Kościół wspomina Rodzinę Ulmów. Zginęli w Markowej z rąk Niemców
7 lipca Kościół katolicki wspomina błogosławioną Rodzinę Ulmów – Józefa i Wiktorię oraz ich dzieci, zamordowanych przez Niemców za ukrywanie Żydów w czasie II wojny światowej.
Data wspomnienia nie jest przypadkowa. Tego dnia w 1935 roku Józef Ulma i Wiktoria z domu Niemczak zawarli sakrament małżeństwa w kościele parafialnym św. Doroty w Markowej na Podkarpaciu.
Po ślubie zamieszkali we własnym domu na uboczu wsi. Utrzymywali się z niewielkiego gospodarstwa, a Józef zajmował się także sadownictwem, pszczelarstwem, hodowlą jedwabników i fotografią.
Jesienią 1942 roku Ulmowie przyjęli pod swój dach ośmioro Żydów. Byli to Saul Goldman i jego czterej synowie oraz Lea Didner, Gołda Grünfeld i córka jednej z nich. Ukrywani przez ponad rok przebywali na poddaszu domu w Markowej.
Nad ranem 24 marca 1944 roku do gospodarstwa Ulmów przyjechali niemieccy żandarmi wraz z granatową policją. Najpierw zamordowano ukrywanych Żydów, następnie Józefa i Wiktorię, a na końcu ich dzieci: Stanisławę, Barbarę, Władysława, Franciszka, Antoniego i Marię. Wiktoria była w zaawansowanej ciąży, dlatego wśród ofiar wymienia się także siódme, nienarodzone dziecko Ulmów.
Jeden z furmanów, którzy przywieźli oprawców do Markowej, tak opisał zdarzenie: „Po przyjeździe na miejsce żandarm polecił nam dać obrok koniom i przyjść na podwórze tego zabudowania, by widzieć co się tam będzie działo. […] Kiedy weszliśmy na podwórze widziałem, jak jeden z żandarmów niemieckich […] wyprowadził z domu Żyda i w naszej obecności zastrzelił go na podwórzu. Następnie żandarmi […] wyprowadzili 4-ech Żydów, wśród nich 2, względnie 3 Żydówki. Następnie z mieszkania wyprowadzono staruszka lat ok. 80, którego zastrzelił jeden z żandarmów. Z kolei wyprowadzili z mieszkania małżeństwo i również zastrzelili. […] Po zastrzeleniu tych osób, o ile sobie przypominam żandarmi naradzali się, co robić z dziećmi. Szef jednak tej żandarmerii w końcu dał polecenie, by zastrzelono je tak, jak starszych.”
W 1995 roku Józef i Wiktoria Ulmowie zostali uhonorowani przez Instytut Yad Vashem tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. 10 września 2023 roku cała rodzina została beatyfikowana w Markowej. Była to pierwsza beatyfikacja całej rodziny, w tym dziecka nienarodzonego.
Warto przypomnieć, że w samej Markowej, dzięki pomocy kilku polskich rodzin, okupację przeżyło co najmniej kilkunastu Żydów.
Zobacz także: Muzeum II Wojny Światowej zapowiada ponownie włączenie św. Maksymiliana Kolbe i bł. rodziny Ulmów do stałej ekspozycji
Kresy.pl
