Przełomowe odkrycie w Indonezji. To może być najstarsza sztuka ludzkości [+WIDEO]
Na indonezyjskiej wyspie Sulawesi odkryto najstarszą znaną dotąd sztukę naskalną na świecie. W jednej z jaskiń na wyspie Muna zidentyfikowano szablon dłoni, którego wiek wynosi co najmniej 67,8 tysiąca lat.
Oznacza to, że jest on starszy niż dotychczasowe najwcześniejsze znane przykłady malarstwa jaskiniowego z Europy, w tym słynne stanowiska w Hiszpanii i Francji.
Celowo zwężono palce, żeby powstały szpony
Odkrycie dotyczy niewielkiego, silnie zwietrzałego odcisku dłoni, wykonanego poprzez rozpylenie czerwonego pigmentu na skalnej ścianie. Charakterystyczną cechą tego przedstawienia są celowo zwężone palce, co wskazuje na świadomą ingerencję artystyczną. Tego typu forma szablonów dłoni jest znana wyłącznie z Sulawesi i wcześniej była datowana na okres znacznie późniejszy.
Wiek malowidła ustalono dzięki nowoczesnej metodzie datowania uranowo-torowego. Badacze analizowali mikroskopijne warstwy kalcytu, które w sposób naturalny narosły na powierzchni malowidła. Ponieważ osady te powstały po wykonaniu obrazu, ich wiek wyznacza minimalny możliwy czas powstania sztuki. W tym przypadku warstwa kalcytu została datowana na 71,6 ± 3,8 tysiąca lat, co pozwoliło ustalić minimalny wiek malowidła na 67,8 tysiąca lat.
Odkrycie ma znaczenie wykraczające poza historię sztuki. Sulawesi leży na obszarze tzw. Wallacei – regionu wysp oddzielających kontynentalną Azję od Australii i Nowej Gwinei. To właśnie przez ten obszar miały prowadzić najstarsze morskie szlaki migracyjne ludzi współczesnych w drodze do pradawnego kontynentu Sahul. Datowanie malowidła wskazuje, że Homo sapiens był obecny w tym regionie co najmniej 65–70 tysięcy lat temu.
Pierwszy autor badania, archeolog Adhi Agus Oktaviana z indonezyjskiej Narodowej Agencji Badań i Innowacji, stwierdził, że „bardzo prawdopodobne jest, iż ludzie, którzy wykonali te malowidła na Sulawesi, należeli do szerszej populacji, która później rozprzestrzeniła się w regionie i ostatecznie dotarła do Australii”.
Czytaj też: Czy Rzymianie dotarli na ziemie Polski? Odkrycia w Niemczech zmieniają perspektywę
Kolebką sztuki jaskiniowej nie była Europa
Choć nie istnieje bezpośredni dowód pozwalający jednoznacznie wskazać twórców malowidła, badacze uznają, że najbardziej prawdopodobnym autorem był człowiek współczesny. Wiek znaleziska zbiega się z okresem ekspansji Homo sapiens w Azji Południowo-Wschodniej, a złożoność formy artystycznej przemawia za rozwiniętymi zdolnościami symbolicznymi.
Odkrycie z Sulawesi podważa utrwalone przekonanie, że kolebką sztuki jaskiniowej była Europa. Wskazuje natomiast, że już bardzo wczesne społeczności ludzkie w Azji Południowo-Wschodniej posiadały rozwiniętą kulturę symboliczną, którą mogły przenieść dalej – aż na obszary dzisiejszej Australii.
Jednocześnie badacze podkreślają, że człowiek pozostawiał ślady aktywności symbolicznej także wcześniej niż najstarsze znane przykłady sztuki jaskiniowej. Za najstarszy znany rysunek uznaje się wykonany około 73 tysiące lat temu znak na kamieniu z Afryki Południowej, a jako jeszcze starszy przykład wskazuje się muszlę z Indonezji z nacięciami układającymi się w zygzak, datowaną na około 540 tysięcy lat i łączoną z działalnością Homo erectus.
Czytaj też: Odnaleziono jedyny zrealizowany projekt ojca architektury Zachodu. Sensacyjne odkrycie we Włoszech [+WIDEO]
Kresy.pl / Nature / LiveScience
