Archive Category: II Wojna Światowa

Neobanderowcy z Czarnego Komitetu postanowili „poprawić”…

Cele były przepełnione. Spaliśmy na siennikach, w których słoma dawno zamieniła się w sieczkę. Najgorzej miał ten, który spał przy kiblu, czyli pojemniku na odchody. Opróżniano go rano i bardzo często był przepełniony i ten, któremu przypadło kłaść się koło niego, spał dosłownie w gównie.

Wtedy ubowiec buciorami nadeptywał mi od tyłu na stopy, miażdżąc mi palce. Ból był straszny. Jeszcze i dziś odczuwa go w nogach i mam trudności z chodzeniem. Oprawca naderwał mi mięśnie w stopach, które się później nie zrosły.

Do ojca jeden z ubowców powiedział - Ty psie, na kolanach i łokciach właź pod łóżko i szczekaj! - Do matki zaś rzucił - Ty kurwo, lepiej żebyś psa urodziła niż jego!

Oficerowie nie uchylali się od podejmowania trudnych i drażliwych problemów. Jednym z nich był problem granicy wschodniej. Oczywiście wszystkim nam odpowiadała perspektywa Polski z granicą na Odrze, Nysie i Bałtyku, ale jednocześnie trudno było pogodzić się z tym, że będziemy musieli opuścić rodzinne strony.

Biegnąc w kierunku okopów radzieckich, zobaczył leżącego na łące oficera z urwaną nogą. Mijając go usłyszał, jak ranny krzyknął: "Padnij!" Gienek upadł. W tym momencie nastąpił wybuch pocisku. Poczuł silne uderzenie w nogę.

Pamiętam, że na koniec, gdy krew zalewała mi oczy i najzwyczajniej narobiłem z bólu w portki, wszedł do pokoju jakiś starszy mężczyzna, który zobaczył, jak mnie katują, strasznie ich zwyzywał.

Przetrzymywano go w strasznych warunkach. Sam się o tym przekonałem, bo odbierałem jego koszulę i kalesony. Były całe we krwi. Od jego opowiadań, jak ich traktowano, włosy jeżyły się na głowie. Ubowcy i enkawudziści lepiej traktowali Niemców, niż zatrzymanych Polaków, których podejrzewali o przynależność do niepodległościowych organizacji.

Nadzór nad szpiegiem, który przybrał pseudonim "Molly", powierzono "Żbikowi" - Edkowi Relidze, i "Wilkowi" - Wackowi Kochańskiemu. Chłopcy mieli się z nim zaprzyjaźnić, ale jednocześnie nie spuszczać z oka w dzień i w nocy.

Jak padł na ziemię na placu, rozległy się okrzyki: "zabili go! Zabili!". Wszyscy więźniowie zaczęli wychodzić na plac. Przystąpili do rzucania kamieniami w wieżyczki strażnicze. Z wagonów kolejki wąskotorowej, dowożącej do kotłowni węgiel, braliśmy jego bryły i rzucali w strażników.

Potencjalnym szpiclom i agitatorom, namawiającym zbyt gorliwie do popierania nowej władzy spuszczało się manto - wspomina Mieczysław Tuźniak. - Dostawali od piętnastu do dwudziestu batów. Kapusiom, którzy z całą pewnością donosili groziło się, że jeżeli nie zaprzestaną swego procederu, to dostaną kulę w łeb.

Jak zobaczyłem tę jednostkę, to się przeżegnałem. Na jej terenie chodziło się po kolana w błocie. Zameldowałem się u szefa sztabu. Siedział w rozpiętym mundurze i grał na gitarze. Obok na biurku stała litrowa butelka wódki, opróżniona do połowy i szklanka...

- W owym czasie banderowcy podeszli pod Komarówkę i widząc szykujących się do ucieczki Polaków zaczęli do nich strzelać. Mając kilka sztuk broni, Polacy odpowiedzieli ogniem i zaczęli się wycofywać.

Gdy towarzystwo, przede wszystkim mężczyźni sobie podpili, zaczęli rozmawiać na tematy polityczne. Nie zważając na obecność sowieckiego oficera zaczęli wyrażać się, co myślą o obecnej sytuacji. Mocno podchmielony pan Zygmunt Kowalski podszedł do niego, objął go za szyje i oświadczył, że nie ma się czego obawiać, ponieważ jest swoim chłopem i jak do Włodzimierza wkroczą Francuzi, to Polacy nie pozwolą zrobić mu krzywdy.

11 czerwca 1956 roku w "Dzienniku Polskim i Dzienniku Żołnierza" ukazało się oświadczenie Stanisława Mackiewicza o wyjeździe do kraju. "Urodziłem się jako Polak, szlachcic litewski i miłości Wilna nikt nie wyrwie z mego serca" - deklarował we wstępie, dodając jednak, że uchodźstwo niepodległościowe nie może narażać bytu narodu dla "polityki mirażowej". Swoiste credo zakończył Mackiewicz powtórzonym za księciem Czartoryskim banalnym stwierdzeniem, że "Polska jest Polską". Trzy dni później wyjechał do PRL.

Gdy odzyskał przytomność powiedział, że nazywa się Tadeusz Orliński i pochodzi z Górnego Śląska. Nikt mu w to nie uwierzył, bo znaleziono przy nim dwa pistolety i ryngraf z wizerunkiem Matki Boskiej. Prokuratura od razu wydała nakaz jego aresztowania.

Przybiegł do mnie i zapytał - czy się nie boję przyznawać do akowskiej przeszłości? - Był to ciekawy człowiek. Przyszedł do Polski z I Armią WP, wcześniej przeszedł Syberię i był nawet zdegradowany. Gdy usłyszałem jego pytanie, zdumiałem się. Machnąłem ręką i powiedziałem, że to już przecież nie te czasy. On się usztywnił i powiedział. - Ja tym skurwysynom dalej nie wierzę.

Przed wieczorem sowiecka kolumna wjechała na nasze przedmieścia i się zatrzymała. Została ostrzelana przez Sowietów, wchodzących do miasta od północy. Nie mieli ze sobą żadnej łączności. Przez noc słychać było też serie karabinów maszynowych, choć w mieście nie było już wojska.