Strajk, który zapowiadał stan wojenny

25 listopada 1981 roku podchorążowie Wyższej Oficerskiej Szkoły Pożarniczej w Warszawie rozpoczęli strajk okupacyjny. Jego pacyfikacja była jednym z najważniejszych sygnałów nadchodzącego stanu wojennego.

Studenci sprzeciwili się planom podporządkowania uczelni przepisom wojskowym, co oznaczałoby zakaz działalności związkowej oraz możliwość użycia podchorążych do tłumienia protestów społecznych. Powołano komitet strajkowy i zgłoszono gotowość rozmów z Komisją Międzyresortową, jednak władze szybko zawiesiły negocjacje.

Czytaj też: IPN udostępnił dokumenty z domu Jaruzelskiego

Już 30 listopada Rada Ministrów zdecydowała o rozwiązaniu szkoły, a wokół jej gmachu ustawiono oddziały milicji i odcięto łączność. Próby mediacji podejmowane przez Aleksandra Gieysztora, Klemensa Szaniawskiego i Andrzeja Stelmachowskiego zakończyły się fiaskiem.

2 grudnia, z rozkazu ministra spraw wewnętrznych Czesława Kiszczaka, do budynku wkroczyło ZOMO i oddziały specjalne. Atak poprzedziła demonstracja siły – blokada ulic, śmigłowiec na dachu szkoły i całkowite odcięcie kontaktu ze światem. Strajkujący nie stawiali oporu, skupiając się w auli, gdzie zostali obezwładnieni i wyprowadzeni. Aresztowano 35 osób, część pobito, a szkołę błyskawicznie zajęły jednostki milicyjne.

Część podchorążych znalazła schronienie na Politechnice Warszawskiej, gdzie razem ze studentami tej uczelni kontynuowali strajk do 6 grudnia 1981 roku.

Pacyfikacja WOSP była dla władz generalnym testem przed planowaną rozprawą z „Solidarnością”. Wyłączono telefony, obserwowano reakcje robotników i środowisk akademickich, sprawdzano skuteczność działań Milicji Obywatelskiej. Całość okazała się próbą generalną, po której 13 grudnia 1981 roku wprowadzono stan wojenny. Strajk w szkole pożarniczej nie tylko odsłonił determinację studentów, lecz także ujawnił gotowość aparatu państwowego do siłowego rozwiązania politycznego kryzysu.

Kresy.pl / PAP

Czytaj też: „Nikt w centrali w Waszyngtonie nie dawał mu szansy na uratowanie się z opresji”. Ucieczka płk. Kuklińskiego