Archive Category: II Wojna Światowa

Najprawdopodobniej w marcu podpisana zostanie umowa na dostawy…

Błyskawicznie usunąłem się do pokoju, z niego na balkon i skoczyłem w dół. Wylądowałem na śmietniku i trochę się potłukłem. Ci nie strzelali za mną, ani też nie zeszli na dół, żeby sprawdzić, co się ze mną stało. Usłyszałem tylko ich rozmowę, jak jeden mówi do drugiego- nie schodź, bo ten skurwysyn na pewno ma broń i cię zastrzeli.

Gdy oświetliliśmy przedpole rakietami, to z przerażeniem zobaczyliśmy, że otaczają nas trzy pierścienie napastników. Pierwszy stanowili strzelcy uzbrojeni w broń krótką i rakietnice do oświetlania terenu. Wraz z nimi szli też podpalacze z pochodniami. Torowali oni drogę dla drugiego szeregu, realizującego właściwe natarcie. Byli dobrze uzbrojeni w broń strzelecką. Za nimi szli chłopi, uzbrojeni w widły, cepy, siekiery itp. Ich zadaniem było niedopuszczenie do tego, by ktokolwiek z Rybczy się wymknął.

Na 40 dni przed ogłoszeniem amnestii ojciec miał wizję. W nocy ukazała mu się Matka Boska, która powiedziała mu – synu, jeszcze tylko czterdzieści dni twojej męki! - Rano opowiedział o tym w celi. Nie wszyscy uwierzyli w jego cudowne widzenie. Niektórzy nawet drwili. Najgłośniej czynił to jakiś młody człowiek, o którym wszyscy wiedzieli, ze jest kapusiem, donoszącym władzom więzienia o tym, co dzieje się w celi. Naigrywał się z ojca. Gdy zbliżał się ten czterdziesty dzień, coraz bardziej natarczywie naigrywał się z ojca. Co rusz pytał go - czy jest już spakowany? Przyszedł czterdziesty dzień, a tu nic. Nikt ojca nie zwalniał. Młody kapuś drwił już z ojca na całego. On nie zwracał na niego uwagi i spokojnie spakował tobołki. Po obiedzie, gdy wszyscy zwątpili, czy ojca zwolnią, ze zgrzytem otworzyły się drzwi celi, wszedł strażnik i powiedział - Niewiński sobirajties z wieszczami! - Wszystkich w celi zamurowało. Ten młody człowiek, który najbardziej drwił z ojca, padł przed nim na kolana i zaczął całować buty, mówić - Niewiński prastitie.

Rzuciłem się biegiem we Wróblewskiego, potem w Pędzichów i koło Matki Boskiej na Długiej wskoczyłem do tramwaju. Motorniczy od razu przyspieszył i przez plecy zapytał – co, bezpieka? – Gdy potwierdziłem, nie zatrzymał się na rogu Długiej pod zegarem.

Wtedy w oczach miałem tylko widok płonącej stodoły w Żurawcu i wciąż słyszałem krzyki płonących w niej żywcem ludzi...

Najpierw dotarliśmy do placówki AK w Rudni – Lwie. Tu dowiedzieliśmy się o wymordowaniu pod Rokitnem ostatnich polskich wsi: Budek Borowskich, Dołhania i Okop. W eksterminacji Polaków tam żyjących uczestniczyli nacjonaliści ukraińscy z Karpiłówki i Borowego. Ofiarą tych mordów był m.in. o. Ludwik Wrodarczyk, oblat, ostatni proboszcz parafii Okopy. Do końca trwał on na posterunku i razem z wiernymi został bestialsko zamordowany.

Od momentu zajęcia przez wojska niemieckie Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej w 1941 r. Polacy na Wileńszczyźnie musieli zmagać się nie tylko z terrorem okupanta i bandycką działalnością partyzantki sowieckiej, lecz także z wyjątkowo wrogą postawą Litwinów, którzy w zaistniałej wówczas sytuacji politycznej rozpoczęli kolaborację z Niemcami.

"Już w trakcie rozmów, zamiast prowadzić akcję zgodnie ze wspólnie wytyczoną linią, oddziały wojskowe OUN pod nazwą UPA oraz rzekomo z rozkazu Bulby zaczęły niszczyć w haniebny sposób polską ludność cywilną oraz inne mniejszości narodowe... Czy prawdziwy rewolucjonista-państwowiec może podporządkowywać się kierownictwu partii, która rozpoczyna budowę państwa od rzezi mniejszości narodowych i bezsensownego palenia ich osiedli? Ukraina ma groźniejszych wrogów niż Polacy. Każde dziecko wie, że zniszczenie kilkuset Polaków w niektórych obwodach nie zlikwiduje polskiego zagrożenia dla Ukrainy. Polski naród mimo wszystko istnieje, i jak długo będzie on przebywał w tej samej niewoli co my, tak długo siłą okoliczności on nie będzie naszym wrogiem, lecz sojusznikiem".

Mord w Zborowie (d. woj. Tarnopolskie) jest jedną z lepiej udokumentowanych sowieckich zbrodni dokonanych w 1941 r. na polskich jeńcach wojennych przetrzymywanych na terenie Zachodniej Ukrainy. Wiedzę o nim zawdzięczamy unikatowym relacjom przechowywanym w amerykańskim The Hoover Institution on War, Revolution and Peace, w tzw. Kolekcji Generała Andersa.

Rozkaz ten, pisany polszczyzną jakby kutą i rzeźbioną przez Wyspiańskiego, powiedział: bijemy się, bośmy swego czasu od was otrzymali gwarancje. Wy ich nie dotrzymujecie. Po wielu latach paćkania politycznego nareszcie zdobył się ktoś na właściwy ton i na powiedzenie prawdy.

Tego Cieślaka, który nas wsypał i przez którego sześć lat siedziałem, przypadkowo spotkałem na ulicy. Jak mnie zobaczył, to dosłownie rozpłynął się w powietrzu i więcej go już nie widziałem. Szukaliśmy go potem z kolegami, ale okazało się, że wyjechał za granicę i przepadł, jak kamień w wodę.

W czasie walk o wyzwolenie Wilna w ramach operacji "Ostra Brama" 13 lipca 1944 wraz z Arturem Rychterem (ps.Zan), Jerzy Jensz (1914-2004), ps. Krepdeszyn jako pierwszy zawiesił polską biało-czerwoną flagę na Górze Zamkowej.

Kiedy zacząłem interweniować i pytać się, co się stało z tablicą w Urzędzie Miejskim, chciano mnie zbyć. Jakaś urzędniczka zapytała mnie - czy ta tablica w ogóle musi być? - Wtedy się zdenerwowałem i twardo powiedziałem - nas nie będzie, a ta tablica musi być! Ma przypominać ludziom, co działo się w tym budynku w czasach stalinowskich.

Obrońcy zajęli stanowiska i rozpoczęli ostrzał z cekaemu. W tym czasie do czołgu podpełzł NN plutonowy. Pchor. Hlebowicz trafił z karabinu w szczelinę obserwacyjną czołgu i jak się okazało, zabił kierowcę strzałem w policzek. Wówczas poderwali się żołnierze, a czołg wystrzelił z działa, co wykorzystał plutonowy i rzucił butelkę z benzyną. Z czołgu wyskoczył radziecki pancerniak, lecz szybko padł po strzale plutonowego. Na czołg skoczył dh Jaworski zranił ciężko trzeciego czołgistę.

Zacznę od tego, że latem 1944 roku Nikita Chruszczow, I sekretarz KC WKP(b) Ukrainy i przewodniczący Rady Komisarzy Ludowych USRR, podjął próbę przyłączenia do terytorium Ukrainy Podlasia, Chełmszczyzny, Nadsania. Sporządzono nawet mapę regionu chełmskiego. Ale Kreml odrzucił tę propozycję, jako że już stworzono inną wizję urządzenia powojennej Europy.

Otóż nazi-banderowcy ogłosili zwycięstwo, OUN-B została rzekomo oczyszczona z zarzutów o zbrodnie na Żydach (czyli z Holokaustu), a ponieważ z fotografii widać wyraźnie, że ktoś jednak tych Żydów maltretował, to sprawcy zostali nazwani - to byli Polacy. W komentarzach już jacyś domowego wyrobu fachowcy dopatrzyli się biało-czerwonych kokard i polskich orłów na odzieży uczestników lwowskiego pogromu.

Jednymi z mieszkańców Zachodniej Białorusi wchodzącej w latach 1929-1939 w skład II Rzeczypospolitej była białoruska rodzina Omeljaniuk z Kobrynia. Historia tej rodziny zasługuje na naszą uwagę.