Eugeniusz Wiśniewski @Eugeniusz Wisniewski

1689

Komunistyczny odwet. Anders, Maczek i Chruściel bez polskiego obywatelstwa

26 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

26 września 1946 roku Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej pozbawił obywatelstwa polskiego kilkudziesięciu najwyższych oficerów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, co stało się jednym z najbardziej symbolicznych aktów represji wobec emigracji wojskowej. Decyzję podjęto w formie dwóch uchwał – pierwsza objęła 75 oficerów związanych z Polskim Korpusem Przysposobienia i Rozmieszczenia (PKPR), druga zaś była wymierzona bezpośrednio […]

Skok czterech premierów. Napad pod Bezdanami zmienił historię Polski

26 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Akcja pod Bezdanami, przeprowadzona 26 września 1908 roku, była jednym z najbardziej spektakularnych przedsięwzięć Organizacji Bojowej PPS i zapisała się w historii nie tylko jako głośny napad na rosyjski pociąg pocztowy, lecz także jako wydarzenie, w którym uczestniczyło aż czterech przyszłych premierów niepodległej Polski. Na czele akcji stał Józef Piłsudski, wspierany przez Tomasza Arciszewskiego, Walerego […]

Morańce – symboliczny kres polskiej kawalerii

26 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Szarża pod Morańcami, stoczona 26 września 1939 roku, była ostatnią szarżą kawalerii podczas kampanii wrześniowej. Miejscowość ta, położona około 50 kilometrów na północny wschód od Przemyśla, znalazła się na drodze odwrotu Nowogródzkiej Brygady Kawalerii, dowodzonej przez generała Władysława Andersa. To właśnie tam 27. Pułk Ułanów im. Króla Stefana Batorego, we wrześniu 1939 roku wchodzący w […]

Altmark 1629: koniec wojny, początek strat dla Rzeczypospolitej

26 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Rozejm w Altmarku, podpisany 26 września 1629 roku, zakończył trwający od 1626 roku konflikt polsko-szwedzki, toczony głównie na obszarze Prus i Inflant. Był on w dużej mierze wynikiem presji mocarstw europejskich, które dążyły do zakończenia działań zbrojnych nad Bałtykiem. Holandii szczególnie zależało na przywróceniu swobodnego handlu morskiego, którego szlaki zostały zablokowane przez wojnę. Z kolei […]

Eugeniusz Lokajski był autorem setek zdjęć z Powstania Warszawskiego. Zginął na Marszałkowskiej [+GALERIA]

25 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

25 września 1944 roku, w 56. dniu Powstania Warszawskiego, zginął por. Armii Krajowej Eugeniusz Lokajski „Brok” – olimpijczyk, lekkoatleta, nauczyciel i fotograf, który przeszedł do historii jako jeden z najwybitniejszych dokumentalistów zrywu. Lokajski urodził się w 1908 roku w Warszawie. Był wszechstronnie utalentowanym sportowcem, trzykrotnym mistrzem Polski i rekordzistą kraju w rzucie oszczepem, wicemistrzem świata […]

Internowanie kard. Stefana Wyszyńskiego: cios w niezależność Kościoła

25 September 2025 /0 Komentarze/w , /Przez

W nocy z 25 na 26 września 1953 roku funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa aresztowali prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego oraz jego sekretarza, biskupa Antoniego Baraniaka. Prymasa wywieziono z warszawskiego Pałacu Prymasowskiego do klasztoru w Rywałdzie, gdzie rozpoczął trzyletnie internowanie. Po II wojnie światowej, wraz z przejęciem władzy w Polsce przez komunistów, rozpoczęto systematyczną likwidację wszelkiej opozycji. […]

Wielka Brytania: katolicyzm wkrótce będzie miał więcej wiernych niż anglikanizm

25 September 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Katolicyzm w Wielkiej Brytanii zyskuje na znaczeniu i w niedalekiej przyszłości może liczebnie przewyższyć anglikanizm – wynika z najnowszych analiz. Jeszcze niedawno taki scenariusz wydawał się nierealny, jednak obecne dane wskazują na wyraźne ożywienie życia katolickiego, szczególnie wśród młodych oraz w dużych ośrodkach miejskich. Jak donosi portal Religión de la Libertad, przełomowy sygnał przyszedł z […]

Chocim 1621. Śmierć hetmana Jana Karola Chodkiewicza

24 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

24 września 1621 roku w obozie pod Chocimiem choroba pokonała hetmana wielkiego litewskiego Jana Karola Chodkiewicza – jednego z najwybitniejszych dowódców w dziejach Rzeczypospolitej. Mimo jego śmierci wojska polsko-litewsko-kozackie odniosły pod Chocimiem taktyczne zwycięstwo nad armią sułtana. Dowódca, który zapisał się zwycięstwami pod Kircholmem, Białym Kamieniem czy Kokenhausen, w ostatnich dniach życia prowadził wojska polsko-litewskie […]

Kraków planuje metro. Pierwsze przejazdy za 10 lat [+MAPA]

24 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Władze Krakowa zaprezentowały przebieg dwóch planowanych linii metra – M1 i M2. Łącznie mają liczyć blisko 29 kilometrów i 29 stacji, obejmując swoim zasięgiem niemal 40 proc. mieszkańców. – Mamy jasny cel. Chcemy, by za 10 lat krakowianie pojechali metrem – zapowiedział prezydent miasta Aleksander Miszalski. Trasa rozpocznie się w Nowej Hucie i poprowadzi przez […]

Mapa kolei to mapa historii. Polska sieć torów wciąż podzielona zaborami

24 September 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

24 września 1926 roku prezydent Ignacy Mościcki podpisał rozporządzenie o utworzeniu Polskich Kolei Państwowych. Historia powstania PKP jest nierozerwalnie związana z odzyskaniem przez Polskę niepodległości. Po ponad stuleciu zaborów na ziemiach polskich funkcjonowały trzy różne systemy kolejowe, pozostawione przez Rosję, Austro-Węgry i Prusy. Różniły się one nie tylko jakością infrastruktury, szerokością torów czy typami lokomotyw, […]

Wojownicy z czasów chrztu Polski. Niezwykłe odkrycie archeologów

23 September 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Podczas budowy gazociągu w Borkowie pod Inowrocławiem natrafiono na średniowieczne cmentarzysko z IX–X wieku, w którym odkryto szczątki wojowników piastowskich z bogatym wyposażeniem grobowym. Podczas prac budowlanych przy gazociągu wysokiego ciśnienia Latkowo–Wrzosy doszło do niezwykłego odkrycia archeologicznego. Robotnicy Polskiej Spółki Gazownictwa natrafili na cmentarzysko z IX–X wieku, na którym pochowano około dwudziestu osób. Zmarłym towarzyszyły […]

„Rozkazy takowe mam w dupie”. „Hubal” stworzył pierwszy oddział partyzancki II wojny światowej

23 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

23 września 1939 roku major Henryk Dobrzański „Hubal” utworzył w Górach Świętokrzyskich Oddział Wydzielony Wojska Polskiego – pierwszą regularną jednostkę partyzancką II wojny światowej. Jednostka nigdy nie złożyła broni. Major Henryk Dobrzański, ps. „Hubal”, należy do najbardziej rozpoznawalnych postaci polskiego podziemia zbrojnego w czasie II wojny światowej. Weteran wojny polsko-bolszewickiej i oficer kawalerii, znakomity jeździec, […]

Odkrycie przy romańskiej archikolegiacie w Tumie: pochówki sprzed tysiąca lat

23 September 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Pięć pochówków z przełomu XI i XII wieku odkryli archeolodzy z Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi podczas wykopalisk prowadzonych przy romańskiej archikolegiacie w Tumie pod Łęczycą. Prace związane są z budową szlaku pieszo-rowerowego „Pierścień Księżnej Salomei”, który ma połączyć Łęczycę z Tumem i ułatwić zwiedzanie miejscowych zabytków. – Droga przebiega między archikolegiatą Najświętszej Marii […]

KOR: początek zorganizowanej opozycji demokratycznej w PRL

23 September 2025 /1 Komentarz/w , /Przez

Komitet Obrony Robotników (KOR), powołany 23 września 1976 roku, stał się pierwszą w PRL jawną organizacją opozycyjną, która wprost kwestionowała praktykę represji wobec społeczeństwa. Jego narodziny były bezpośrednią reakcją na wydarzenia Czerwca 1976 – falę strajków i protestów robotniczych w Radomiu, Ursusie i Płocku, wywołaną decyzją władz o drastycznej podwyżce cen żywności. Po brutalnym stłumieniu […]

Gen. Józef Olszyna-Wilczyński – pierwsza ofiara katyńskiej metody

22 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

22 września 1939 roku Sowieci zamordowali generała Józefa Olszynę-Wilczyńskiego, 49-letniego szefa Dowództwa Okręgu Korpusu nr III w Grodnie i dowódcę Grupy Operacyjnej „Grodno”. Po agresji Związku Sowieckiego (17 września) i chaosie rozkazów ewakuacyjnych generał, faktycznie „bez armii”, próbował przedostać się ku granicy litewskiej. Nie było go w Grodnie podczas walk 20–22 września, ponieważ kilka dni […]

„Marsz śmierci” pod Łomiankami – ostatni akord bitwy nad Bzurą

22 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

22 września 1939 roku pod Łomiankami rozegrała się ostatnia odsłona bitwy nad Bzurą – największej operacji zaczepnej Wojska Polskiego w kampanii wrześniowej. Do miejscowości nadciągały rozbite oddziały Armii „Pomorze” i „Poznań”, wycofujące się spod Kutna i Sochaczewa. Ich celem było przebicie się do oblężonej Warszawy. Niemcy, świadomi znaczenia tego kierunku, rozlokowali w Łomiankach 30. Pułk […]

Lwów nie został zdobyty. Wzięty w dwa ognie, musiał skapitulować

22 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

22 września 1939 Lwów, po dziesięciodniowej obronie przed Niemcami i wskutek rosnącej presji ze strony Sowietów, skapitulował przed Armią Czerwoną. Walki o Lwów rozpoczęły się 12 września, gdy pod miasto dotarły oddziały Wehrmachtu. Pomimo przewagi przeciwnika, polskie dowództwo zdołało zorganizować skuteczną obronę, opierającą się na kilkunastu batalionach regularnego wojska, policji i ochotników. – W polskich […]

Parada sojuszników: Wehrmacht i Armia Czerwona wspólnie maszerowali w Brześciu [+WIDEO]

22 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Jednym z najbardziej symbolicznych epizodów kampanii wrześniowej była wspólna defilada Wehrmachtu i Armii Czerwonej w Brześciu nad Bugiem 22 września 1939 roku. Żołnierze maszerowali przed niemieckim generałem Heinzem Guderianem i radzieckim dowódcą Siemionem Kriwoszeinem, uświetniając uroczystość przekazania miasta Sowietom, zgodnie z postanowieniami paktu Ribbentrop–Mołotow. Twierdza w Brześciu nad Bugiem była ważnym punktem strategicznym na wschodnich […]

Grodno – miasto, które najdłużej stawiało opór Armii Czerwonej

22 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

22 września 1939 Sowieci zdobyli Grodno. Symbolem stał się 13-letni Tadeusz Jasiński, który próbując obrzucić czołg butelką zapalającą, został schwytany i przywiązany przez Sowietów do pancerza jako żywa tarcza.  W drugiej połowie września 1939 roku Grodno stało się areną jednej z najbardziej heroicznych, a zarazem tragicznych bitew kampanii polskiej. W dniach 20–22 września polscy żołnierze, […]

Uczta u Wierzynka: dyplomacja i legenda z czasów Kazimierza Wielkiego

22 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Jesienią 1364 roku, zapewne około 22 września, Kraków stał się miejscem jednego z najgłośniejszych wydarzeń politycznych i towarzyskich średniowiecznej Europy. Zjazd krakowski odbywał się w ostatnich dniach września 1364. To w jego ramach miała miejsce „uczta u Wierzynka”. Z inicjatywy króla Kazimierza III Wielkiego w Krakowie odbyło się wówczas spotkanie monarchów, w którym uczestniczyli cesarz […]

„W Polsce każdy miał malucha i na niego mocno chuchał”, a rajdowcy brali go na rajd Monte Carlo

22 September 2025 /0 Komentarze/w , /Przez

22 wrzenia 2000 roku z taśm produkcyjnych w Tychach i Bielsku-Białej zjechały ostatnie egzemplarze Polskiego Fiata 126p – samochodu, który na trwałe zapisał się w historii Polski jako „maluch”. To właśnie ten model zmotoryzował miliony rodzin i sprawił, że Polacy odkryli uroki turystyki samochodowej. Historia Fiata 126p zaczęła się od decyzji władz PRL o zakupie […]

Wznowiona msza zgromadziła trzy i pół miliona słuchaczy

21 September 2025 /0 Komentarze/w , /Przez

21 września 1980 roku, trzy tygodnie po podpisaniu Porozumień Sierpniowych, na antenę Polskiego Radia wróciły transmisje mszy świętych – przerwane przez władze komunistyczne w 1949 roku. Wydarzenie miało wymiar symboliczny: przywracało głos Kościoła w ogólnopolskim medium i realizowało postulat robotników, wpisany do sierpniowej listy. Tego dnia rozpoczęto regularne niedzielne transmisje z kościoła Świętego Krzyża w […]

„Kanadyjski Teksas” chce odłączyć się od Kanady. Czy Alberta zostanie 51. stanem USA?

20 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Kanada dopiero oswaja się z politycznymi zmianami po wyborach i trudnych relacjach z administracją Donalda Trumpa, gdy na horyzoncie pojawia się nowy kryzys – możliwe referendum niepodległościowe w Albercie. Prowincja, nazywana często „kanadyjskim Teksasem”, dzięki ogromnym zasobom ropy i gazu od dekad jest gospodarczym sercem kraju. Dziś staje się również epicentrum nastrojów separatystycznych. Niechęć części […]

Narodowe Siły Zbrojne – podziemna armia niepodległej Polski

20 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

20 września 1942 roku powstały Narodowe Siły Zbrojne – jedna z największych organizacji polskiego podziemia niepodległościowego w czasie II wojny światowej. NSZ wyróżniały się tym, że jako jedyne nie były podporządkowane politycznie ani materialnie innym strukturom, opierając swoją działalność na samofinansowaniu i własnym zapleczu ideowym. Celem formacji była walka z obydwoma okupantami – niemieckim i […]

Od przysięgi bojarów do powstania ludowego – tak Polacy rządzili w Moskwie

20 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Nocą z 20 na 21 września 1610 roku wydarzyło się coś bez precedensu w dziejach Europy Wschodniej – polskie wojska wkroczyły do Moskwy. Był to efekt wielomiesięcznej kampanii prowadzonej w warunkach tzw. wielkiej smuty, kiedy państwo moskiewskie pogrążone było w chaosie dynastycznym i politycznym. Po klęsce armii cara Wasyla Szujskiego pod Kłuszynem hetman Stanisław Żółkiewski […]

Wypadek, który zmienił losy dynastii. Gdyby królewicz Olbracht przeżył, Jagiellonowie mogliby rządzić dłużej

20 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

20 września 1527 roku doszło do jednego z najtragiczniejszych wydarzeń w dziejach dworu Jagiellonów. Podczas polowania w Niepołomicach, w którym uczestniczyła królowa Bona Sforza, dramatyczny splot okoliczności doprowadził do wypadku, który na zawsze odmienił jej życie i los dynastii. Królowa, znana z żywiołowej natury i zamiłowania do polowań, nie potrafiła odmówić sobie udziału w łowach […]

Kępa Oksywska: gdy Hitler świętował w Gdańsku, obrońcy Oksywia ginęli w ostatnim boju

19 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

19 września 1939 roku w Gdańsku odbywały się triumfalne uroczystości związane z wizytą Adolfa Hitlera, a niemiecka propaganda ogłaszała rychły koniec wojny. W tym samym czasie na pobliskiej Kępie Oksywskiej trwały ostatnie walki Lądowej Obrony Wybrzeża, które zakończyły się śmiercią jej dowódcy – pułkownika Stanisława Dąbka. Rankiem 19 września Hitler przybył do Sopotu, gdzie w […]

Bitwa pod Chojnicami była największą polską porażką w średniowieczu

18 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Bitwa, stoczona 18 września 1454 roku, była jednym z najważniejszych i zarazem najtragiczniejszych starć wojny trzynastoletniej. Krzyżacy zadali nam druzgocącą klęskę. Geneza batalii sięga 1440 roku, kiedy to pruskie miasta, zmęczone krzyżackim uciskiem, powołały Związek Pruski – organizację mającą chronić ich interesy i dążyć do uniezależnienia od władzy zakonu. Napięcie narastało przez kolejne lata, aż […]

OUN atakowała w cieniu agresji sowieckiej. Zbrodnia w Sławentynie

18 September 2025 /1 Komentarz/w , , , /Przez

We wrześniu 1939 roku, w czasie gdy II Rzeczpospolita zmagała się z niemiecką i sowiecką inwazją, w Małopolsce Wschodniej doszło do zbrojnych wystąpień ukraińskich nacjonalistów. W nocy z 17 na 18 września 1939 roku bojówka OUN napadła na Sławentyn. Wcześniej, nocy z 12 na 13 września, bojówki ukraińskie opanowały np. Stryj, jednak po kilku dniach […]

Korona Himalajów w dziewięć lat. Historyczne dokonanie Jerzego Kukuczki

18 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

18 września 1987 roku Jerzy Kukuczka osiągnął szczyt Shisha Pangma, kończąc tym samym zdobywanie wszystkich czternastu ośmiotysięczników. Został drugim człowiekiem w historii i pierwszym Polakiem, który skompletował Koronę Himalajów i Karakorum. Dokonał tego w zaledwie dziewięć lat, podczas gdy Reinhold Messner – pierwszy zdobywca kompletu – potrzebował siedemnastu. Co więcej, Kukuczka nie tylko zdobywał kolejne […]

„Market Garden” – śmiały plan, bolesna lekcja i wielkie straty Polaków

17 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

17 września 1944 roku alianci rozpoczęli operację Market Garden – jedną z największych akcji powietrznodesantowych II wojny światowej, upamiętnioną później w filmie „O jeden most za daleko”. Brała w niej udział polska 1. Dywizja Powietrznodesantowa gen. Stanisława Sosabowskiego. We wrześniu 1944 roku alianci postanowili zakończyć wojnę jeszcze przed Bożym Narodzeniem. Po sukcesach w Normandii natarcie […]

Sowieci zostawili po sobie zdewastowane koszary. 17 września to także data wycofania rosyjskich wojsk z Polski

17 September 2025 /0 Komentarze/w , /Przez

17 września 1993 roku na dziedzińcu Belwederu odbyła się uroczystość pożegnania ostatnich rosyjskich żołnierzy opuszczających Polskę. Wybór daty nie był przypadkowy – tego dnia przypadała 54. rocznica sowieckiej agresji na Polskę z 1939 roku. Symboliczne zakończenie niemal półwiecznej obecności Armii Czerwonej i jej następczyni, czyli wojsk rosyjskich w Polsce stało się jednym z najważniejszych wydarzeń […]

Sowieci powołali się na „bankructwo państwa polskiego”. Atak ZSRR na Polskę

17 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

17 września 1939 roku Związek Sowiecki dokonał zbrojnej napaści na Polskę, realizując ustalenia tajnego protokołu paktu Ribbentrop-Mołotow. W nocy poprzedzającej inwazję ambasadorowi RP w Moskwie, Wacławowi Grzybowskiemu, przedstawiono notę uzasadniającą agresję „bankructwem państwa polskiego” i rzekomą troską o mniejszości narodowe. Dyplomata odmówił jej przyjęcia. Kilka godzin później, o świcie, oddziały Armii Czerwonej przekroczyły granicę na […]

Hetman, który nie opuścił wojska. Cecora 1620

17 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Bitwa pod Cecorą, zainaugurowana 17 września 1620 roku, była tragicznym początkiem wojny polsko-tureckiej. Zginął w niej jeden z największych polskich hetmanów: Stanisław Żółkiewski. Na wybuch konfliktu polsko-tureckiego złożyło się kilka czynników. Najważniejszym była rywalizacja o wpływy w Hospodarstwie Mołdawskim, gdzie Rzeczpospolita od dawna zabiegała o pozycję polityczną. Jednocześnie Turcja oskarżała stronę polską o wypady Kozaków […]

Unia hadziacka. Pomysł Rzeczpospolitej Trojga Narodów był spóźniony o kilkanaście lat

16 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Unia hadziacka, zawarta 16 września 1658 roku, była próbą stworzenia Rzeczypospolitej Trojga Narodów – Polski, Litwy i Ukrainy. Umowa zakładała powołanie do życia Księstwa Ruskiego, obejmującego województwa kijowskie, bracławskie i czernihowskie, które miało posiadać własne sądownictwo, administrację oraz autonomiczne wojsko. Kozakom gwarantowano dawne przywileje, a król uzyskał prawo nobilitacji setki żołnierzy z każdego pułku, co […]

Bajan i Pokrzywka powtórzyli sukces Żwirki i Wigury. Triumf Polaków w Challenge 1934

16 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

16 września 1934 roku pilot Jerzy Bajan oraz mechanik, rzeszowianin Gustaw Pokrzywka odnieśli spektakularne zwycięstwo w Międzynarodowych Zawodach Samolotów Turystycznych Challenge 1934. Zawody uchodziły wówczas za najważniejszą imprezę lotniczą w Europie. Startując na nowoczesnym samolocie RWD-9, skonstruowanym specjalnie na tę okazję, Polacy pokonali konkurencję z całego kontynentu, umacniając reputację Polski jako państwa nowoczesnego i zdolnego […]

Archeolodzy wydobyli z Wisły fragmenty Villa Regia. Pałac był symbolem chwały Rzeczypospolitej, został zniszczony przez Szwedów [+WIDEO]

15 September 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

10 września 2025 roku zakończyły się kolejne prace wydobywcze prowadzone na dnie Wisły, w miejscu zatopienia transportu szwedzkich łupów z 1656 roku. Ponownie przyniosły sensacyjne rezultaty. Akcję archeologów pracujących pod kierunkiem prof. Huberta Kowalskiego z Uniwersytetu Warszawskiego, we współpracy z miastem stołecznym Warszawa, zwieńczyło odzyskanie kilkunastu fragmentów XVII-wiecznej rezydencji królewskiej Villa Regia, znanej później jako […]

Przywilej cerekwicki: początek szlacheckiej monarchii parlamentarnej

15 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

15 września 1454 roku król Kazimierz Jagiellończyk, w obliczu trudnej sytuacji politycznej i militarnej, wydał w Cerekwicy dokument, który przeszedł do historii jako przywilej cerekwicki. Jego uchwalenie było wynikiem nacisków szlachty wielkopolskiej, zebranej w związku z planowaną wyprawą wojenną przeciwko zakonowi krzyżackiemu. Zgromadzeni rycerze uzależnili udział w działaniach zbrojnych od spełnienia postulatów dotyczących zarówno kwestii […]

Lubar 1660 – Polacy i Tatarzy razem pokonali Rosjan

14 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Bitwa pod Lubarem (14–27 września 1660) była jednym z ważniejszych starć wojny polsko-rosyjskiej 1654–1667. Rozpoczęła się 14 września, gdy armia koronna pod wodzą hetmanów Stanisława Rewery Potockiego i Jerzego Sebastiana Lubomirskiego niespodziewanie natknęła się na straż przednią wojsk rosyjsko-kozackich Wasyla Szeremietiewa. Awangarda przeciwnika została rozbita, a w polskie ręce wpadł rejestr całej armii. Szeremietiew, przekonany, […]

„Przymierze trzech czarnych orłów”. Przyszli zaborcy postanowili oddać polski tron Portugalczykowi

13 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

13 września 1732 roku Austria i Rosja podpisały w Wiedniu tajny układ znany jako Traktat Loewenwolda, zwany też „Przymierzem trzech czarnych orłów”. Kilka miesięcy później, w grudniu, do porozumienia dołączyły Prusy. Nazwy wzięły się od symboli państw – orłów w ich herbach – oraz od nazwiska rosyjskiego dyplomaty Karla Gustava von Loewenwolde, jednego z inicjatorów […]

W bitwie nad Mozgawą Mieszko Stary stracił syna. Krwawe starcie o tron nie przyniosło rozstrzygnięcia

13 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

13 września 1195 roku doszło do bitwy nad Mozgawą, jednego z najkrwawszych starć okresu rozbicia dzielnicowego. Była ona konsekwencją rywalizacji o tron krakowski po śmierci Kazimierza Sprawiedliwego. Z inicjatywy możnych małopolskich i sandomierskich, pod przewodnictwem wojewody krakowskiego Mikołaja, księciem krakowskim ogłoszono małoletniego Leszka Białego, syna zmarłego Kazimierza. Decyzji tej sprzeciwił się Mieszko III Stary, starszy […]

Narciarka i bohaterka. Helena Marusarzówna była najlepszą tatrzańską kurierką

12 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

12 września 1941 roku, w Pogórskiej Woli pod Tarnowem Niemcy rozstrzelali Helenę Marusarzównę – jedną z najwybitniejszych polskich narciarek okresu międzywojennego, kurierkę tatrzańską i bohaterkę polskiego podziemia. Miała zaledwie 23 lata. Helena urodziła się w 1918 roku w Zakopanem, w góralskiej rodzinie. Już jako dziecko zaczęła startować w zawodach narciarskich organizowanych m.in. przez Kornela Makuszyńskiego. […]

Pierwszą wiedeńską kawiarnię założył Polak. Tuż po Odsieczy Wiedeńskiej

12 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Założycielem pierwszej kawiarni w stolicy Austrii był Jerzy Kulczycki, Polak. Przypisuje mu się również wprowadzenie zwyczaju podawania kawy z mlekiem, ponieważ jej naturalnie gorzki smak nie przypadł wiedeńczykom do gustu. Jerzy Franciszek Kulczycki (właściwie Kolczycki lub Kólczycki, ok. 1640–1694), znany także jako Georg Franz Kolsitzky, zapisał się w historii jako postać o dwóch obliczach: bohater […]

Jan III Sobieski załatwił sprawę w kilka godzin. Bitwa pod Wiedniem

12 September 2025 /2 Komentarze/w , , /Przez

Bitwa pod Wiedniem, stoczona 12 września 1683 roku, była jednym z najważniejszych wydarzeń w dziejach XVII-wiecznej Europy. W powszechnej świadomości zapisała się jako wielkie zwycięstwo króla Jana III Sobieskiego nad Imperium Osmańskim, które miało zatrzymać dalszą ekspansję turecką na zachód. W rzeczywistości jednak decyzja polskiego monarchy o wyruszeniu z pomocą cesarzowi Leopoldowi I miała podłoże […]

Kolejny polski Sprawiedliwy – ks. Zygmunt Dziedziak

11 September 2025 /0 Komentarze/w , , , , /Przez

Instytut Jad Waszem w Jerozolimie uhonorował pośmiertnie tytułem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata ks. Zygmunta Dziedziaka, proboszcza z Trzcieńca. Choć decyzja o przyznaniu wyróżnienia zapadła już w lutym 2022 roku, dopiero dziś, po odnalezieniu krewnych duchownego, możliwe było uroczyste przekazanie im medalu i dyplomu. Ceremonia odbyła się w Żydowskim Instytucie Historycznym w Warszawie. Zygmunt Dziedziak urodził […]

„Cicho, sza, czcijmy Ciastko!” Blikle to najdłużej działające prywatne przedsiębiorstwo w stolicy

11 September 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

11 września 1869 roku Antoni Kazimierz Blikle, syn szwajcarskiego rzeźbiarza, otworzył przy Nowym Świecie w Warszawie własną cukiernię. Początkowo nikt nie przypuszczał, że tego dnia narodzi się jedna z najbardziej rozpoznawalnych marek w Polsce i najdłużej działające prywatne przedsiębiorstwo w stolicy, które przetrwa zabory, dwie wojny światowe i okres komunizmu. Antoni Kazimierz Blikle uczył się […]

Żwirki i Wigury start do wieczności. Lotnicy zginęli w tym samym samolocie, który zwyciężył w zawodach

11 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

11 września 1932 roku pod Cierlickiem Górnym na Śląsku Cieszyńskim doszło do katastrofy, która wstrząsnęła całą Polską. Zginęli w niej Franciszek Żwirko – doświadczony pilot wojskowy – oraz Stanisław Wigura, inżynier i współtwórca zespołu konstruktorów samolotów typu RWD. Zginęli dokładnie w tym samym samolocie – RWD-6 (SP-AHN) – w którym 28 sierpnia 1932 roku zwyciężyli w […]

Nie tylko Potop. Także Kazimierz Pułaski bronił Jasnej Góry

10 September 2025 /0 Komentarze/w , , , /Przez

10 września 1770 roku rozpoczęła się mniej znana obrona Jasnej Góry. Przez dwa lata przed Rosjanami bronili jej konfederaci barscy. Tego dnia Kazimierz Pułaski wraz z Michałem Walewskim, pod pozorem modlitwy, wprowadzili do klasztoru swoje oddziały i ogłosili jego zajęcie. Paulini, dotąd starający się zachować neutralność, znaleźli się w samym centrum konfliktu, a sanktuarium stało […]

Powojenny atak UPA w Sanockiem. Ukraińcy spalili Łodzinę, Hłomczę i Witryłów

10 September 2025 /1 Komentarz/w , , /Przez

10 września 1946 roku doszło do jednego z najpoważniejszych napadów Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) na terenie południowo-wschodniej Polski. Zorganizowany atak objął trzy miejscowości: Łodzinę, Hłomczę i Witryłów w powiecie sanockim. Akcja była przeprowadzona z dużym rozmachem przez połączone sotnie UPA, dowodzone przez oficerów znanych pod pseudonimami „Hryń”, „Jar”, „Burłaka” i „Łastiwka”. Siły partyzanckie szacowano wówczas […]

Izrael atakuje w Katarze. Na celowniku negocjatorzy Hamasu

9 September 2025 /3 Komentarze/w , , /Przez

Izraelskie siły zbrojne dokonały dzisiaj ataku na członków kierownictwa Hamasu w stolicy Kataru – Dosze. Agencje AFP i Reuters podały, że w Dosze słychać było eksplozje i widać było unoszący się dym. To pierwszy przypadek izraelskiej operacji wojskowej w tym państwie Zatoki Perskiej, które od miesięcy pełni kluczową rolę w negocjacjach dotyczących zawieszenia broni między […]

Chiny chcą ocalić planetę przed kolizją. Przetestują uderzenie w asteroidę

9 September 2025 /0 Komentarze/w , , /Przez

Na początku września, podczas międzynarodowej konferencji Tiandu Forum w Hefei, Wu Weiren – główny konstruktor chińskiego programu księżycowego – zapowiedział ambitny plan: demonstracyjną misję kinetycznego uderzenia w asteroidę, mającą na celu zmierzenie zmiany jej orbity. Jeśli misja się powiedzie, Chiny dołączą do USA jako drugie państwo, które sprawdzi tę technologię obrony planetarnej. Model misji zakłada […]