Mumię pochowano z fragmentem „Iliady” – odkrycie z Oksyrynchos zmienia wiedzę o obrzędach pogrzebowych w Egipcie
W egipskim Al-Bahnasa, starożytnym Oksyrynchos, dokonano odkrycia, które znacząco poszerza wiedzę o praktykach pogrzebowych w epoce rzymskiej oraz o recepcji literatury greckiej w świecie śródziemnomorskim.
Zespół Oxyrhynchus Archaeological Mission, kierowany przez Maite Mascort i Esther Pons z Uniwersytetu w Barcelonie, natrafił na papirus zawierający fragment „Iliady” Homera, wykorzystany jako element procesu mumifikacji.
Znalezisko pochodzi z grobowca oznaczonego jako Tomb 65 w Sektorze 22 Oksyrynchos, datowanego na około 1600 lat. W trakcie prac prowadzonych między listopadem a grudniem 2025 roku odkryto mumię, na której brzuchu umieszczono zwinięty papirus. Choć wcześniejsze kampanie archeologiczne w tym regionie dokumentowały podobne przypadki użycia papirusów w kontekście pogrzebowym, zawierały one wyłącznie teksty magiczne lub rytualne. Obecność fragmentu dzieła literackiego stanowi zatem precedens.
Analiza papirusu została przeprowadzona na początku 2026 roku przez specjalistów z różnych dziedzin. Papyrolog Leah Mascia odczytała tekst, który następnie Ignasi-Xavier Adiego zidentyfikował jako fragment tzw. katalogu okrętów z II księgi „Iliady”. Jest to jeden z najbardziej rozpoznawalnych ustępów eposu, opisujący siły greckie zgromadzone przed wyprawą na Troję.
Odkrycie rzuca nowe światło na funkcję tekstów pisanych w obrzędach pogrzebowych późnego antyku. Dotychczas sądzono, że papirusy wkładane do mumii pełniły przede wszystkim rolę ochronną, związaną z wierzeniami magicznymi. Włączenie fragmentu literatury klasycznej sugeruje bardziej złożone znaczenie symboliczne lub kulturowe, którego interpretacja wymaga dalszych badań.
Oksyrynchos było jednym z najważniejszych ośrodków grecko-rzymskiego Egiptu, znanym z ogromnej liczby odnalezionych papirusów od końca XIX wieku. Jednak dopiero teraz po raz pierwszy potwierdzono wykorzystanie tekstu literackiego w kontekście mumifikacji. Odkrycie to stanowi istotny wkład zarówno w archeologię, jak i historię literatury antycznej.
Czytaj też:
Czy to Mojżesz zapisał ściany synajskiej kopalni? Nowa hipoteza dzieli świat naukowy
Kresy.pl / Phys.Org
