Eugeniusz Wiśniewski @Eugeniusz Wisniewski

1689

4 sierpnia 1941 roku generał Władysław Anders wyszedł z więzienia NKWD. Wkrótce potem ocalił 116 tys. osób

4 August 2025 /0 Komentarze/w , , , , , /Przez

4 sierpnia 1941 roku generał Władysław Anders – wyniszczony, lecz nieugięty – opuścił mury moskiewskiej Łubianki. Dotąd przez niemal dwa lata przetrzymywany był przez NKWD. Tego dnia dowiedział się także, że ma objąć dowództwo nad tworzoną w Związku Sowieckim Armią Polską. Decyzja ta, będąca efektem podpisanego tydzień wcześniej układu Sikorski–Majski, rozpoczęła jeden z najważniejszych rozdziałów […]

„Pierwsi przestąpicie granicę rosyjskiego zaboru”. 3 sierpnia 1914 powstała Pierwsza Kompania Kadrowa

3 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Był to pierwszy od czasów powstania styczniowego regularny oddział polskiej armii. Sformowano ją z żołnierzy Związku Strzeleckiego i Polskich Drużyn Strzeleckich. Były to organizacje, które od lat przygotowywały młodych Polaków do walki zbrojnej, prowadząc szkolenia wojskowe i działalność konspiracyjną. Dowódcą Kompanii mianowano Tadeusza Kasprzyckiego, zaś Józef Piłsudski objął funkcję Komendanta Głównego. Oddział liczył około 150 […]

2 i 3 sierpnia 1943 roku UPA zaatakowała w Leonówce. Było 190 ofiar

2 August 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

W nocy z 1 na 2 sierpnia 1943 roku kolonia Leonówka – zamieszkana przez około 300 Polaków oraz kilka rodzin ukraińskich – została zaatakowana przez około 100-osobowy oddział Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA). Napastnicy przybyli od strony wsi Żelanka (gmina Tuczyn). Otoczyli miejscowość i przystąpili do brutalnej eksterminacji jej mieszkańców. Kolejno atakowano uśpione domy – do […]

Postrzelono ją w drugiej godzinie powstania. 2 sierpnia 1944 zmarła Krystyna Krahelska

2 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

W drugiej dobie Powstania Warszawskiego zmarła Krystyna Krahelska „Danuta” – poetka, sanitariuszka, autorka słynnej piosenki „Hej chłopcy, bagnet na broń!”. Już 1 sierpnia o 18:00, zaledwie godzinę od wybuchu powstania, została postrzelona trzykrotnie przez Niemców przy próbie ratowania rannego kolegi. Zmarła nad ranem 2 sierpnia. Pochowano ją w ogródku przy ulicy Polnej 36. Krahelska była […]

„Ci cholerni Polacy!”. Dywizjon 303, czyli mistrzowie powietrznych pojedynków

2 August 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

2 sierpnia 1940 roku oficjalnie ogłoszono powstanie jednej z najbardziej legendarnych formacji w historii polskiego i alianckiego lotnictwa – Dywizjonu 303 im. Tadeusza Kościuszki. Jednostka ta, złożona głównie z polskich pilotów, miała wkrótce odegrać kluczową rolę w bitwie o Anglię i zyskać międzynarodową sławę dzięki niezwykłemu męstwu, umiejętnościom i determinacji. Powołanie Dywizjonu 303 nastąpiło w […]

Bytom: średniowieczne groby dzieci odkryte pod wejściem do kościoła

1 August 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Podczas trwających prac renowacyjnych w kościele św. Wojciecha w Bytomiu archeolodzy natrafili na niezwykłe znalezisko. Pod głównym wejściem do świątyni, około dwóch metrów pod powierzchnią ziemi, odkryto dziecięce szkielety, których pochodzenie może sięgać średniowiecza. Łącznie odkryto w tym miejscu pięć średniowiecznych pochówków, z których cztery zachowały się w układzie anatomicznym. Wśród nich znajdują się szczątki […]

„Było naturalnym odruchem młodych ludzi”. Rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego

1 August 2025 /1 Komentarz/w , , /Przez

Powstanie Warszawskie, które wybuchło 1 sierpnia 1944 roku o godzinie 17:00, było największym zrywem zbrojnym w okupowanej Europie. Jego geneza sięgała ogólnego planu „Burza”. Była to akcja Armii Krajowej, zaplanowana na 1944 rok, mającą na celu ujawnienie się polskiego podziemia wobec zbliżającej się Armii Czerwonej. Oddziały AK miały atakować Niemców w momencie ich odwrotu i […]

Oddały życie dobrowolnie, by ocalić 120 osób. 1 sierpnia 1943 roku zginęły Nazaretanki z Nowogródka

1 August 2025 /5 Komentarze/w , , /Przez

1 sierpnia 1943 roku w pobliżu leśniczówki Batorówka koło Nowogródka Niemcy rozstrzelali 11 sióstr ze Zgromadzenia Najświętszej Rodziny z Nazaretu. Oddały życie dobrowolnie, by ocalić 120 osób – zakładników przeznaczonych na egzekucję. Ich śmierć stała się jednym z najwymowniejszych świadectw męczeństwa Kościoła w czasie II wojny światowej. Dom sióstr nazaretanek pw. Chrystusa Króla powstał w […]

Dzięki Łukasiewiczowi świat wkroczył w zupełnie nową erę: lampy naftowej

31 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Wieczorem 31 lipca 1853 roku we Lwowie dokonano przełomu, który z czasem miał zmienić sposób, w jaki ludzie na całym świecie postrzegali noc. Tego dnia, po raz pierwszy w historii, sala operacyjna została oświetlona lampami naftowymi konstrukcji Ignacego Łukasiewicza. Dzięki ich światłu chirurdzy mogli przeprowadzić nocny zabieg ratujący życie pacjenta – coś, co wcześniej było […]

Watykan: John Henry Newman zostanie Doktorem Kościoła

31 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Papież Leon XIV zatwierdził decyzję o nadaniu tytułu Doktora Kościoła św. Johnowi Henry’emu Newmanowi – konwertycie, teologowi i filozofowi, autorowi m.in. „O rozwoju doktryny chrześcijańskiej” i „Apologia pro vita sua”. Będzie on 38. świętym w historii Kościoła, który otrzyma to wyjątkowe wyróżnienie, oraz drugim Anglikiem po św. Bedzie Czcigodnym. Jak poinformowało Biuro Prasowe Stolicy Apostolskiej, […]

To Polacy wzniecili pierwszy strajk w Ameryce. W Jamestown w 1619 roku wywalczyli, co chcieli

31 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Strajk trwał w dniach 30–31 lipca 1619 roku i zakończył się pełnym sukcesem strajkujących. W powszechnej świadomości historia Ameryki zaczyna się od Pielgrzymów, którzy w 1620 roku dotarli na pokładzie „Mayflower” do brzegów Massachusetts. Tymczasem już trzynaście lat wcześniej w Wirginii powstała pierwsza angielska osada – Jamestown – i to właśnie tam zapisano jeden z […]

Palmiry: odnaleziono kolejne szczątki ofiar niemieckich egzekucji

30 July 2025 /0 Komentarze/w , , , , , /Przez

Między 14 a 25 lipca 2025 roku badacze IPN wrócili do lasów pod Palmirami, by kontynuować poszukiwania ofiar niemieckich egzekucji z czasów II wojny światowej. W trakcie badań natrafiono na nieznany wcześniej grób oraz szczątki, które najpewniej zostały pominięte podczas powojennych ekshumacji, przeprowadzonych w 1947 roku. W pobliżu miejscowości Palmiry w latach 1939–1941 niemieccy okupanci […]

Zginęło 100 osób, choć polska samoobrona dokonała cudu. 30 lipca 1943 roku UPA zaatakowała gminę Antonówka

30 July 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

30 lipca 1943 roku, w kulminacyjnym momencie ludobójczej kampanii ukraińskich nacjonalistów przeciw ludności polskiej na Wołyniu, dramatyczne wydarzenia rozegrały się także w rejonie Antonówki (powiat sarneński). Tego dnia oddziały UPA Iwana Łytwyńczuka „Dubowego”, wspomagane przez wiejską samoobronę ukraińską (SKW), przeprowadziły zmasowany atak na to skupisko polskich osiedli. Ich celem była fizyczna likwidacja ludności cywilnej oraz […]

30 lipca 1939 roku benedyktyni po 123 latach wrócili do Tyńca

30 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

W cieniu nadciągającej wojny, 30 lipca 1939 roku w Tyńcu miało miejsce wydarzenie, które zapisało się w historii: uroczysty powrót benedyktynów do opactwa nad Wisłą. Po 123 latach nieobecności mnisi ponownie objęli w posiadanie klasztor. Otworzyli nowy rozdział w dziejach jednego z najstarszych ośrodków życia monastycznego w Polsce. „Historia Tyńca nie zna końca – zna […]

Mazowiecki dramat, który zainspirował Szekspira. „Zimowa opowieść” jest o Piastach!

30 July 2025 /1 Komentarz/w , , /Przez

„Zimowa opowieść” Williama Szekspira – jedno z ostatnich dzieł genialnego angielskiego dramaturga – przez wieki uznawana była za czystą fantazję. Historia o zdradzie, zazdrości, niewinnej królowej i cudownym ocaleniu dziecka rozgrywa się na Sycylii, w świecie pełnym baśniowych zwrotów akcji. Tymczasem wiele wskazuje na to, że u jej źródeł leży prawdziwa, krwawa opowieść z Mazowsza. […]

29 lipca 1921 padł niepobity do dziś rekord temperatury w Polsce

29 July 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

29 lipca 1921 roku przeszedł do historii jako najgorętszy dzień, jaki kiedykolwiek odnotowano na ziemiach polskich. W Prószkowie koło Opola, który wówczas znajdował się pod administracją niemiecką, słupki rtęci wspięły się aż do 40,2°C w cieniu. Tego samego dnia upały nękały wiele innych regionów kraju – w Zbiersku między Koninem a Kaliszem termometry pokazały 40°C, […]

Tę bitwę warszawską przegraliśmy. 28 lipca 1656 roku pod stolicą pobili nas Szwedzi

28 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

28 lipca 1656 roku nad Wisłą rozpoczęła się jedna z najważniejszych batalii potopu szwedzkiego – bitwa pod Warszawą. Choć zakończyła się porażką Rzeczypospolitej, ukazała determinację jej armii i potwierdziła potrzebę pilnych reform wojskowych. Po początkowym, błyskawicznym sukcesie Szwedów w 1655 roku, sytuacja zaczęła się odwracać. Polacy zaczęli odzyskiwać stracone wcześniej miasta. Niemal rok od pierwszego […]

Demokratyczna Republika Konga: dżihadyści zaatakowali kościół. Nie żyją 43 osoby, w tym 9 dzieci

28 July 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

W nocy z soboty na niedzielę (27–28 lipca) w miejscowości Komanda w północno-wschodniej części Demokratycznej Republiki Konga doszło do brutalnego ataku na katolicki kościół pw. bł. Anuariety. Według danych przekazanych przez Misję Stabilizacyjną Organizacji Narodów Zjednoczonych w Demokratycznej Republice Konga (MONUSCO), zginęły co najmniej 43 osoby, w tym 9 dzieci. Wierni zgromadzili się na nocnym […]

„Kiedy otrzymacie ten list, nikt spośród nas już nie będzie żył”. 28 lipca 1942 powstała Żydowska Organizacja Bojowa

28 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

28 lipca 1942 roku, w szóstym dniu brutalnej akcji deportacyjnej z warszawskiego getta do obozu zagłady Treblinka II, zawiązała się Żydowska Organizacja Bojowa (ŻOB) – zbrojna konspiracja stworzona przez młodzieżowe ruchy syjonistyczne: Ha-Szomer ha-Cair, Dror, He-Chaluc oraz Akibę. Jej powstanie było desperacką, lecz świadomą odpowiedzią młodego pokolenia na masowe mordy i deportacje, którym poddawano ludność […]

Jedno z najstarszych kin na świecie jest w Szczecinie. Gałczyński napisał o nim wiersz

28 July 2025 /0 Komentarze/w , , , , /Przez

W sercu Szczecina, przy al. Wojska Polskiego 2, mieści się miejsce, które mogłoby opowiadać historie niczym stary kronikarz. Kino „Pionier”, założone w 1909 roku (a nieoficjalnie działające już od 1907 roku), należy do grona najstarszych kin na świecie. Przez wiele lat z dumą nosiło tytuł najstarszego nieprzerwanie działającego kina według Księgi Rekordów Guinnessa. Założycielem kina […]

Intelligenzaktion w Krzemieńcu: tak zginęli nauczyciele legendarnego Liceum

28 July 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

W ostatnich dniach lipca 1941 roku w Krzemieńcu na Wołyniu doszło do jednej z wielu zbrodni popełnionych przez niemieckie oddziały specjalne Einsatzgruppen na polskiej inteligencji. W ciągu trzech dni zamordowano około 30 osób – nauczycieli, prawników, harcmistrzów i społeczników – elity miasta. Po zajęciu Krzemieńca przez wojska niemieckie 2 lipca 1941 roku, do miasta wkroczyła […]

KUL powstał, by „znaleźć równowagę między nauką i wiarą”. Uczelnię powołano 27 lipca 1918 roku

27 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Decyzja o utworzeniu Katolickiego Uniwersytetu w Lublinie zapadła 27 lipca 1918 roku podczas konferencji Episkopatu Królestwa Polskiego w Warszawie. Obradom przewodniczył wizytator apostolski, abp Achille Ratti – późniejszy papież Pius XI. To wydarzenie było punktem zwrotnym dla idei, która dojrzewała w głowie ks. Idziego Radziszewskiego, ówczesnego rektora Akademii Duchownej w Petersburgu, od czasów jego studiów […]

W Prostyni święta Anna zostawiła wieńce z ziół. Do dzisiaj każdy może je założyć

26 July 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Prostyń, niewielka miejscowość na Podlasiu, skrywa jedno z najstarszych sanktuariów w Polsce. Szczególną czcią otaczana jest tu święta Anna – babcia Jezusa – która według tradycji objawiła się tutaj 27 maja 1510 roku. To wydarzenie dało początek niezwykłemu kultowi, który trwa nieprzerwanie do dziś. Już w 1513 roku Rzym udzielił odpustów pielgrzymom udającym się do […]

Królowa Jadwiga przeznaczyła na to dziesiątki kilogramów złota. 26 lipca 1400 roku Jagiełło odnowił krakowski uniwersytet

26 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Dnia 26 lipca 1400 roku król Władysław Jagiełło wystawił dokument odnowienia Akademii Krakowskiej, kończąc wieloletni proces wskrzeszania uczelni założonej w 1364 roku przez Kazimierza Wielkiego. Wydarzenie to na stałe wpisało się w dzieje polskiego szkolnictwa wyższego i kultury, nadając nowy impuls rozwojowi nauki w Polsce. Pierwotna fundacja Kazimierza Wielkiego, choć ambitna, nie przetrwała długo. Po […]

„Anglicy szybko zapomnieli”. W ramach akcji „Most III” Polacy wykradli plany V-2 i ocalili Londyn

26 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Nocą z 25 na 26 lipca 1944 roku, tuż przed wybuchem Powstania Warszawskiego, w okupowanej Polsce miała miejsce jedna z najbardziej spektakularnych operacji Polskiego Państwa Podziemnego — „Most III”. Była to trzecia i zarazem najważniejsza z serii tajnych akcji lotniczych, podczas których alianci lądowali w Polsce, by dostarczyć emisariuszy i sprzęt, a zabrać ludzi oraz […]

Polacy w Pyrach pokazali Brytyjczykom, jak łamać kod Enigmy

25 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

25 lipca 1939 roku w podwarszawskich Pyrach wydarzyło się coś, co na zawsze zmieniło bieg II wojny światowej. Tego dnia polski wywiad przekazał swoim sojusznikom – Francuzom i Brytyjczykom – nie tylko wiedzę o złamaniu szyfru niemieckiej maszyny szyfrującej „Enigma”, ale też kopie urządzenia i narzędzia umożliwiające jego dalsze łamanie. To przełomowe spotkanie, które odbyło […]

Jan Kepler w Żaganiu napisał pierwsze dzieło science-fiction

25 July 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

25 lipca 1628 roku do Żagania przybył słynny astronom Jan Kepler. Zamieszkał tu i przez trzy lata prowadził badania. Eksperymentował także z literaturą. Choć Johannes Kepler kojarzy się przede wszystkim z odkryciem praw ruchu planet i wsparciem teorii Kopernika, mało kto wie, że u schyłku życia ten wybitny astronom i matematyk znalazł schronienie w dolnośląskim […]

Kapitulacja pod Ujściem obnażyła przestarzałość polskiego systemu obronnego

24 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

24 lipca 1655 roku pod Ujściem nad Notecią stanęły naprzeciw siebie armia szwedzka pod wodzą Arvida Wittenberga oraz pospolite ruszenie województw wielkopolskich, dowodzone przez wojewodów Krzysztofa Opalińskiego i Andrzeja Karola Grudzińskiego. Szwedzi wkroczyli do Rzeczypospolitej z dwóch kierunków – od strony Inflant oraz Pomorza Zachodniego. Wittenberg poprowadził swoją 19-tysięczną armię – wspieraną przez ponad 50 […]

Janusz Radziwiłł. Zdrajca? A może ambicjoner, który grał tylko na swoją rodzinę?

23 July 2025 /1 Komentarz/w , , , /Przez

Janusz Radziwiłł (1612–1655) pozostaje jedną z najbardziej kontrowersyjnych postaci w historii Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Dla jednych zdrajca, który zerwał unię z Polską, dla innych – wyrachowany polityk, próbujący ratować Litwę przed zagładą. Choć jego postać znana jest dziś głównie z kart „Potopu” Henryka Sienkiewicza, warto spojrzeć na życie magnata przez pryzmat faktów, nie tylko literackiej […]

Majdanek był pierwszym wyzwolonym obozem koncentracyjnym. Potem NKWD urządziła w nim swój własny

23 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

23 lipca 1944 roku w trakcie ofensywy Armii Czerwonej, wojska I Frontu Białoruskiego wkroczyły na teren niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Lublin (Majdanek). Był to pierwszy tak duży obóz koncentracyjny wyzwolony przez aliantów w czasie II wojny światowej. Na jego terenie żołnierze sowieccy zastali blisko tysiąc pozostawionych więźniów oraz makabryczne dowody niemieckich zbrodni: krematorium, komory gazowe, […]

Chrobry przepłynął rzekę i zaskoczył Jarosława. Rocznica bitwy pod Wołyniem

22 July 2025 /1 Komentarz/w , , /Przez

22 lipca 1018 roku doszło do jednej z najbardziej efektownych bitew wczesnopiastowskiej historii Polski – starcia pod Wołyniem, znanego także jako bitwa nad Bugiem. Zwycięstwo wojsk Bolesława Chrobrego nad armią Jarosława Mądrego otworzyło Polakom drogę do zdobycia Kijowa i zapisało się w dziejach jako przykład śmiałej taktyki oraz skutecznej kampanii polityczno-wojennej. Wyprawa kijowska Bolesława Chrobrego […]

Światowid ze Zbrucza na pewno nie jest Światowidem, ale tysiąc lat temu mógł być czerwony

22 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Tajemniczy kamienny posąg o czterech twarzach od ponad 170 lat intryguje badaczy. Znany jako Światowid ze Zbrucza, stał się symbolem słowiańskiej przeszłości — ale czy naprawdę wiemy, czym był? W 1848 roku, podczas upalnego i wyjątkowo suchego lata, poziom wody w rzece Zbrucz znacznie się obniżył. W pobliżu wsi Liczkowce na Podolu z nurtu wyłonił […]

Armia wygnańców, która zdobyła Monte Cassino. 21 lipca 1943 uformował się 2. Korpus Polski

21 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

21 lipca 1943 roku na terenie Iraku utworzono 2. Korpus Polski – jedną z najsłynniejszych formacji Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Rozkaz reorganizujący Armię Polską na Wschodzie został wydany niedługo po tragicznej śmierci Naczelnego Wodza, gen. Władysława Sikorskiego. Dowództwo nad nową formacją objął gen. Władysław Anders – człowiek, który sam przeszedł piekło sowieckiego więzienia i […]

Inwazja, po której Rzeczpospolita nigdy się nie podniosła. 21 lipca 1655 roku rozpoczął się potop szwedzki

21 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

21 lipca 1655 roku armia szwedzka pod wodzą Arvida Wittenberga wkroczyła na ziemie Rzeczypospolitej od strony Pomorza Szczecińskiego. Rozpoczął się jeden z najtragiczniejszych okresów w historii Polski – potop szwedzki. Inwazja, która miała błyskawiczny przebieg, odsłoniła dramatyczną słabość państwa polsko-litewskiego i jego armii, a skutki wojny miały destrukcyjny wpływ na wszystkie warstwy społeczeństwa. Szwecja, pod […]

Przez kolejne trzy tysiące lat nikt nie zbudował podobnej twierdzy. Kim byli mieszkańcy Góry Zyndrama?

20 July 2025 /0 Komentarze/w , , , , /Przez

Wśród zielonych wzgórz Beskidu Sądeckiego, nad wsią Maszkowice niedaleko Łącka, wznosi się Góra Zyndrama. To właśnie tutaj znajduje się jedna z najstarszych kamiennych warowni w Europie Środkowej. Kto ją zbudował? Pierwsze badania na Górze Zyndrama rozpoczęto już w latach 60. XX wieku, jednak miejsce to nie ujawniło wówczas wszystkich swoich tajemnic. Prace wznowiono w 2009 […]

Wybicki prawdopodobnie zaśpiewał go żołnierzom sam. 20 lipca 1797 roku po raz pierwszy zabrzmiał Mazurek Dąbrowskiego

20 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

20 lipca 1797 roku w Reggio Emilia w Republice Cisalpińskiej po raz pierwszy publicznie wykonano „Pieśń Legionów Polskich we Włoszech”, znaną dziś jako „Mazurek Dąbrowskiego”. Utwór powstał między 16 a 19 lipca 1797 roku, gdy do miasteczka przybyli polscy legioniści pod wodzą generała Jana Henryka Dąbrowskiego. Towarzyszył im Józef Wybicki – polityk, prawnik, działacz niepodległościowy, […]

Królowa Jadwiga spoczywała w miejscu, o którym nikt nie pamiętał. 19 lipca 1399 roku odbył się pierwszy pogrzeb Andegawenki

19 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

19 lipca 1399 roku w katedrze wawelskiej odbył się pogrzeb królowej Jadwigi Andegaweńskiej. Władczyni, która zmarła dwa dni wcześniej, 17 lipca, została pochowana u boku córki, Elżbiety Bonifacji. Tamtego dnia rozpoczęła się długa i niezwykła historia tych królewskich szczątków. Królowa Jadwiga odeszła w wieku około 26 lat, 17 lipca 1399 roku, po trudnym i przedwczesnym […]

Maria Curie-Skłodowska nazwała pierwiastek „polonem”, żeby świat pamiętał nazwę nieistniejącej Polski

18 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

18 lipca 1898 roku Maria Skłodowska-Curie i Piotr Curie ogłosili światu odkrycie nowego, silnie promieniotwórczego pierwiastka – polonu. Nazwa, którą mu nadali, była hołdem dla ojczyzny Marii – Polski (łac. Polonia), nieistniejącej wówczas na mapach Europy. Choć zmarła dopiero w 1934 roku, Maria nigdy nie otrzymała polskiego obywatelstwa. Odkrycie polonu było wynikiem żmudnej, kilkuletniej pracy […]

Ostatni polski Waza, syn Władysława IV, spoczywa w Rzymie. Dlaczego nie został królem?

17 July 2025 /0 Komentarze/w , , , , /Przez

Władysław Konstanty Waza – nieślubny syn króla Władysława IV i lwowskiej mieszczki Jadwigi Łuszkowskiej – był ostatnim przedstawicielem polskiej linii dynastii Wazów. Dlaczego nie został naszym królem? Choć z racji swego pochodzenia nie miał szans na objęcie tronu Rzeczypospolitej, jego życie – pełne dworskich romansów, politycznych misji, egzotycznych podróży i duchowej przemiany – mogłoby posłużyć […]

Po mieczu Wisła oddała szablę. XVIII-wieczna broń piechoty [+FOTO]

17 July 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

W Wiśle odnaleziono XVIII-wieczną szablę piechoty, która trafiła pod opiekę stołecznego konserwatora zabytków. Po niedawnym odkryciu średniowiecznego miecza w Wiśle, o którym pisaliśmy, do stołecznego konserwatora zabytków trafił kolejny cenny eksponat – zabytkowa szabla, prawdopodobnie pochodząca z drugiej połowy XVIII wieku. Jak poinformował w mediach społecznościowych Michał Krasucki, stołeczny konserwator zabytków, już pierwsze informacje przekazane […]

Do ataku dołączyli Ukraińcy z sąsiednich wsi. 17 lipca 1943 roku UPA zlikwidowała Kupowalce

17 July 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

W dniach 16–17 lipca 1943 roku, w czasie trwającego ludobójstwa na Wołyniu, oddział Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) dokonał brutalnej masakry ludności polskiej we wsi Kupowalce, położonej w gminie Brany, powiat horochowski, województwo wołyńskie. Mimo wcześniejszych dobrych relacji z sąsiadami Ukraińcami i udzielania pomocy UPA, wieś została niespodziewanie zaatakowana. 16 lipca około południa do Kupowalec wjechały […]

Ogromny Dzwon Grzesznika przez 550 lat żegnał wrocławskich skazańców. Czy zostanie zrekonstruowany?

17 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

17 lipca 1386 roku (według tradycji) na południowej wieży kościoła św. Marii Magdaleny we Wrocławiu zawisł jeden z najbardziej niezwykłych dzwonów średniowiecznej Europy – Dzwon Grzesznika (Sünder-Glocke). Odlany ze spiżu ważył ok. 5,8–6 ton, mierzył 180 cm wysokości i miał ponad 6 metrów obwodu. Wydawał dźwięk w tonie H, który potężnie rozlegał się po całym […]

„To Kościół katolicki prowadzi 25 proc. placówek służb zdrowia na świecie”. Watykan w ONZ apeluje o powszechny dostęp do lekarzy

16 July 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Opieka medyczna nie może być podporządkowana ideologiom ani interesom ekonomicznym, a jej centrum musi pozostać człowiek, przypomniał na forum Organizacji Narodów Zjednoczonych przedstawiciel Watykanu, abp Gabriele Caccia. Abp Caccia przedstawił stanowisko Stolicy Apostolskiej podczas obrad ostatniego Forum Politycznego Wysokiego Szczebla ONZ, które odbyło się w dniach 14 i 15 lipca w Nowym Jorku. Przypomniał także, […]

Kopernik był pionierem ekonomii. Ustalił, że „gorszy pieniądz wypiera lepszy” 

16 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Mikołaj Kopernik (1473–1543) zapisał się w historii jako twórca rewolucyjnej teorii heliocentrycznej, która zmieniła sposób postrzegania Wszechświata. Niewielu jednak wie, że ten renesansowy uczony wniósł również istotny wkład do nauk społecznych, w szczególności do ekonomii. Jako doświadczony administrator dóbr kapituły warmińskiej, Kopernik stał się jednym z prekursorów teorii ilościowej pieniądza i autorem zasad zbieżnych z […]

Ukraińcy odprawili nabożeństwo dziękczynne „za rozbicie ośrodka”. Między 16 a 18 lipca 1943 UPA zlikwidowała wsie Huta Stepańska i Wyrka

16 July 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

W dniach 16–18 lipca 1943 roku Ukraińska Powstańcza Armia (UPA), wspierana przez miejscowe bojówki SKW (Samoobronne Kuszczowe Widdiły), przeprowadziła atak na polski ośrodek samoobrony, obejmujący wsie Hutę Stepańską i Wyrkę w powiecie kostopolskim woj. wołyńskiego. Polacy, od miesięcy zagrożeni terrorem nacjonalistów ukraińskich, już w lutym 1943 roku zorganizowali samoobronę. Jej trzonem byli mieszkańcy Huty i […]

Przez ten układ Jagiellonowie oddali Europę Środkową Habsburgom. 15 lipca 1515 roku rozpoczął się zjazd wiedeński

15 July 2025 /1 Komentarz/w , , /Przez

Zjazd wiedeński, który rozpoczął się 15 lipca 1515 roku i trwał do 26 lipca, był jednym z najważniejszych spotkań dyplomatycznych w nowożytnych dziejach Europy Środkowej. W Wiedniu spotkali się trzej monarchowie: cesarz Maksymilian I Habsburg, król Polski i wielki książę litewski Zygmunt I Stary oraz jego brat – król Czech i Węgier Władysław II Jagiellończyk. […]

„Splashdown” za nami. Sławosz Uznański-Wiśniewski już na Ziemi

15 July 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

O 11:31 czasu polskiego zakończyła się misja kosmiczna Axiom 4 (Ax-4). Czworo astronautów – Peggy Whitson (USA), Sławosz Uznański-Wiśniewski, Tibor Kapu (Węgry) i Shubhanshu Shukla (Indie) – są już na Ziemi. Kapsuła Dragon wodowała w Oceanie Spokojnym u wybrzeży Kalifornii, niedaleko San Diego. Załoga spędziła prawie dobę w kapsule, zanim dotarli do Ziemi. Dragon odłączył […]

Triumf był wynikiem doskonałej strategii, ale Jagiełło mógł zginąć. Dziś rocznica bitwy pod Grunwaldem

15 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Bitwa pod Grunwaldem z 15 lipca 1410 roku to najsłynniejsze starcie w naszej historii. Dowództwo nad liczącymi ok. 27 tys. ludzi oddziałami zakonnymi (w tym 21 tys. jazdy) sprawował wielki mistrz Ulryk von Jungingen. Naprzeciwko wojsk krzyżackich stanęła armia dowodzona przez króla Władysława Jagiełłę i Witolda. Oprócz oddziałów polskich, liczących ok. 20 tysięcy (w tym […]

Prokuratura ściga żołnierza, który strzelał gumowymi kulami do migrantów [+WIDEO]

14 July 2025 /1 Komentarz/w , , , , /Przez

Prokuratura bada, czy żołnierz zaatakowany przez migranta na granicy z Białorusią nie przekroczył uprawnień podczas obrony własnej. O incydencie na granicy pisaliśmy kilka dni temu. W czwartek 10 lipca około godziny 21:00 w rejonie Michałowa na granicy polsko-białoruskiej doszło do poważnego zdarzenia z udziałem grupy agresywnych migrantów. Jak podają służby, dziewięciu mężczyzn rzucało kamieniami w […]

Dragon z Polakiem na pokładzie już wraca na Ziemię. To najbardziej ryzykowna faza misji, kapsuła będzie przypominać meteor

14 July 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

W poniedziałek o godzinie 13:15 czasu polskiego załogowy statek Dragon firmy SpaceX, ze Sławoszem Uznańskim-Wiśniewskim na pokładzie, pomyślnie odłączył się od Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). O 13:08 NASA dała zielone światło do lotu powrotnego. Kapsuła fizycznie oddzieliła się od ISS kilka minut później. Dla czteroosobowej załogi misji Axiom Mission 4 (Ax-4) rozpoczęła się podróż powrotna […]

Kontynuacja „krwawej niedzieli”. W Kołodnie 14 lipca 1943 roku UPA zamordowała około 500 osób

14 July 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

14 lipca 1943 roku w Kołodnie, niewielkiej wsi w powiecie krzemienieckim na Wołyniu, oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), przy wsparciu części miejscowej ludności, dokonały brutalnego mordu na polskich mieszkańcach. W ciągu zaledwie kilku godzin zginęło od 320 do 500 osób. Kołodno było wsią zamieszkaną przez ludność polską i ukraińską, przy czym około 60 proc. mieszkańców […]