Polski uczony pokazał, że Ziemia nie jest jedyna
9 stycznia 1992 roku polski astronom prof. Aleksander Wolszczan wraz z Dale’em Frailem ogłosili odkrycie pierwszych potwierdzonych planet pozasłonecznych – przełom, który zmienił nasze wyobrażenie o kosmosie.
Do tamtej pory nie mieliśmy żadnych naukowych dowodów na istnienie światów krążących wokół innych gwiazd. Choć pytania o to, czy istnieją „inne Ziemie”, zadawano od dawna, większość astronomów nie mogła niczym ich poprzeć. Wolszczan i Frail pokazali, że takie planety istnieją – i że Wszechświat jest pełen miejsc podobnych do naszego Układu Słonecznego.
Prof. Aleksander Wolszczan, polski radioastronom obecnie związany z Uniwersytetem Stanowym Pensylwanii, i jego współpracownik kanadyjski radioastronom Dale Frail odkryli trzy planety krążące wokół pulsara PSR B1257+12 w gwiazdozbiorze Panny. Analizując regularne impulsy radiowe wysyłane przez ten pulsar za pomocą ogromnego radioteleskopu Arecibo w Portoryko, zauważyli drobne, cykliczne zakłócenia. Okazało się, że to efekt grawitacyjny trzech masywnych obiektów – pierwszych znanych nam planet pozasłonecznych. Dwie z nich miały masy zbliżone do ziemskich – około 2,8 i 3,4 masy Ziemi – a trzecia była mniejsza. Odkrycie to upubliczniono w prestiżowym czasopiśmie „Nature” 9 stycznia 1992 roku, co stanowiło naukowe potwierdzenie istnienia egzoplanet i rozpoczęło nową erę badań astronomicznych.
To odkrycie otworzyło intensywny etap poszukiwań egzoplanet. Od tamtej pory astronomowie wykorzystali różne techniki – takie jak metoda tranzytu, metoda prędkości radialnej czy mikrosoczewkowanie grawitacyjne – by znaleźć kolejne światy krążące wokół innych gwiazd. Dzięki temu dzisiaj znamy ponad 6 tys. potwierdzonych egzoplanet, czyli planet poza naszym Układem Słonecznym, i tysiące kolejnych kandydatów oczekujących na potwierdzenie obserwacyjnie przez społeczność naukową (stan na styczeń 2026).
Odkrycie Wolszczana i Fraila nie tylko wykazało istnienie egzoplanet, ale też zainspirowało rozwój całej dziedziny astrobiologii – nauki badającej możliwość życia poza Ziemią. Naukowcy teraz nie tylko szukają kolejnych planet, ale starają się zrozumieć ich atmosfery, warunki powierzchniowe i potencjał do wspierania życia.
Prof. Wolszczan pozostaje jedną z kluczowych postaci w historii badań egzoplanet i jest wymieniany jako potencjalny kandydat do Nagrody Nobla z fizyki za swoje pionierskie osiągnięcia. Jego praca otworzyła perspektywę, w której nasza planeta nie jest jedynym światem w kosmosie, lecz należy do ogromnej rodziny egzoplanet, wśród których być może istnieją jeszcze światy bardziej podobne do Ziemi, niż moglibyśmy sobie kiedyś wyobrazić.
Kresy.pl / National Geographic
Czytaj też:
