Przedstawiciele województwa kujawsko-pomorskiego odwiedzili Holandię, gdzie zapoznawali się ze sposobami nadawania nowych funkcji zabytkowym kościołom, które przestały być wykorzystywane do celów religijnych.
Wśród prezentowanych rozwiązań znalazły się restauracje, kawiarnie, muzea, szkoły, przestrzenie kulturalne i kino.
Wizyta w Groningen została zorganizowana w ramach międzynarodowego projektu REliHE, poświęconego dziedzictwu religijnemu na obszarach wiejskich. Jak podała TVP3 Bydgoszcz, uczestnicy z siedmiu państw omawiali sposoby zagospodarowania opuszczonych świątyń w związku z postępującą sekularyzacją, zmianami demograficznymi oraz kosztami utrzymania zabytkowych budynków.
W Holandii część dawnych kościołów została przekształcona w obiekty użyteczności publicznej lub lokale komercyjne. W niektórych urządzono restauracje i kawiarnie, w innych muzea, szkoły albo miejsca organizacji wydarzeń. Jeden z prezentowanych przykładów dotyczył kina działającego w budynku dawnej świątyni.
Projekt REliHE, czyli Religious Heritage in Rural Areas, jest realizowany w ramach programu Interreg Europe 2021–2027. Jego oficjalnym celem jest ochrona oraz wykorzystanie materialnego i niematerialnego dziedzictwa religijnego jako elementu rozwoju obszarów wiejskich. Program zakłada między innymi ocenę stanu zabytków, rozwój turystyki kulturowej, promocję lokalnej historii oraz wymianę doświadczeń dotyczących zarządzania i konserwacji obiektów sakralnych.
W oficjalnym opisie projektu wskazano, że wskutek sekularyzacji i zmian demograficznych coraz więcej europejskich budynków sakralnych traci pierwotną funkcję. Część pozostaje nieużywana, jest porzucana lub stopniowo niszczeje. Partnerzy przedsięwzięcia mają poszukiwać sposobów ich „zrównoważonego wykorzystania” i włączania do lokalnych strategii rozwoju gospodarczego i społecznego.
Projekt rozpoczął się w kwietniu 2024 roku i ma potrwać do marca 2028 roku. Budżet przypadający na województwo kujawsko-pomorskie wynosi 189,3 tys. euro.
Dostępne materiały nie wskazują, aby samorząd województwa już podjął decyzję o przekształcaniu czynnych polskich kościołów w restauracje, kina lub inne obiekty. Wizyta miała charakter wymiany doświadczeń i dotyczyła przede wszystkim przyszłości świątyń opuszczonych albo takich, które utraciły funkcję sakralną.
Religijność w województwie kujawsko-pomorskim słabnie, ale nadal pozostaje zdecydowanie wyższa niż w Groningen. W 2024 roku w coniedzielnej mszy świętej uczestniczyło od 23,39 proc. zobowiązanych katolików w diecezji włocławskiej do 37,59 proc. w pelplińskiej. W Groningen co najmniej raz w miesiącu praktykowało zaledwie 12,4 proc.
Proces przekształcania świątyń postępuje w całym Beneluksie. Jak informowaliśmy, we Flandrii już około 80 proc. kościołów pełni dodatkowe funkcje, a zgodnie z planami władz regionalnych mniej niż 3 proc. ma pozostać wyłącznie miejscami kultu.
Czytaj też: Belgia: o 30 proc. więcej dorosłych kandydatów do chrztu
Kresy.pl / TVP3 / Kujawsko-Pomorskie
































