnień: kierowca podjeżdżał pod cel, zrzucał półtonowy ładunek i wycofywał się na bezpieczną odległość. […]

Polka stworzyła pierwszy w historii „kubit z antymaterii”. To przełom w światowej fizyce

12 August 2025 /0 Komentarze/w , /Przez

Polska fizyk Barbara Latacz wraz z zespołem eksperymentu BASE (Baryon Antibaryon Symmetry Experiment) w ośrodku CERN dokonała czegoś, co dotychczas istniało wyłącznie w teorii – po raz pierwszy w historii udało się stworzyć kubit z antymaterii, czyli kwantową jednostkę zbudowaną z antyprotonu. Eksperyment polegał na uwięzieniu antyprotonu w pułapce Penninga i utrzymaniu jego stanu superpozycji […]

Największa taka akcja w Europie. AK ukradła Niemcom 105 mln złotych

12 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

12 sierpnia 1943 roku Armia Krajowa przeprowadziła w Warszawie jedną z najśmielszych operacji bojowych Polskiego Państwa Podziemnego – akcję „Góral”. W ciągu zaledwie 150 sekund zdobyto około 105 mln zł z transportu okupacyjnego Banku Emisyjnego. Była to największa w okupowanej Europie akcja zbrojnego przejęcia środków na cele podziemia. Pomysł zrodził się wiosną 1942 roku, gdy […]

Witold mógł władać całą Rusią, ale przegrał nad Worsklą

12 August 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

12 sierpnia 1399 roku nad rzeką Worsklą rozegrała się bitwa, która zahamowała litewskie ambicje ekspansji na wschód. Naprzeciw liczących około 40 tys. sił sprzymierzonych, litewsko-polsko-mołdawsko-krzyżackich, dowodzonych przez wielkiego księcia Witolda, stanęło najpewniej nawet 90 tys. wojowników mongolskiej Złotej Ordy. Starcie to było efektem dalekosiężnych, lecz ryzykownych planów księcia Witolda, dążącego do uniezależnienia się od króla […]

Rozkaz nr 00485 uruchomił „operację polską” NKWD. Zginęło do 200 tys. Polaków

11 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

11 sierpnia 1937 roku ludowy komisarz spraw wewnętrznych ZSRR Nikołaj Jeżow, na polecenie Józefa Stalina, podpisał rozkaz nr 00485. Nakazywał on „całkowitą likwidację polskich siatek szpiegowskich”, co stało się sygnałem do rozpoczęcia jednej z największych zbrodni w dziejach XX wieku – „operacji polskiej” NKWD. Pod pretekstem walki z rzekomą Polską Organizacją Wojskową – faktycznie nieistniejącą […]

11 sierpnia 1942 roku Warszawę zalały ulotki z „Protestem” Zofii Kossak-Szczuckiej: „Kto milczy w obliczu mordu – staje się wspólnikiem mordercy”

11 August 2025 /2 Komentarze/w , , /Przez

W czasie okupacji niemieckiej, 11 sierpnia 1942 roku, w Warszawie pojawiła się ulotka zatytułowana „Protest!”, podpisana przez Front Odrodzenia Polski i napisana przez Zofię Kossak-Szczucką – znaną pisarkę, publicystkę katolicką i działaczkę konspiracyjną. Odezwa była reakcją na trwającą od 22 lipca niemiecką „Grossaktion” – masowe deportacje Żydów z getta warszawskiego do obozu zagłady Treblinka II. […]

Polska krypta kapucynów. Serce Jana III Sobieskiego i kiszki Augusta II do dziś spoczywają w Warszawie

11 August 2025 /0 Komentarze/w , , , , , /Przez

Przy ulicy Miodowej w Warszawie, w barokowym kościele kapucynów, znajduje się jedna z najbardziej niezwykłych polskich relikwii – serce króla Jana III Sobieskiego. Choć ciało zwycięzcy spod Wiednia spoczywa na Wawelu, jego serce od XVII wieku przechowywane jest u warszawskich kapucynów. Historia tej pamiątki splata się z losami samego króla, jego rodziny i zakonu, który […]

Jan III Sobieski i August II Mocny po śmierci wspólnie pojechali na Wawel

11 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

11 sierpnia 1733 roku z Warszawy na Wawel wyruszył uroczysty kondukt z ekshumowanymi szczątkami króla Jana III Sobieskiego, jego małżonki Marii Kazimiery d’Arquien, ich wnuka Jana (syna królewicza Jakuba) oraz zmarłego w tym samym roku króla Augusta II Mocnego. Trzy wspaniale przygotowane wozy, każdy zaprzężony w osiem koni, przewoziły trumny – królową i małego Jana […]

10 sierpnia 1944 BBC postraszyło Niemców sądem. Realna pomoc dla Warszawy była niewielka i bardzo ryzykowna

10 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

10 sierpnia 1944 angielska stacja radiowa BBC nadała specjalny komunikat w wielu językach europejskich, informując o zbrodniach popełnianych przez Niemców podczas trwającego Powstania Warszawskiego. Kilka dni wcześniej rozpoczęły się także zrzuty zaopatrzenia dla powstańców. Powołując się na meldunki dowództwa Armii Krajowej, dziennikarze BBC podkreślili, że wojska niemieckie nie tylko rozstrzeliwują polskich jeńców wziętych do niewoli, […]

Życie wyszło na ląd w Świętokrzyskiem? Sensacyjne odkrycie polskich naukowców [+FOTO]

10 August 2025 /0 Komentarze/w , /Przez

Polscy geolodzy dokonali odkrycia, które przesuwa granice naszej wiedzy o początkach życia na lądzie. W Górach Świętokrzyskich znaleźli najstarsze na świecie ślady poruszania się kręgowców poza wodą — liczące ponad 400 milionów lat. Wynika z nich, że pierwsze próby „wyjścia na suchy ląd” podjęły nie czworonogi, lecz… ryby dwudyszne, i to aż 10 milionów lat […]

Hiszpania: pożar słynnej katedry w Kordobie

10 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

W piątek wieczorem, 8 sierpnia, w słynnej katedrze w Kordobie wybuchł pożar. To jeden z najcenniejszych zabytków Hiszpanii. Trwa szacowanie strat. Ogień i kłęby dymu zauważono około godziny 21:00. Spektakularne płomienie budziły obawy o los wczesnośredniowiecznego klejnotu architektonicznego i przywołały wspomnienia pożaru z 2019 roku, który spustoszył katedrę Notre Dame w Paryżu. Na miejsce przybyły […]

W czołgu 102 naprawdę jeździł pies Szarik. Bitwa pod Studziankami

9 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

9 sierpnia 1944 roku rozpoczęło się jedno z najbardziej zaciętych starć na przyczółku warecko-magnuszewskim: bitwa pod Studziankami. Toczyła się ona wokół małej wioski, przy której zgromadzono olbrzymią ilość sprzętu i dziesiątki tysięcy żołnierzy. Niemcy mieli tam ponad 38 tys. żołnierzy, 230 czołgów i 130 dział pancernych, w tym elitarną dywizję „Hermann Göring”. Próbowali oni przełamać […]

Na Kociewiu odkryto bransoletę sprzed 3 tysięcy lat. Trafi do muzeum w Gdańsku [+FOTO]

8 August 2025 /1 Komentarz/w , , /Przez

W lasach Kociewia dokonano wspaniałego odkrycia – poszukiwacze odnaleźli masywną, brązową bransoletę, datowaną na VIII–IX w. p.n.e. W rejonie Nadleśnictwa Starogard odnaleziono niezwykły zabytek sprzed blisko trzech tysięcy lat. Członkowie Kociewskiego Stowarzyszenia Poszukiwaczy „Kociewscy Poszukiwacze” natrafili w lesie na masywną, brązową bransoletę datowaną na VIII–IX w. p.n.e.  Ozdoba spoczywała 20 cm pod powierzchnią ziemi. – […]

„Halo, tu mówi «Błyskawica»!” Pierwsza audycja powstańczego radia

8 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Wieczorem 8 sierpnia 1944 roku, po kilku dniach gorączkowych przygotowań, w eter popłynęły pierwsze słowa powstańczej radiostacji Armii Krajowej. W radioodbiornikach rozbrzmiały słowa spikera Polskiego Radia, Zbigniewa Świętochowskiego: „Halo, tu mówi «Błyskawica»! Stacja nadawcza Armii Krajowej w Warszawie…” Był to historyczny moment – w okupowanej, płonącej Warszawie ruszyła emisja programu, który przez blisko dwa miesiące […]

Biblioteka Załuskich była największą publiczną biblioteką XVIII-wiecznej Europy. Część zbiorów nadal znajduje się w Rosji

8 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

8 sierpnia 1747 roku w Warszawie bracia Andrzej Stanisław i Józef Andrzej Załuscy, bibliofile o rozległych kontaktach i ogromnych ambicjach, otworzyli Bibliotekę Publiczną Załuskich. Była to pierwsza publiczna biblioteka w Polsce i jedna z pierwszych narodowych w Europie. Początkowo liczyła ok. 200 tys. woluminów i 10 tys. rękopisów, co czyniło ją największą książnicą publiczną XVIII-wiecznej […]

RWD-5: przełomowy polski samolot, który przeleciał Atlantyk. Pobił rekord długości lotu

7 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

7 sierpnia 1931 roku na warszawskim lotnisku Okęcie Jerzy Drzewiecki dokonał pierwszego oblotu nowoczesnego samolotu turystyczno-sportowego RWD-5, zaprojektowanego wspólnie ze Stanisławem Rogalskim i Stanisławem Wigurą. Była to konstrukcja przełomowa – pierwsza w Polsce z kadłubem spawanym ze stalowych rur i z panoramiczną szybą, znacząco poprawiającą widoczność w locie. Czytaj też: „Ci cholerni Polacy!”. Dywizjon 303, […]

„O Polesiu nie wolno nam zapominać”. Marek A. Koprowski opowiada o swojej nowej książce

7 August 2025 /0 Komentarze/w , , , , /Przez

„Grobów, często bezimiennych, w których spoczywają dziesiątki, a czasami i setki zamordowanych Polaków, jest na Polesiu sporo. Mało który z nich jest oznaczony chociażby krzyżem. Nie powinniśmy o tym zapominać.” Rozmowa z Markiem A. Koprowskim, autorem książki „Skrwawione Polesie. Walka z okupantem i nędzą”. Wydawnictwo Replika: Pana ostatnia książka dotyczy Polesia. Marek A. Koprowski: Z napisaniem tej książki nosiłem się […]

Kraków: Muzeum Archeologiczne przeprowadziło wykopaliska na swoim dziedzińcu, znaleziono groby zakonników i średniowieczną basztę

7 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Podczas prac modernizacyjnych w Muzeum Archeologicznym w Krakowie archeolodzy natrafili na wyjątkowe znaleziska, które rzucają nowe światło na historię tego miejsca. Odkryto m.in. krypty z pochówkami karmelitów, fragmenty średniowiecznej baszty oraz XIX-wieczny kanał odwadniający. Prace wykopaliskowe prowadzone są w związku z trwającą przebudową budynku placówki. W miejscu, gdzie dziś mieści się Muzeum Archeologiczne, od IX […]

W Baligrodzie UPA torturowała z nudów. Polakom pomógł greckokatolicki kapłan

6 August 2025 /1 Komentarz/w , , , /Przez

Baligród, niewielka miejscowość położona w powiecie leskim, to kolejna miejscowość, którą zaatakowała Ukraińska Powstańcza Armia (UPA). 6 sierpnia 1944 roku zginęły tam 42 osoby. W 1944 roku nacjonaliści ukraińscy prowadzili akcję oczyszczania z ludności polskiej Bieszczadów. 6 sierpnia 1944 roku, w niedzielny poranek, gdy mieszkańcy uczestniczyli we mszy świętej, oddział banderowców pod dowództwem Wołodymyra Szczygielskiego ps. […]

Można było przesłać do 25 słów, listonosze chętnie przyjmowali bandaże. Powstańcza Harcerska Poczta Polowa

6 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

6 sierpnia 1944 roku na przesyłkach doręczanych w walczącej Warszawie po raz pierwszy pojawiła się pieczątka z napisem „Poczta Harcerska” i harcerską lilijką. Był to symbol nie tylko konspiracyjnej organizacji, ale też ogromnego zaufania mieszkańców stolicy do młodych harcerzy, którzy w czasie powstania warszawskiego utrzymywali łączność między rozdzielonymi dzielnicami, szpitalami, schronami i barykadami. Harcerska Poczta […]

To jest polskie Camino de Santiago: Warszawska Pielgrzymka Piesza ma ponad 300 lat

6 August 2025 /0 Komentarze/w , , , , , , /Przez

6 sierpnia 1711 roku wyruszyła pierwsza Warszawska Pielgrzymka Piesza pielgrzymka na Jasną Górę. To jedna z najstarszych i najważniejszych polskich pielgrzymek. Jej trasa liczy 248 kilometrów i wiedzie przez dziewięć dni do Częstochowy, by 14 sierpnia dotrzeć do celu – sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej, gdzie dzień później przypada uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Choć kult […]

Całun Turyński to odcisk płaskorzeźby? „Nowe badanie ignoruje obecność ludzkiej krwi i pyłków z Jerozolimy”

5 August 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Czy obraz na Całunie Turyńskim to efekt kontaktu z płaskorzeźbą, a nie ślad ciała ukrzyżowanego człowieka? Taki wniosek płynie z najnowszego artykułu opublikowanego w prestiżowym czasopiśmie „Archaeometry”, autorstwa Cicero Moraesa. Brazylijski badacz, wykorzystując modelowanie 3D i narzędzia open source (m.in. MakeHuman, Blender, CloudCompare), przeprowadził cyfrową symulację dwóch scenariuszy powstania słynnego wizerunku: odbicia na płótnie owiniętym […]

Zaborcy powołali się na „całkowity rozkład państwa”. Rocznica I rozbioru

5 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

5 sierpnia 1772 roku Rosja, Prusy i Austria podpisały w Petersburgu traktaty rozbiorowe, dokonując pierwszego podziału terytorium Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Jako powód wskazano „całkowity rozkład państwa” oraz „ducha fakcyjnego utrzymującego w Polsce anarchię”. Zaborcy przedstawiali nie tylko polityczne uzasadnienia. Odwoływali się też do „dawnych praw historycznych”. Przez wiele miesięcy przed podpisaniem traktatów rozbiorowych archiwiści zatrudnieni […]

„Rozstrzeliwano nas do późnego wieczoru”. 5 sierpnia 1944 roku rozpoczęła się Rzeź Woli

5 August 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

W pierwszych dniach sierpnia 1944 roku niemieccy okupanci dokonali zbrodni ludobójstwa na ludności cywilnej. Na warszawskiej Woli, między 5 a 7 sierpnia, zamordowano od 38 do nawet 65 tysięcy ludzi. Mordowano głównie mieszkańców dzielnicy: kobiety, dzieci, starców, całe rodziny. W samym tylko dniu 5 sierpnia – nazwanym później „czarną sobotą” – życie straciły dziesiątki tysięcy […]

Henryk Wojciechowski. Al Capone bał się tylko jego

4 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Wśród barwnych i brutalnych postaci przestępczego świata Chicago lat 20. XX wieku wyróżniał się jeden człowiek, który wzbudzał respekt nawet w sercu najbardziej legendarnego gangstera Ameryki – Ala Capone. Był to Henryk Wojciechowski, znany szerzej jako Earl „Hymie” Weiss – polski emigrant, świetny gangsterski strateg i śmiertelny wróg „Człowieka z Blizną”. Urodził się 25 stycznia […]

4 sierpnia 1941 roku generał Władysław Anders wyszedł z więzienia NKWD. Wkrótce potem ocalił 116 tys. osób

4 August 2025 /0 Komentarze/w , , , , , /Przez

4 sierpnia 1941 roku generał Władysław Anders – wyniszczony, lecz nieugięty – opuścił mury moskiewskiej Łubianki. Dotąd przez niemal dwa lata przetrzymywany był przez NKWD. Tego dnia dowiedział się także, że ma objąć dowództwo nad tworzoną w Związku Sowieckim Armią Polską. Decyzja ta, będąca efektem podpisanego tydzień wcześniej układu Sikorski–Majski, rozpoczęła jeden z najważniejszych rozdziałów […]

„Pierwsi przestąpicie granicę rosyjskiego zaboru”. 3 sierpnia 1914 powstała Pierwsza Kompania Kadrowa

3 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Był to pierwszy od czasów powstania styczniowego regularny oddział polskiej armii. Sformowano ją z żołnierzy Związku Strzeleckiego i Polskich Drużyn Strzeleckich. Były to organizacje, które od lat przygotowywały młodych Polaków do walki zbrojnej, prowadząc szkolenia wojskowe i działalność konspiracyjną. Dowódcą Kompanii mianowano Tadeusza Kasprzyckiego, zaś Józef Piłsudski objął funkcję Komendanta Głównego. Oddział liczył około 150 […]

2 i 3 sierpnia 1943 roku UPA zaatakowała w Leonówce. Było 190 ofiar

2 August 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

W nocy z 1 na 2 sierpnia 1943 roku kolonia Leonówka – zamieszkana przez około 300 Polaków oraz kilka rodzin ukraińskich – została zaatakowana przez około 100-osobowy oddział Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA). Napastnicy przybyli od strony wsi Żelanka (gmina Tuczyn). Otoczyli miejscowość i przystąpili do brutalnej eksterminacji jej mieszkańców. Kolejno atakowano uśpione domy – do […]

Postrzelono ją w drugiej godzinie powstania. 2 sierpnia 1944 zmarła Krystyna Krahelska

2 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

W drugiej dobie Powstania Warszawskiego zmarła Krystyna Krahelska „Danuta” – poetka, sanitariuszka, autorka słynnej piosenki „Hej chłopcy, bagnet na broń!”. Już 1 sierpnia o 18:00, zaledwie godzinę od wybuchu powstania, została postrzelona trzykrotnie przez Niemców przy próbie ratowania rannego kolegi. Zmarła nad ranem 2 sierpnia. Pochowano ją w ogródku przy ulicy Polnej 36. Krahelska była […]

„Ci cholerni Polacy!”. Dywizjon 303, czyli mistrzowie powietrznych pojedynków

2 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

2 sierpnia 1940 roku oficjalnie ogłoszono powstanie jednej z najbardziej legendarnych formacji w historii polskiego i alianckiego lotnictwa – Dywizjonu 303 im. Tadeusza Kościuszki. Jednostka ta, złożona głównie z polskich pilotów, miała wkrótce odegrać kluczową rolę w bitwie o Anglię i zyskać międzynarodową sławę dzięki niezwykłemu męstwu, umiejętnościom i determinacji. Powołanie Dywizjonu 303 nastąpiło w […]

Bytom: średniowieczne groby dzieci odkryte pod wejściem do kościoła

1 August 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Podczas trwających prac renowacyjnych w kościele św. Wojciecha w Bytomiu archeolodzy natrafili na niezwykłe znalezisko. Pod głównym wejściem do świątyni, około dwóch metrów pod powierzchnią ziemi, odkryto dziecięce szkielety, których pochodzenie może sięgać średniowiecza. Łącznie odkryto w tym miejscu pięć średniowiecznych pochówków, z których cztery zachowały się w układzie anatomicznym. Wśród nich znajdują się szczątki […]

„Było naturalnym odruchem młodych ludzi”. Rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego

1 August 2025 /1 Komentarz/w , , /Przez

Powstanie Warszawskie, które wybuchło 1 sierpnia 1944 roku o godzinie 17:00, było największym zrywem zbrojnym w okupowanej Europie. Jego geneza sięgała ogólnego planu „Burza”. Była to akcja Armii Krajowej, zaplanowana na 1944 rok, mającą na celu ujawnienie się polskiego podziemia wobec zbliżającej się Armii Czerwonej. Oddziały AK miały atakować Niemców w momencie ich odwrotu i […]