AI pomogła odtworzyć babiloński hymn sprzed trzech tysięcy lat
Badaczom udało się odtworzyć babiloński hymn sprzed około trzech tysięcy lat, złożony z fragmentów glinianych tabliczek przechowywanych w różnych archiwach i bibliotekach na świecie. Zrobili to z pomocą narzędzi sztucznej inteligencji.
O odkryciu poinformowano w wiosennym numerze magazynu naukowego „Iraq”, gdzie przedstawiono zarówno przebieg prac, jak i znaczenie tekstu dla badań nad kulturą Mezopotamii. Teraz o fakcie informują światowe media.
Rekonstrukcji dokonano przy użyciu Electronic Babylonian Library Platform, która umożliwia digitalizację i porównywanie zapisów klinowych. Wsparcie AI okazało się kluczowe przy identyfikacji nieznanych wcześniej fragmentów tego samego utworu — zadania, które w tradycyjnych warunkach mogłoby zająć całe dekady.
Głównym badaczem projektu był prof. Enrique Jiménez z Ludwig-Maximilians-Universität oraz Uniwersytetu Bagdadzkiego, od lat prowadzący digitalizację rozproszonego materiału tekstowego. O odkrytym tekście mówi: — Jest to fascynujący hymn, opisujący Babilon w całej jego chwale i pozwalający wejrzeć w życie jego mieszkańców, mężczyzn i kobiet.
Utwór, wychwalający narodowego boga Babilonu Marduka, został zapisany na fragmentarycznych tabliczkach glinianych w złożonym języku literackim. Jiménez podkreśla, że dzięki możliwościom platformy wspieranej AI udało się „zidentyfikować 30 dodatkowych fragmentów, na których zapisany jest ten sam hymn”, co umożliwiło pełną rekonstrukcję utworu.
Czytaj też: Czy to Mojżesz zapisał ściany synajskiej kopalni? Nowa hipoteza dzieli świat naukowy
To był babiloński „Pan Tadeusz”
Odnaleziony tekst liczy około 250 wersów. Zawiera opisy babilońskich budowli, przyrodniczych walorów okolic Eufratu oraz codziennych praktyk religijnych. Badacze wskazują na nietypowo rozbudowane opisy zjawisk naturalnych, rzadko występujące w literaturze mezopotamskiej. Zwracają też uwagę na wzmianki dotyczące roli kapłanek oraz pozytywnego stosunku mieszkańców miasta do cudzoziemców, co stanowi cenne uzupełnienie wiedzy o strukturze społecznej starożytnego Babilonu.
Według autorów publikacji hymn był powszechnie kopiowany w babilońskich szkołach, co tłumaczy dużą liczbę jego dawnych odpisów. Rekonstrukcja możliwa dzięki narzędziom cyfrowym i sztucznej inteligencji stała się jednym z najbardziej znaczących osiągnięć współczesnej archeologii cyfrowej, a szczegóły projektu przedstawiono w czasopiśmie „Iraq” i na platformie eBL.
Kresy.pl / PhysOrg
Czytaj też: Izraelscy archeolodzy uważają, że odnaleźli miejsce, gdzie mieszkali św. Piotr i św. Andrzej
