Eugeniusz Wiśniewski @Eugeniusz Wisniewski

1555

To była największa powojenna pacyfikacja ludności cywilnej przed konfliktem w byłej Jugosławii. 12 lipca 1945 roku komuniści rozpoczęli obławę augustowską

12 July 2025 /1 Komentarz/w , , /Przez

Najbardziej tragiczną odsłoną działań NKWD w Polsce była tzw. obława augustowska, czyli pacyfikacja ludności polskiej, przeprowadzona w północno-wschodniej części województwa białostockiego. Rozpoczęła się około 12 lipca 1945 roku i trwała do końca miesiąca. Celem operacji było rozbicie i likwidacja formacji podziemia antykomunistycznego działających na terenach Puszczy Augustowskiej oraz w powiatach: augustowskim, suwalskim i częściowo sokólskim. […]

Ostrów Lednicki: archeolodzy znaleźli tajemniczą rzeźbę twarzy z czasów Mieszka I [+WIDEO]

11 July 2025 /0 Komentarze/w , , , , , /Przez

W Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy zaprezentowano wyjątkowy zabytek wydobyty z dna Jeziora Lednickiego – drewnianą belkę z rzeźbionym wyobrażeniem ludzkiej twarzy. Naukowcy podkreślają, że tego rodzaju znalezisko jest absolutnym ewenementem w skali Europy Środkowej i może rzucać nowe światło na duchowe życie Słowian w X wieku. Artefakt został odkryty w 2024 roku w pobliżu […]

„Myśmy się nie bali śmierci, tylko sposobu, w jaki umrzemy”. Rocznica „Krwawej Niedzieli” na Wołyniu

11 July 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

11 lipca 1943 roku na Wołyniu doszło do skoordynowanego ataku Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), wspieranej przez Organizację Ukraińskich Nacjonalistów frakcji Bandery (OUN-B) oraz miejscową ludność ukraińską, na polskie wsie i osady. Tego dnia zginęło 10-11 tysięcy Polaków. Dzień ten uznaje się za punkt kulminacyjny tzw. rzezi wołyńskiej – fali masowych mordów na ludności polskiej. W […]

Misja na ISS: Wiemy, kiedy Polak wróci z orbity

11 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Po dwóch intensywnych tygodniach spędzonych na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) misja z udziałem polskiego astronauty, Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego, dobiega końca. Polska Agencja Kosmiczna (POLSA) poinformowała, że załoga przygotowuje się już do powrotu na Ziemię, a najbliższy dzień – piętnasty – zapowiada się jako jeden z najbardziej pracowitych. Słąwosz Uznański-Wiśniewski jest dugim Polakiem w historii, który poleciał […]

Poeta-emisariusz, którego UPA rozerwała końmi. 10 lipca 1943 roku zamordowano Zygmunta Rumla i jego towarzyszy

10 July 2025 /1 Komentarz/w , , , /Przez

10 lipca 1943 roku we wsi Kustycze na Wołyniu zginął zamordowany w brutalny sposób Zygmunt Rumel – poeta, żołnierz Batalionów Chłopskich i Armii Krajowej, emisariusz Delegatury Rządu RP na Kraj. W chwili śmierci miał zaledwie 28 lat. Do UPA przybył z dwoma towarzyszami jako emisariusz, próbując doprowadzić do porozumienia. Członkowie Ukraińskiej Powstańczej Armii skatowali ich, […]

Napastników było 20 razy więcej niż obrońców. 10 lipca 1649 roku rozpoczęła się legendarna obrona Zbaraża

10 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Latem 1649 roku, w samym środku burzliwego powstania Chmielnickiego rozpoczęło się jedno z najbardziej dramatycznych wydarzeń w historii Rzeczypospolitej: oblężenie Zbaraża. Dnia 10 lipca potężna, kilkusettysięczna armia kozacko-tatarska otoczyła twierdzę Zbaraż, należącą do rodu Wiśniowieckich, gdzie schroniło się od 9 do 15 tysięcy żołnierzy koronnych. Dowództwo nad obrońcami nominalnie sprawowali regimentarze: Andrzej Firlej, Stanisław Lanckoroński […]

Gdańsk: archeolodzy znaleźli płytę nagrobną rycerza. „To, co odkopujemy w tym miejscu, to jest szaleństwo” [+FOTO]

9 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

W centrum Gdańska, na terenie tzw. „zamczyska” – historycznego obszaru przy ulicach Czopowej, Sukienniczej i Grodzkiej – zespół archeologów z firmy ArcheoScan dokonał jednego z najcenniejszych odkryć ostatnich lat. Podczas prowadzonych od 2023 roku badań natrafiono już na kilka wspaniałych znalezisk. Kilka dni temu – na wyjątkową płytę nagrobną z wizerunkiem rycerza, datowaną na XIII […]

Legendarny dzwon od 500 lat pełni tę samą funkcję. 9 lipca 1521 roku na Wawelu zawisł Zygmunt

9 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

9 lipca 1521 roku na wieży Katedry Wawelskiej zawisł dzwon, który do dziś rozbrzmiewa podczas najważniejszych wydarzeń w historii Polski. Zdumiewający swoim rozmiarem, majestatyczny – Dzwon Zygmunt, potocznie zwany Dzwonem Zygmunta, to nie tylko arcydzieło dawnej sztuki ludwisarskiej, ale też jeden z najważniejszych świadków dziejów Polski. Został odlany rok wcześniej, w 1520 roku, w Krakowie […]

To była masowa, cicha manifestacja. 8 lipca 1869 roku ponownie pochowano Kazimierza Wielkiego

8 July 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Pogrzeb stał się wzorem dla późniejszych uroczystości tego rodzaju. Wcześniej jednak dokładnie zbadano szczątki króla i zawartość jego grobu. Co odkryto? Kazimierz III Wielki, ostatni król Polski z dynastii Piastów, zmarł 5 listopada 1370 roku po nieszczęśliwym upadku z konia podczas polowania. Jego śmierć, mimo długiej rekonwalescencji, była następstwem urazu nogi i pogarszającego się stanu […]

Tak powstało Księstwo Warszawskie. 7 lipca 1807 podpisano pokój w Tylży

7 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

7 lipca 1807 roku w Tylży nad rzeką Niemen cesarz Francuzów Napoleon Bonaparte podpisał traktat pokojowy z carem Rosji Aleksandrem I. Jednym z ustaleń było powołanie Księstwa Warszawskiego. Pokój z 7 lipca był pierwszym z dwóch dokumentów kończących wojnę Francji z IV koalicją antynapoleońską. Dwa dni później do podobnego porozumienia zmuszony został król Prus, Fryderyk […]

On naprawdę mógł podporządkować Moskwę Rzeczypospolitej. 7 lipca 1633 roku zmarł Lew, twórca potęgi Sapiehów

7 July 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Doskonale znał Moskwę i nastroje bojarów. Na Kremlu chciał osadzić Batorego, potem Zygmunta III, wreszcie królewicza Władysława. Prawie się udało. Był kanclerzem wielkim i hetmanem wielkim litewskim, dyplomatą, strategiem i wizjonerem polityki wschodniej. Jego śmierć oznaczała koniec epoki, lecz także początek wielkiej potęgi rodu Sapiehów, którą sam zbudował od podstaw. Urodzony 4 kwietnia 1557 roku […]

To jedyny pusty grób króla na Wawelu. 7 lipca 1906 nagrobka doczekał się Władysław Warneńczyk

7 July 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Dlaczego tak późno? Ponieważ Polacy długo nie chcieli wierzyć, że ich władca rzeczywiście zginął pod Warną. Władysław III Warneńczyk – król Polski i Węgier – zginął 10 listopada 1444 roku w bitwie pod Warną, dowodząc chrześcijańską koalicją przeciwko Turkom. Miał zaledwie 20 lat. Ciała monarchy nigdy nie odnaleziono, co zrodziło liczne legendy – spekulowano, że […]

Azyl księżnych i królowych. 6 lipca 1280 roku św. Kinga ufundowała klasztor w Starym Sączu

6 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Klasztor klarysek w Starym Sączu jest jednym z najcenniejszych obiektów sakralnych w Polsce, a jego historia nierozerwalnie splata się z losami św. Kingi – księżnej krakowsko-sandomierskiej, mieszkanki i fundatorki tego miejsca. 6 lipca 1280 roku św. Kinga, wdowa po Bolesławie V Wstydliwym, zrzekła się na rzecz nowo powstającego klasztoru klarysek wszystkich swoich posiadłości w ziemi […]

Tak było: Anna Waza, siostra Zygmunta III, samodzielnie rządziła miastami nad Drwęcą. Uchodziła za najmądrzejszą kobietę epoki

6 July 2025 /0 Komentarze/w , , , , /Przez

Siostra Zygmunta III Wazy najpierw próbowała pomagać bratu w utrzymaniu tronu w Szwecji. Potem gospodarzyła w Brodnicy i Golubiu (dziś: Golub-Dobrzyń) – oba miasta pamiętają ją do dziś. Anna urodziła się 17 maja 1568 jako trzecie dziecko szwedzkiego króla Jana III Wazy i polskiej królewny Katarzyny Jagiellonki. Była więc dziedziczką dwóch wielkich dynastii – Wazów […]

Najstarszy polski order nigdy nie został przyznany. 5 lipca 1634 papież zatwierdził projekt Orderu Niepokalanego Poczęcia

5 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Order Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny, ustanowiony przez króla Władysława IV Wazę i zatwierdzony przez papieża Urbana VIII 5 lipca 1634 roku, miał być pierwszym nowożytnym polskim odznaczeniem państwowym. Inspirowany europejskimi odznaczeniami, order ten nigdy jednak nie został wręczony ani jednej osobie. Inicjatorem idei był podskarbi koronny Jerzy Ossoliński. Jego celem było stworzenie elitarnego, katolickiego […]

To MS „Batory” ocalił polskie arrasy. 5 lipca 1940 wypłynął w ryzykowny rejs do Kanady

5 July 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

5 lipca 1940 roku z portu Greenock w Szkocji wyruszył niezwykły konwój. W jego składzie płynął zarekwirowany przez brytyjską Admiralicję polski transatlantyk – MS „Batory”. Celem rejsu był Halifax w Kanadzie, a ładunek, który skrywały jego ładownie, miał niebagatelne znaczenie – zarówno finansowe, jak i symboliczne. Były to skrzynie ze złotem Banku Anglii, papiery wartościowe, […]

Tak było: Dowódca spod Kłuszyna był pradziadkiem Sobieskiego. Jego głowę, nabitą na włócznię, przez dwa lata pokazywano w Konstantynopolu

4 July 2025 /0 Komentarze/w , , , , /Przez

To on zwyciężył pod Kłuszynem. Stanisław Żółkiewski herbu Lubicz, urodzony w 1547 roku, zapisał się w dziejach Rzeczypospolitej Obojga Narodów jako wybitny żołnierz, polityk i pamiętnikarz. Pradziadek króla Jana III Sobieskiego, twórca miasta Żółkiew i autor cenionego pamiętnika wojennego – był jedną z kluczowych postaci przełomu XVI i XVII wieku. Żółkiewski pochodził z niezamożnej, lecz […]

To był szczyt polskiej potęgi. 4 lipca 1610: bitwa pod Kłuszynem

4 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Bitwa pod Kłuszynem, stoczona 4 lipca 1610 roku, była jednym z największych i najbardziej spektakularnych zwycięstw w historii Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Hetman polny koronny Stanisław Żółkiewski, dysponując niespełna 7 tysiącami żołnierzy, rozgromił ponad czterokrotnie liczniejszą armię rosyjsko-zachodnioeuropejską, liczącą 30–35 tys. ludzi. Jak do tego doszło? Wszyscy chcą przełamać impas Wiosną 1610 roku Rzeczpospolita kontynuowała zbrojną […]

Tarchomin: wędkarz wyłowił z Wisły średniowieczny miecz [+FOTO]

4 July 2025 /0 Komentarze/w , /Przez

We wtorek, 2 lipca, wędkarz Andrzej Korpikiewicz natrafił na niezwykłe znalezisko – w Wiśle, na wysokości warszawskiego Tarchomina, zauważył wystający z wody metalowy przedmiot. Początkowo uznał, że to fragment konstrukcji hydrotechnicznej. Po wyjęciu z nurtu i wstępnym oczyszczeniu okazało się, że trzyma w rękach średniowieczny miecz. – „Było dużo ślimaków i kiełży. Gdy zobaczyłem znak […]

Carowie zostali pochowani w Warszawie. Co stało się z ich kaplicą grobową?

3 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Kaplicę Moskiewską zbudował Zygmunt III Waza jako mauzoleum dla carów Szujskich. Rzeczywiście zostali tam pochowani. 3 lipca 1668 roku budowla przeszła pod opiekę warszawskich dominikanów obserwantów i nadal służyła za miejsce prestiżowych pochówków. Potem zniknęła. Co się z nią stało? W sercu dzisiejszej Warszawy, na Krakowskim Przedmieściu, dumnie stoi Pałac Staszica – siedziba Polskiej Akademii […]

2 lipca 1927 roku w Wilnie odbyła się uroczysta koronacja obrazu Matki Boskiej Ostrobramskiej

2 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Obraz Matki Boskiej Ostrobramskiej powstał ok. 1620–1630 roku i przedstawia Maryję bez Dzieciątka, z dłońmi skrzyżowanymi pod sercem. To jeden z najważniejszych symboli religijnych i narodowych dawnej Rzeczypospolitej. Choć autor dzieła nie jest znany, wiadomo, że jego kompozycja wywodzi się z niderlandzkich rycin. Z czasem wzbogacono ją o barokową sukienkę, doszedł też srebrny półksiężyc. Wizerunek […]

Polska i Litwa zlały się w „jedno nierozdzielne i nieróżne ciało”. 1 lipca 1569 zawarto unię lubelską

1 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Unia lubelska, zawarta 1 lipca 1569 roku, była jednym z najważniejszych wydarzeń politycznych w dziejach Europy Środkowo-Wschodniej. W Lublinie przedstawiciele Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego zawarli porozumienie, które stworzyło Rzeczpospolitą Obojga Narodów – unikalny związek dwóch państw i dwóch narodów politycznych. Był to projekt ambitny, jak na epokę wojen dynastycznych i dominacji absolutyzmu, bo […]

Most Jagiełły zaskoczył Krzyżaków. 30 czerwca 1410 roku król zbudował dla swoich wojsk most pontonowy przez Wisłę

30 June 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

30 czerwca 1410 roku, na dwa tygodnie przed grunwaldzkim starciem, zakończyła się budowa mostu łyżwowego przez Wisłę w rejonie Czerwińska. Umożliwił on szybką koncentrację wojsk polsko-litewskich i rozpoczęcie marszu na Malbork. Był to pierwszy w historii polskiego saperstwa most wojskowy – okazał się nie tylko majstersztykiem inżynierii, lecz także świetną zagrywką psychologiczną. Tajna broń wielkiej […]

To powstanie Słowian zatrzymało germanizację na niemal 200 lat. Wybuchło 29 czerwca 983 roku

30 June 2025 /2 Komentarze/w , , /Przez

29 czerwca 983 roku wybuchło jedno z najważniejszych zbrojnych wystąpień we wczesnośredniowiecznej Europie – powstanie Słowian połabskich, czyli konfederacji plemion Wieletów i Obodrytów zamieszkujących dzisiejsze tereny północno-wschodnich Niemiec. Był to bunt przeciwko Świętemu Cesarstwu Rzymskiemu i przymusowej chrystianizacji, który zakończył się pełnym sukcesem powstańców i na blisko dwa wieki powstrzymał niemiecką ekspansję na wschód. Czytaj […]

To była jedna z największych bitew XVII wieku. 28 czerwca 1651 roku rozpoczęła się bitwa pod Beresteczkiem

28 June 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Było to decydujące starcie wojny Rzeczypospolitej z powstańcami kozackimi i ich tatarskimi sojusznikami w czasie powstania Chmielnickiego. Trwająca aż do 10 lipca, bitwa przeszła do historii nie tylko ze względu na skalę, lecz także z powodu wielkiego polskiego zwycięstwa. Beresteczko zakończyło serię klęsk wojsk polskich. Dowodził król Jan Kazimierz, którego wspomagali: hetman wielki koronny Mikołaj […]

Matka Boża mówiła polską gwarą. 27 czerwca 1877 rozpoczęły się objawienia w Gietrzwałdzie

27 June 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

To polska Fatima, a mało kto o niej słyszał. 27 czerwca 1877 roku, wieczorem, w niewielkiej warmińskiej wsi Gietrzwałd rozpoczęły się objawienia Matki Bożej, które trwały do 16 września tego samego roku. Głównymi wizjonerkami były dwie dziewczynki, ubogie Polki: trzynastoletnia Justyna Szafryńska z Nowego Młyna oraz dwunastoletnia Barbara Samulowska z Woryt. Objawienia te są jedynymi […]

Ostatni wielki triumf husarii. 27 czerwca 1629 roku wygraliśmy pod Trzcianą

27 June 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

27 czerwca 1629 roku pod Trzcianą (dzisiejsze woj. pomorskie) rozegrała się jedna z najświetniejszych bitew polskiej jazdy w XVII wieku. Wojska hetmana polnego koronnego Stanisława Koniecpolskiego rozbiły armię szwedzką dowodzoną osobiście przez króla Gustawa II Adolfa. Bitwa, choć zwycięska, nie odwróciła losów wojny, zakończonej kilka miesięcy później niekorzystnym dla Rzeczypospolitej rozejmem w Altmarku. Wojna polsko-szwedzka […]

Zapomniany król Polski. 26 czerwca 1295 roku koronował się Przemysł II

26 June 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

W powszechnej świadomości to Władysław Łokietek uważany jest za pierwszego króla Polski po epoce rozbicia dzielnicowego. Jednak to nie on jako pierwszy po ponad dwóch wiekach przywdział koronę. 26 czerwca 1295 roku w archikatedrze gnieźnieńskiej koronowany został Przemysł II – przedstawiciel wielkopolskiej linii Piastów, który na krótko, lecz znacząco, wskrzesił ideę zjednoczenia królestwa. Droga Przemysła […]

PZPN ma korzenie we Lwowie. 25 czerwca 1911 uzwiązkowili się tam: Czarni Lwów, Pogoń Lwów, Cracovia i RKS Kraków. Powstał ZPPN

25 June 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Powstanie Związku Polski Piłki Nożnej (ZPPN) 25 czerwca 1911 roku we Lwowie było jednym z najważniejszych wydarzeń w dziejach polskiego futbolu. Zainicjowane przez Stanisława Kopernickiego i cztery kluby – Czarnych Lwów, Pogoń Lwów, Cracovię i RKS Kraków – wydarzenie to miało znaczenie nie tylko sportowe, lecz także narodowe. W realiach zaborów, gdy państwo polskie nie […]

Ze Sławoszem Uznańskim na orbitę poleciały pierogi i naszywka Hermaszewskiego

25 June 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Sławosz Uznański-Wiśniewski, który w ramach misji IGNIS poleciał dzisiaj na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS), zabrał ze sobą także przedmioty reprezentujące polską kulturę, naukę i dziedzictwo. Polak już jest na orbicie, a misja przebiega planowo.  Na ISS leci m.in. naszywka ze skafandra Mirosława Hermaszewskiego – pierwszego Polaka w kosmosie, a także pamiątki po Marii Skłodowskiej-Curie, mapa […]

Sławosz Uznański-Wiśniewski już leci na ISS. Zobacz, jakie będą etapy lotu

25 June 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

W środę o godzinie 8:31 czasu polskiego (2:31 EDT) z Centrum Kosmicznego Kennedy’ego na Florydzie wystartowała misja Axiom Mission 4 (Ax-4), z Polakiem, Sławoszem Uznańskim-Wiśniewskim, na pokładzie. Celem misji jest Międzynarodowa Stacja Kosmiczna (ISS). Czterech astronautów leci na orbitę na pokładzie statku SpaceX Dragon, by w czwartek o 13:00 czasu polskiego (7:00 EDT) zadokować do […]

Sławosz Uznański-Wiśniewski w końcu leci na ISS. NASA wyznaczyła ostateczny termin

24 June 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Po serii opóźnień NASA ogłosiła nowy, ostateczny termin startu misji Ax-4, która wyniesie czteroosobową załogę na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS). W załodze znajduje się Sławosz Uznański-Wiśniewski – pierwszy Polak, który poleci na ISS. Start zaplanowano na środę, 25 czerwca, o godzinie 8:31 czasu polskiego (2:31 czasu lokalnego) z kompleksu 39A w Kennedy Space Center na […]

To była pierwsza polska bitwa w historii. 24 czerwca 972 roku pokonaliśmy Niemców pod Cedynią

24 June 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Bitwa pod Cedynią, stoczona 24 czerwca 972 roku, uznawana jest za pierwsze starcie zbrojne w historii Polski – a przynajmniej pierwsze, które zostało potwierdzone w źródłach pisanych. Informację o niej przekazał niemiecki kronikarz Thietmar z Merseburga – syn jednego z uczestników bitwy, komesa Zygfryda. Starcie miało kluczowe znaczenie w konflikcie o wpływy u ujścia Odry […]

Za jego pogrzeb zapłacił car. 23 czerwca 1818 roku na Wawelu spoczął Tadeusz Kościuszko

23 June 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

23 czerwca 1818 roku Tadeusz Kościuszko został uroczyście pochowany w Katedrze na Wawelu. Był to jego drugi pogrzeb. Kościuszko zmarł pół roku wcześniej, 15 października 1817 roku, w szwajcarskiej Solurze i tam miał miejsce jego pierwszy pochówek. Za sprowadzenie ciała do Krakowa zapłacił sam car. Legenda dwóch światów Andrzej Tadeusz Bonawentura Kościuszko urodził się w […]

Zaginiony pierścień króla Zygmunta Starego jest w Niemczech. Trwają próby odzyskania

23 June 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Polska walczy o odzyskanie pierścienia Zygmunta I Starego, zagrabionego przez Niemców podczas II wojny światowej. Bezcenny klejnot, niegdyś część kolekcji Izabeli Czartoryskiej, przechowywany w specjalnej Szkatule Królewskiej, obecnie znajduje się w muzeum w niemieckim Pforzheim. Masywna złota obrączka z dużym diamentem, należąca niegdyś do jednego z najważniejszych monarchów w historii Polski, znalazła się w niemieckim […]

Damaszek: zamachowiec-samobójca zaatakował podczas mszy. Zginęło co najmniej 20 osób

22 June 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Podczas mszy w kościele Mar Elias w Dwelaa, jednej z dzielnic Damaszku, zamachowiec-samobójca wszedł do świątyni, otworzył ogień do wiernych, a następnie zdetonował pas z materiałami wybuchowymi. Według oficjalnych informacji przekazanych przez syryjskie ministerstwo zdrowia, zginęło co najmniej 20 osób, a 52 zostały ranne. Syryjskie Obserwatorium Praw Człowieka potwierdza liczbę około 30 rannych i zabitych, […]

Po 1989 roku nie przyznano go ani razu. 22 czerwca 1792 roku powstał Order Virtuti Militari

22 June 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

22 czerwca 1792 roku król Stanisław August Poniatowski ustanowił Order Virtuti Militari – najstarsze nadawane do dziś odznaczenie wojskowe na świecie. Choć powstało w dramatycznych okolicznościach upadającej Rzeczypospolitej, stało się trwałym symbolem żołnierskiej cnoty i bohaterstwa. Wojna polsko-rosyjska 1792 roku, będąca próbą obrony Konstytucji 3 maja przed konfederacją targowicką wspieraną przez armię carycy Katarzyny II, […]

Rzeź humańska. 21 czerwca 1768 roku hajdamacy wymordowali tysiące Polaków i Żydów

21 June 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

21 czerwca 1768 roku w mieście Humań zbuntowane oddziały hajdamaków dokonały masakry polskich i żydowskich mieszkańców. Liczba ofiar sięgać mogła nawet 20 tysięcy. Był to punkt kulminacyjny tzw. koliszczyzny – brutalnego buntu ruskiego chłopstwa, który wstrząsnął wschodnimi kresami Rzeczypospolitej. Tło wydarzeń było niezwykle złożone. Ukraina już od dawna była regionem niespokojnym – pamięć o krwawych […]

Efemeryczny polski władca, o którym nie pamiętasz. 21 czerwca 1305 roku królem Polski został Przemyślida Wacław III

21 June 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Był to drugi Przemyślida na naszym tronie – wcześniej królem Polski był Wacław II, jego ojciec. W pierwszych latach XIV wieku obaj Wacławowie, ojciec i syn, dzierżyli łącznie aż trzy królewskie tytuły w Europie Środkowej: Czech, Polski i Węgier. Wydawało się, że są najpoważniejszą siłą, która na dłużej zdominuje politykę w regionie. Stało się zupełnie […]

Narodowy Dzień Powstań Śląskich. Ślązacy świętowali na Górze Św. Anny i w miastach regionu

20 June 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

20 czerwca to Narodowy Dzień Powstań Śląskich – państwowe święto, mające na celu uhonorowanie uczestników trzech zrywów z lat 1919–1921. Powstania śląskie doprowadziły do przyłączenia części Górnego Śląska do odrodzonej Rzeczypospolitej. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej najpierw ustanowił rok 2019 Rokiem Powstań Śląskich, a w 2022 roku w drodze ustawy ustanowił 20 czerwca Narodowym Dniem Powstań Śląskich. […]

„Przyspieszona likwidacja” elit. 20 i 21 czerwca 1940 miała miejsce największa niemiecka egzekucja w Palmirach

20 June 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

W dniach 20–21 czerwca 1940 roku Niemcy dokonali największej egzekucji w Palmirach. W lesie podwarszawskim zamordowano 378 osób, w tym wielu wybitnych przedstawicieli polskiej elity politycznej, społecznej i kulturalnej. To właśnie w tych dniach w Puszczy Kampinoskiej zginęli m.in. marszałek Sejmu Maciej Rataj, znany działacz ludowy Mieczysław Niedziałkowski oraz mistrz olimpijski Janusz Kusociński. Była to […]

Ax-4: Uznański jednak nie poleci w niedzielę. Ekspertka: „Astronauci są szkoleni, żeby radzić sobie z napięciem”

20 June 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

NASA podjęła decyzję o wstrzymaniu długo oczekiwanego startu misji Axiom Mission 4 (Ax-4), której członkiem miał być polski astronauta Sławosz Uznański-Wiśniewski. Lot na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS), planowany na niedzielę 22 czerwca, został odwołany z powodu problemów technicznych w rosyjskim module serwisowym Zwiezda. Decyzję podjęto mimo wcześniejszej naprawy wycieku powietrza w tylnej części 25-letniego modułu. […]

„Nie mieli już więcej odwagi najeżdżać ziem polskich”. 19 czerwca 1205 Leszek Biały rozgromił Rusinów pod Zawichostem

19 June 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Bitwa pod Zawichostem, stoczona 19 czerwca 1205 roku, była jednym z kluczowych momentów średniowiecznej historii Polski. W starciu tym wojska księcia Leszka Białego i jego brata Konrada Mazowieckiego rozgromiły siły ruskie dowodzone przez księcia Romana Halickiego. Starcie to zakończyło najazd ruski na ziemie polskie i na długie lata osłabiło zagrożenie ze wschodu. Od czasu, gdy […]

Takie odkrycia zdarzają się raz na stulecie. Archeolodzy potwierdzili autentyczność „Wenus z Kołobrzegu”

19 June 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Choć figurka została znaleziona blisko trzy lata temu, dopiero teraz badacze potwierdzili, że jest autentyczna. W grudniu 2022 roku rolnik z miejscowości Obroty natknął się na przedmiot, który – jak się później okazało – miał zrewidować nasze spojrzenie na pradzieje ziem polskich. Znalezisko to, nazwane dziś „Wenus z Kołobrzegu”, to niewielka kamienna figurka datowana na […]

„Władzy raz zdobytej nie oddamy nigdy”. 18 czerwca 1945 roku rozpoczął się proces szesnastu

18 June 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

18 czerwca 1945 roku w Moskwie rozpoczął się tzw. proces szesnastu – pokazowy proces przywódców Polskiego Państwa Podziemnego. Na ławie oskarżonych zasiedli m.in. ostatni komendant Armii Krajowej gen. Leopold Okulicki „Niedźwiadek”, Delegat Rządu na Kraj Jan Stanisław Jankowski oraz Kazimierz Pużak – przewodniczący Rady Jedności Narodowej. Wszystko zaczęło się pod koniec marca 1945 roku. Pod […]

Ax-4: Lot Polaka znów przełożony o kilka dni. NASA sprawdzi sprawność Zwiezdy

18 June 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

NASA, Axiom Space oraz SpaceX ogłosiły nowy, wstępny termin czwartej komercyjnej misji załogowej na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS) – Axiom Mission 4. Start został ponownie przesunięty i obecnie planowany jest najwcześniej na niedzielę, 22 czerwca. Przełożenie ma umożliwić NASA dalszą ocenę stanu technicznego stacji po niedawnych pracach naprawczych w rosyjskim module Zwiezda, gdzie wcześniej doszło […]

Noc, kiedy król porzucił koronę i poddanych. 18 czerwca 1574 Henryk Walezy uciekł z Krakowa

18 June 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Wieczorem 18 czerwca 1574 roku król Henryk Walezy, pierwszy monarcha elekcyjny w historii Rzeczypospolitej, wcześniej niż zwykle odprawił dworzan i gości. Powiedział, że potrzebuje samotności i wyciszenia. W rzeczywistości przygotowywał się do ucieczki, która miała przejść do historii jako jeden z najbardziej dramatycznych przykładów królewskiej zdrady. Uciekał, bo wolał tron Francji Na wieść o śmierci […]

Tak było: Piastówna, siostrzenica Jagiełły dała początek cesarskiej linii Habsburgów

18 June 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Cymbarka Mazowiecka, znana również jako Zimburgis von Masovien lub Cecylia, choć na pierwszy rzut oka może wydawać się postacią drugoplanową w historii Europy, odegrała kluczową rolę w dziejach jednej z najpotężniejszych dynastii – Habsburgów. Urodzona w Płocku między 1393 a 1395 rokiem, była córką księcia mazowieckiego Siemowita IV i litewskiej księżniczki Aleksandry Olgierdówny – siostry […]

Posłowie byli zastraszeni albo przekupieni. 17 czerwca 1793 roku rozpoczął obrady ostatni sejm I Rzeczpospolitej

17 June 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

W czerwcu 1793 roku rozpoczęły się obrady tzw. sejmu grodzieńskiego. Zwołany przez Imperium Rosyjskie, był kontrolowany przez rosyjskiego posła Jakoba Sieversa. Sejm grodzieński obradował w cieniu przegranej wojny z Rosją z 1792 roku oraz działalności konfederacji targowickiej, która z pomocą rosyjskich bagnetów obaliła Konstytucję 3 maja. 23 stycznia 1793 roku Katarzyna II oraz Fryderyk Wilhelm […]

Więźniowie Berezy byli bici i głodzeni, a do obozu trafiali bez sądu. 17 czerwca 1934 powstało sanacyjne „Miejsce Odosobnienia”

17 June 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

To była jedna z najbardziej kontrowersyjnych inicjatyw sanacji. 17 czerwca 1934 roku prezydent Ignacy Mościcki podpisał rozporządzenie, które zapoczątkowało działalność Miejsca Odosobnienia w Berezie Kartuskiej. Choć władze sanacyjne przedstawiały je jako niezbędny środek obrony państwa, obóz ten szybko stał się symbolem represji. Jego sposób funkcjonowania naruszał podstawowe prawa obywatelskie. Bezpośrednim impulsem do powołania obozu był […]

Maszyniści wciąż oddają hołd zamordowanym. 16 czerwca 1944 w Zatylu UPA zaatakowała pociąg

16 June 2025 /1 Komentarz/w , , /Przez

16 czerwca 1944 roku niedaleko Bełżca sotnia Ukraińskiej Powstańczej Armii dowodzona prawdopodobnie przez Dmytra Karpenkę „Jastruba” dokonała brutalnego ataku na pociąg osobowy relacji Bełżec–Rawa Ruska–Lwów. Pociąg, wiozący cywilów do pracy i na targi, zatrzymał się ok. 3 km od Bełżca, w pobliżu wsi Zatyle. Zatrzymał go najprawdopodobniej ukraiński maszynista, Zachariasz Procyk, umówiony z oddziałem UPA. […]