1 grudnia 1939 roku w okupowanej przez Niemcy Polsce wszedł w życie jeden z pierwszych aktów segregacji ludności żydowskiej: obowiązek noszenia opaski z Gwiazdą Dawida. Przepis ten, wprowadzony na mocy rozporządzenia Hansa Franka, gubernatora Generalnego Gubernatorstwa, z 23 listopada 1939, obejmował wszystkich Żydów powyżej 12. roku życia. Stanowił element polityki izolacji, która miała odciąć społeczność […]
1 grudnia 1918 roku, wraz z rozkazem wydanym przez generała dywizji Stanisława Szeptyckiego, biało-czerwona szachownica stała się oficjalnym znakiem polskiego lotnictwa wojskowego. Decyzja ta wieńczyła proces spontanicznych poszukiwań symbolu, który już w pierwszych tygodniach odrodzonej państwowości pojawiał się na samolotach różnych polskich formacji. Lotnicy malowali wówczas pasy i tarcze w barwach narodowych, starając się wyróżniać […]
30 listopada 1988 roku odbyła się telewizyjna debata Alfreda Miodowicza z Lechem Wałęsą – pierwsza tego typu konfrontacja w dziejach PRL, która przyniosła jednoznaczne zwycięstwo liderowi Solidarności i stała się ważnym krokiem ku rozmowom Okrągłego Stołu. Jesienią 1988 roku władze komunistyczne znajdowały się pod rosnącą presją strajków i pogłębiającego się kryzysu gospodarczego. W zakładach pracy […]
30 listopada 1808 roku polscy szwoleżerowie z 1. Pułku Szwoleżerów Gwardii Cesarskiej dokonali brawurowej szarży na przełęczy Somosierra, otwierając Napoleonowi drogę na Madryt. Wojna na Półwyspie Iberyjskim trwała wówczas od ponad roku. Napoleon, dążąc do podporządkowania Portugalii i Hiszpanii oraz włączenia ich do blokady kontynentalnej przeciwko Wielkiej Brytanii, wciągnął oba kraje w wyniszczający konflikt. Hiszpania […]
Podczas prac remontowych w niezamieszkałym lokalu komunalnym na Saskiej Kępie odkryto skrytkę z dokumentami z okresu II wojny światowej. Wśród znalezisk znalazły się materiały Komendy Głównej Armii Krajowej, prasa emigracyjna i prywatne pamiątki. Zbiór trafi do instytucji muzealnej, gdzie zostanie zabezpieczony i zbadany.
Papież Leon XIV uczestniczył dzisiaj w szerokim spotkaniu międzywyznaniowym, w którym wzięli udział przedstawiciele różnych Kościołów i wspólnot chrześcijańskich obecnych na terenie Turcji. To właśnie dialog jest jednym z głównych przesłań papieskiej podróży do Turcji i Libanu w dniach 27 listopada – 2 grudnia. Trwa trzeci dzień wizyty apostolskiej. Dialog w centrum uwagi Wśród wspólnot […]
W listopadową noc z 29 na 30 listopada 1830 roku na ulicach Warszawy rozpoczął się największy zbrojny wysiłek Polaków XIX wieku – Powstanie Listopadowe. Zryw, w którym ostatecznie stanęło do walki około 140 tysięcy ludzi, wyrósł z narastających napięć politycznych i społecznych w Królestwie Polskim oraz z atmosfery rewolucyjnych wydarzeń w Europie. Spisek podchorążych Jego […]
28 listopada 1943 roku w Teheranie rozpoczęła się pierwsza konferencja przywódców tzw. Wielkiej Trójki – Franklina D. Roosevelta, Winstona Churchilla i Józefa Stalina – która wyznaczyła kierunek alianckiej strategii wojennej i powojennego ładu w Europie. Spotkanie odbyło się w sowieckiej ambasadzie i było pierwszą w czasie wojny bezpośrednim rozmową trzech głównych liderów koalicji antyhitlerowskiej. „Czterej […]
28 listopada 1561 roku zawarto tzw. drugi pakt lub układ wileński, na mocy którego stany inflanckie wraz z arcybiskupem ryskim Wilhelmem Hohenzollernem i mistrzem zakonu Gotthardem Kettlerem poddały Inflanty Zygmuntowi II Augustowi jako królowi polskiemu i wielkiemu księciu litewskiemu. Dokument ten stał się punktem zwrotnym w dziejach regionu i początkiem nowego etapu rywalizacji mocarstw o […]
W İzniku papież Leon XIV wraz z patriarchą Bartłomiejem przewodniczył ekumenicznemu nabożeństwu upamiętniającemu 1700. rocznicę Soboru Nicejskiego. Podkreślił, że wspólna wiara w boskość i człowieczeństwo Chrystusa pozostaje fundamentem dążenia Kościołów do pełnej komunii oraz wezwaniem do przezwyciężania podziałów, które osłabiają wiarygodność chrześcijańskiego świadectwa. Nicea: przełom w historii Kościoła W 325 roku w Nicei cesarz Konstantyn […]
Pierwszy dzień wizyty papieża Leona XIV w Turcji upłynął pod znakiem apeli o pokój i dialog. Jutro papież uda się do Izniku, aby wziąć udział w modlitwie ekumenicznej z okazji 1700-lecia Soboru Nicejskiego. W czasie dzisiejszych spotkań w Ankarze papież przestrzegał przed narastającą eskalacją konfliktów na świecie i wezwał prezydenta Recepa Tayyipa Erdoğana do odegrania […]
27 listopada 1866 roku w Irkucku dokonano egzekucji czterech przywódców powstania zabajkalskiego, uznawanego za ostatni akord walki po powstaniu styczniowym. Powstanie zabajkalskie wybuchło 24 czerwca 1866 roku nad Bajkałem, gdy grupa polskich zesłańców skierowanych do budowy traktu rozpoczęła próbę zbrojnego wyrwania się z Syberii. Zryw był kontynuacją dążeń do walki o wolność, podjętych jeszcze w […]
Wit Stwosz, genialny rzeźbiarz późnego średniowiecza, zwykle kojarzony jest z monumentalnym Ołtarzem Mariackim. Tymczasem Kraków skrywa także inne, mniej znane dzieła mistrza. Jedno z nich właśnie wzbudziło sensację — choć przez pięć stuleci znajdowało się dosłownie w polu widzenia, pozostawało niezauważone. W zakrystii opactwa cystersów w krakowskiej Mogile zidentyfikowano nieznane dotąd dzieło Wita Stwosza. Niewielki, […]
27 listopada 1942 roku rozpoczęła się na Zamojszczyźnie jedna z najtragiczniejszych akcji wysiedleńczych II wojny światowej: Aktion Zamość. W ciągu kilku miesięcy Niemcy usunęli z domów tysiące polskich rodzin, realizując plan stworzenia na tym obszarze „niemieckiego terenu osiedleńczego”. „Pierwszy obszar osiedleńczy w Generalnym Gubernatorstwie” W nocy z 27 na 28 listopada 1942 roku niemieckie oddziały […]
Z rzymskiego lotniska Fiumicino o godz. 7:58 wystartował samolot włoskich linii ITA z Leonem XIV na pokładzie, rozpoczynając pierwszą zagraniczną podróż apostolską jego pontyfikatu. Celem wizyty są Turcja i Liban. Przy miejscu zajmowanym przez papieża umieszczono wizerunek Matki Bożej Dobrej Rady z Genazzano, którego Leon XIV odwiedził w pierwszym wyjeździe poza Rzym tuż po wyborze […]
Konfederacja tarnogrodzka została zawiązana 26 listopada 1715 roku jako odpowiedź szlachty na stacjonowanie wojsk saskich w Rzeczypospolitej oraz na politykę Augusta II Mocnego. Król próbował wzmocnić swoją władzę i zacieśnić unię polsko-saską. Wojska saskie (w sile ok. 25 tysięcy żołnierzy) pozostawały na ziemiach polskich od początku wojny północnej i były utrzymywane kosztem lokalnej ludności. Niezapłacony […]
W Stambule 26 listopada 1855 roku zmarł Adam Mickiewicz – najwybitniejszy twórca polskiego romantyzmu. Jego śmierć do dziś pozostaje przedmiotem sporów i hipotez. Śmierć Mickiewicza nastąpiła, gdy poeta przebywał w Stambule, zaangażowany w organizowanie polskich formacji mających walczyć po stronie Turcji przeciw Rosji. Ostatnie tygodnie spędził na intensywnych działaniach politycznych, w tym na przygotowywaniu koncepcji […]
Ojciec Święty Leon XIV przyjął rezygnację abpa Marka Jędraszewskiego z kierowania archidiecezją krakowską i mianował kard. Grzegorza Rysia nowym metropolitą krakowskim. Dotychczas pełnił on funkcję metropolity łódzkiego. Kard. Grzegorz Ryś urodził się 9 lutego 1964 roku w Krakowie. Do tamtejszego Wyższego Seminarium Duchownego wstąpił w 1982 roku, a święcenia kapłańskie przyjął w 1988 roku z […]
25 listopada 1967 roku na scenie Teatru Narodowego odbyła się premiera „Dziadów” w reżyserii Kazimierza Dejmka – inscenizacja, która stała się politycznym detonatorem i wstępem do Marca ‘68. „W końcu roku 1966 i początku 1967 wystąpiłem z propozycją wystawienia premiery «Dziadów» w ramach obchodów ku czci 50-lecia Rewolucji Październikowej, uzasadniając tę propozycję. Uzasadnienie zostało uznane […]
25 listopada 1981 roku podchorążowie Wyższej Oficerskiej Szkoły Pożarniczej w Warszawie rozpoczęli strajk okupacyjny. Jego pacyfikacja była jednym z najważniejszych sygnałów nadchodzącego stanu wojennego. Studenci sprzeciwili się planom podporządkowania uczelni przepisom wojskowym, co oznaczałoby zakaz działalności związkowej oraz możliwość użycia podchorążych do tłumienia protestów społecznych. Powołano komitet strajkowy i zgłoszono gotowość rozmów z Komisją Międzyresortową, […]
25 listopada 1795 roku ostatni władca Rzeczypospolitej, Stanisław August Poniatowski, podpisał w Grodnie akt abdykacji, kończąc istnienie polskiej monarchii. Stanisław August Poniatowski herbu Ciołek urodził się 17 stycznia 1732 roku w Wołczynie. Otrzymał staranne wykształcenie i odbył podróże po Europie, a kariera dyplomatyczna w Petersburgu oraz protekcja Katarzyny II otworzyły mu drogę do tronu, na […]
To było nie tylko wydawnictwo. Gebethner i Wolff mieli też „zamek” w Warszawie i brali udział w zakładaniu Polonii Warszawa. 24 listopada 1857 roku w Warszawie narodziła się oficyna, która przez następne dekady kształtowała polską kulturę, budując jedną z najpotężniejszych marek swojej epoki. W dniu 24 listopada 1857 roku Gustaw Adolf Gebethner i August Robert […]
W momencie ukończenia budowy i uroczystego odsłonięcia 24 listopada 1644 roku Kolumna Zygmunta III Wazy była pierwszym nowożytnym pomnikiem w Europie, przedstawiającym osobę świecką na kolumnie. Był to w XVII-wiecznej Europie pomnik nowatorski zarówno pod względem formy, jak i przekazu, a sama idea kolumnowego monumentu nawiązywała do tradycji starożytnego Rzymu. Od 1644 roku jest nierozerwalnie […]
24 listopada 1227 roku w Gąsawie doszło do jednej z najbardziej zagadkowych i brutalnych zbrodni epoki Piastów. Komu opłacało się zgładzić Leszka Białego i uderzyć w cały układ sił międzydzielnicowych? W dziejach Polski rozbitej na dzielnice zbrodnia w Gąsawie zajmuje miejsce szczególne. 24 listopada 1227 roku w niewielkiej kujawskiej osadzie zebrał się zjazd książąt i […]
W nocy z piątku na sobotę (20 na 21 listopada 2025) w zachodniej Nigerii uzbrojona grupa napadła na katolicką szkołę z internatem pw. św. Marii w dystrykcie Agwara i uprowadziła ponad 300 uczniów oraz ich nauczycieli. Napastnicy, zamaskowani i poruszający się na motocyklach oraz pickupach, wtargnęli na teren placówki między godziną pierwszą a trzecią nad […]
23 listopada 1619 roku pod Humiennem lisowczycy, walczący w służbie Habsburgów, rozbili wojska Jerzego Rakoczego i zmusili Siedmiogrodzian do przerwania oblężenia Wiednia. Jesienią 1619 roku wojna trzydziestoletnia dopiero nabierała rozpędu, lecz sytuacja Habsburgów wyglądała dramatycznie. Zbuntowane stany czeskie, śląskie i morawskie odrzuciły władzę cesarza Ferdynanda II, opanowały znaczną część Czech, a wspierający je władca Siedmiogrodu […]
Podczas Zebrania Plenarnego Konferencji Episkopatu Polski, które odbyło się 22 listopada na Jasnej Górze, biskupi przyjęli apel w sprawie obrony dobrego imienia św. Jana Pawła II. W dokumencie wyrażono zaniepokojenie powtarzającymi się próbami podważania autorytetu papieża i oceniono je jako „niesprawiedliwe i krzywdzące”. W apelu przypomniano, że pontyfikat Jana Pawła II miał znaczący wpływ na […]
W grudniu podczas konferencji UNESCO w New Delhi ma zostać oficjalnie ogłoszony wpis polskich tradycji plecionkarskich na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości. Informację przekazało Stowarzyszenie Polskich Plecionkarzy, podkreślając, że decyzja obejmuje różnorodne regionalne odmiany rzemiosła, w tym te rozwijane na Podkarpaciu, Mazowszu, w Wielkopolsce i Galicji. Wielowiekowa tradycja Zdaniem prezesa Stowarzyszenia Polskich Plecionkarzy, Wojciecha Świątkowskiego, […]
22 listopada 1348 roku w Namysłowie zawarto układ pokojowy między królem Polski Kazimierzem Wielkim a królem Czech i cesarzem Karolem IV Luksemburgiem. Kończył on wieloletni konflikt o Śląsk i stabilizował relacje między obiema monarchiami. Konflikt Polski z Luksemburgami od początku panowania Kazimierza Wielkiego stanowił jeden z najważniejszych problemów jego polityki zagranicznej. Źródłem napięć był rosnący […]
Nowy marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty w piątek wieczorem wygłosił swoje pierwsze telewizyjne orędzie po objęciu funkcji. W wystąpieniu podkreślił, że jako marszałek zamierza strzec konstytucyjnego porządku państwa, a podstawą jego działań ma być przestrzeganie zasad ustrojowych wynikających z ustawy zasadniczej. Czarzasty: podział kompetencji pozostaje jasny W ocenie Czarzastego konstytucja gwarantuje fundamenty funkcjonowania państwa, takie jak […]
Uniwersytet Morski w Gdyni ponownie wystawił na sprzedaż Złotą Kamienicę przy Długim Targu 41 w Gdańsku. Cena wywoławcza wynosi 22 mln zł, a otwarcie ofert zaplanowano na luty 2026 roku. Mimo prestiżowej lokalizacji budynek pozostaje pusty, a jego historia sięga średniowiecza i wiąże się z wpływowymi gdańskimi rodami oraz pobytami królów. Uniwersytet ma inne wydatki […]
W rosyjskim ataku na Tarnopol w nocy z 18 na 19 listopada zginęła 7-letnia obywatelka Polski. Informację potwierdził rzecznik MSZ Maciej Wewiór, wskazując, że polska placówka dyplomatyczna pozostaje w kontakcie z lokalnymi władzami.
Europejscy biskupi alarmują, że chrześcijanie w państwach Unii coraz częściej spotykają się z wrogością, wykluczeniem i ograniczaniem wolności religijnej. Komisja Konferencji Episkopatów Unii Europejskiej (COMECE) domaga się powołania specjalnego koordynatora UE, który miałby przeciwdziałać narastającym formom nienawiści wobec wierzących. Spotkanie odbyło się z inicjatywy Magnusa Brunnera, komisarza UE ds. spraw wewnętrznych i migracji odpowiedzialnego za […]
Otwarta po 140 latach krypta w Kłodzku znów przyciąga uwagę badaczy. Pod posadzką Kolegiaty Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny odnaleziono szczątki Arnoszta z Pardubic — duchownego uznawanego za jednego z najważniejszych czeskich hierarchów XIV wieku. Kłodzko, jedno z najstarszych miast Dolnego Śląska, skrywa warstwy historii związane zarówno z Polską, jak i Czechami. Lokalne prace remontowe doprowadziły […]
Zgromadzenie Sióstr Świętego Feliksa z Kantalicjo, znane jako felicjanki, powstało 21 listopada 1855 roku w Warszawie z inicjatywy błogosławionej Marii Angeli Truszkowskiej oraz jej kuzynki Klotyldy Ciechanowskiej. Narodziło się z działalności pomocowej prowadzonej przez Truszkowską wśród ubogich i sierot, a jego duchową inspiracją stał się św. Feliks z Kantalicjo, którego kult był żywy przy kościele […]
W piątek, 21 listopada, około godziny 8:30 Komenda Powiatowa Policji w Ostrowie Wielkopolskim została poinformowana o podejrzanych nabojach odnalezionych na torach w miejscowości Sośnie. Pociski były połączone kabelkiem i przymocowane do szyny. Na tym odcinku ruch pociągów był wstrzymany z powodu prowadzonych prac remontowych. Asp. Ewa Golińska-Jurasz, rzecznik prasowy ostrowskiej policji, informuje, że zgłoszenia dokonano […]
Choć urodził się jako chłop pańszczyźniany na Śląsku, Adam Kotowski został sekretarzem królewskim, dzierżawcą kluczowych dochodów skarbowych państwa i gospodarzem zamku wawelskiego. Zmarł 21 listopada 1693 roku. Adam Kotowski urodził się w 1626 roku w Komorznie (Opolskie) jako Adam Kot, syn chłopa pańszczyźnianego. W realiach dawnej Rzeczypospolitej jego życie powinno upłynąć na pracy na roli […]
20 listopada 1943 roku komendant główny Armii Krajowej, generał Tadeusz Komorowski „Bór”, wydał rozkaz rozpoczęcia akcji „Burza”. Plan przewidywał wzmożoną dywersję i działania zbrojne przeciwko Niemcom w miarę zbliżania się frontu wschodniego, a jednocześnie polityczną demonstrację obecności legalnych władz Rzeczypospolitej wobec wkraczającej Armii Czerwonej. Po klęskach Wehrmachtu w 1943 roku siły radzieckie szybko przesuwały się […]
20 listopada 1964 roku przed Stołecznym Sądem Wojewódzkim w Warszawie ruszył proces w sprawie, która przeszła do historii jako „afera mięsna”. Przed Stołecznym Sądem Wojewódzkim w Warszawie stanęli kierownictwo oraz pracownicy państwowych przedsiębiorstw Miejski Handel Mięsem (MHM), odpowiedzialnych za dystrybucję mięsa w stolicy. Na ławie oskarżonych zasiadło dziesięć osób, w tym dyrektor Stanisław Wawrzecki. Składowi […]
19 listopada 1816 roku cesarz Rosji i król Polski Aleksander I podpisał dyplom fundacyjny Szkoły Głównej, która od 1817 roku nosiła nazwę Uniwersytetu Królewskiego Warszawskiego. Decyzja ta wynikała z ambicji władz Królestwa Polskiego, utworzonego rok wcześniej, by stworzyć instytucje wspierające rozwój państwa i jego elit, a także wypełnić lukę wynikającą z braku dużego ośrodka akademickiego […]
19 listopada 1942 roku na skrzyżowaniu ulic Mickiewicza i Czackiego w Drohobyczu niemiecki oficer zastrzelił Brunona Schulza. Tego samego dnia, podczas akcji represyjnej, Niemcy zamordowali od 100 do 230 Żydów z miejscowego getta. „Czarny czwartek” stał się jedną z najtragiczniejszych dat w historii miasta. Część mordów była efektem porachunków pomiędzy esesmanami, a także walki o […]
18 listopada 1655 roku pod murami Jasnej Góry pojawiły się wojska szwedzkie pod dowództwem generała Burcharda Müllera, rozpoczynając oblężenie, które szybko stało się jednym z najbardziej symbolicznych epizodów „potopu szwedzkiego”. Paulini już wcześniej odrzucili żądanie poddania twierdzy. W korespondencji prowadzonej z dowódcami najeźdźców przeor Augustyn Kordecki umiejętnie pozorował uległość i słabość klasztoru, jednocześnie konsekwentnie odmawiając […]
18 listopada 1941 roku rozpoczęła się ostatnia faza bitwy o Tobruk, jednego z najważniejszych starć w Afryce Północnej. W walkach decydujący udział odegrała Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich, która od sierpnia broniła alianckiej twierdzy. Polscy żołnierze, przybyli do Tobruku nocą z 18 na 19 sierpnia drogą morską z Aleksandrii, mieli za sobą długi szlak: formowani w […]
Badaczom udało się odtworzyć babiloński hymn sprzed około trzech tysięcy lat, złożony z fragmentów glinianych tabliczek przechowywanych w różnych archiwach i bibliotekach na świecie. Zrobili to z pomocą narzędzi sztucznej inteligencji. O odkryciu poinformowano w wiosennym numerze magazynu naukowego „Iraq”, gdzie przedstawiono zarówno przebieg prac, jak i znaczenie tekstu dla badań nad kulturą Mezopotamii. Teraz […]
18 listopada 1632 roku ukazała się po raz pierwszy Biblia Gdańska, jedno z najważniejszych i najtrwalszych tłumaczeń protestanckich w dziejach polskiego piśmiennictwa religijnego. Był to rezultat długich starań zborów ewangelickich o nowe wydanie Pisma Świętego po Biblii Brzeskiej z 1563 roku. Prace rozpoczęto od rewizji tej ostatniej, powierzając zadanie Marcinowi Janickiemu, pastorowi z Secemina. Jego przekład […]
18 listopada 1965 roku polscy biskupi skierowali orędzie do Episkopatu Niemiec. Stało się ono punktem zwrotnym w powojennych relacjach polsko-niemieckich. Dokument, przygotowany w trakcie ostatniej sesji II Soboru Watykańskiego, był jednym z listów zapraszających zagraniczne episkopaty na obchody tysiąclecia chrztu Polski, jednak jego wymowa daleko wykraczała poza formę uprzejmego zaproszenia. W kontekście doświadczeń wojny, okupacji […]
W miniony piątek 14 listopada w późnych godzinach wieczornych w miejscowości Byambwe, w regionie Północnego Kiwu w Demokratycznej Republice Konga, doszło do brutalnego ataku terrorystycznego na diecezjalny ośrodek zdrowia prowadzony przez Siostry Prezentki.
15 listopada 2025 roku, podczas badań prowadzonych na terenie dawnego poligonu w Bliźnie, wydobyto dobrze zachowaną głowicę rakiety V-2 oraz zestaw elementów jej konstrukcji, w tym fragment stożka balistycznego, turbopompy i wtryskiwacze. Znalezisko pochodzi z miejsca, w którym pocisk eksplodował podczas testów prowadzonych tu przez Niemców w latach 1943–1944. To jedno z najciekawszych odkryć związanych […]
17 listopada 1991 roku w Rzymie papież Jan Paweł II ogłosił świętym karmelitę bosego Rafała Kalinowskiego – pierwszego kanonizowanego karmelitę po św. Janie od Krzyża, powstańca styczniowego, sybiraka i wychowawcę młodego Augusta Czartoryskiego. Kalinowski urodził się jako Józef 1 września 1835 roku w Wilnie w rodzinie drobnoszlacheckiej pieczętującej się herbem Kalinowa. Wychowany w atmosferze religijnej […]
W nocy z 16 na 17 listopada 1942 roku, w odpowiedzi na brutalne represje okupanta, Armia Krajowa przeprowadziła szeroko zakrojony „Odwet kolejowy”. Była to największa akcja odwetowa polskiego podziemia. Brały w niej udział kobiety. Uderzono w niemieckie linie transportowe koło Dęblina, Łukowa i Białej Podlaskiej, starannie wybierając miejsca oddalone od dużych miast, aby zminimalizować ryzyko […]
W dniu 16 listopada 1918 roku, w momencie gdy z Cytadeli Warszawskiej wycofywały się ostatnie oddziały niemieckie, Józef Piłsudski nadał depeszę notyfikującą zagraniczne rządy o odrodzeniu państwa polskiego. Telegram zaczynał się od uroczystej formuły: „Do P. Prezydenta Stanów Zjednoczonych, Do Królewskiego Rządu Angielskiego, Do Rządu Rzeczypospolitej Francuskiej, Do Królewskiego Rządu Włoskiego, Do Cesarskiego Rządu Japońskiego, […]
