XIII-wieczny wojownik z Karelii został pochowany z krzyżem, którego najbliższe analogie znane są z Gotlandii — odkrycie to wskazuje na zaskakująco dalekosiężne kontakty między północno-wschodnią Europą a światem nordyckim w okresie intensywnych przemian religijnych i politycznych.
Hołd pruski, który odbył się 10 kwietnia 1525 roku na krakowskim Rynku Głównym, był jednym z najbardziej symbolicznych wydarzeń w historii Polski i Europy Środkowej. Oznaczał ostateczny kres potęgi Zakonu Krzyżackiego w Prusach i przekształcenie państwa zakonnego w świeckie Księstwo Pruskie, zależne od Korony Królestwa Polskiego. Hołd został poprzedzony traktatem krakowskim z 8 kwietnia, o […]
To jedna z najtragiczniejszych dat we współczesnej historii Polski. W sobotę, 10 kwietnia 2010 roku, o godzinie 8:41 czasu polskiego, w Smoleńsku rozbił się polski samolot wojskowy Tu-154M. Na pokładzie znajdowało się 96 osób – wszystkie poniosły śmierć. Delegacja na pokładzie samolotu Tu–154M leciała do Smoleńska, by wziąć udział w uroczystościach upamiętniających 70. rocznicę zbrodni […]
9 kwietnia 1936 roku prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Ignacy Mościcki podpisał dekret powołujący Fundusz Obrony Narodowej. Decyzja ta zapadła w momencie, gdy sytuacja w Europie stawała się coraz bardziej napięta, a polityka III Rzeszy jasno wskazywała kierunek – szybkie zbrojenia i przygotowania do wojny. Polska, wciąż odczuwająca skutki wielkiego kryzysu, nie dysponowała wystarczającymi środkami, by samodzielnie […]
9 kwietnia 1951 roku w Szczecinie doszło do gwałtownych zamieszek antyradzieckich, których bezpośrednią przyczyną było zabójstwo dokonane przez sowieckiego oficera Daniłę Nieczupeja. Wydarzenia rozpoczęły się od sprzeczki z Marianem Szulcem na ulicy Ledóchowskiego w centrum miasta. Kłótnia szybko przerodziła się w tragedię – oficer wyciągnął pistolet TT i oddał kilka strzałów, zabijając Polaka na miejscu. […]
„Kościół katolicki lepiej zrobi, jeśli opowie się po naszej stronie” – takie słowa mieli usłyszeć przedstawiciele Watykanu podczas zamkniętego spotkania w Pentagonie w styczniu 2026 roku. Jak informuje amerykański portal „The Free Press”, rozmowa miała mieć ostry przebieg i dotyczyć oczekiwań administracji USA wobec Stolicy Apostolskiej. Sprawa pojawia się w kontekście napięć między Waszyngtonem a […]
To jedna z najważniejszych bitew średniowiecznej Europy Środkowej. Doszło do niej 9 kwietnia 1241 roku, najprawdopodobniej na polach niedaleko Legnicy. Było to starcie wojsk księcia śląskiego Henryka II Pobożnego z siłami mongolskimi dowodzonymi przez Bajdara (Pajdara), działającego wraz z innymi dowódcami mongolskimi, m.in. Kajdanem. Konfrontacja była częścią najazdu Mongołów na ziemie polskie. Celem najeźdźców nie […]
W Wielkanoc 1944 roku w miejscowości Tomaszowce w powiecie kałuskim województwa stanisławowskiego oddziały UPA zamordowały 43 Polaków. Sprawcami była najprawdopodobniej sotnia UPA „Hajdamaky/Hajdamaki”. Tomaszowce były wsią zamieszkaną zarówno przez Polaków, jak i Ukraińców. Od 1943 roku sytuacja w regionie stawała się coraz bardziej napięta. Z relacji zebranych przez Stowarzyszenie Upamiętniania Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów wynika, […]
Na murach Pompejów od dawna widziano ślady dawnych oblężeń, ale nowe badania sugerują, że pozostałości te mogą mówić znacznie więcej niż dotąd sądzono. Zespół badaczy kierowany przez Adrianę Rossi z Uniwersytetu Kampanii uznał, że część uszkodzeń na północnych fortyfikacjach miasta może być śladem użycia wyjątkowo zaawansowanej broni miotającej – polybolosa, czyli starożytnej machiny powtarzalnego ognia, […]
NASA opublikowała pierwsze zdjęcia wykonane przez astronautów misji Artemis II podczas przelotu wokół Księżyca. Szczególne znaczenie mają ujęcia tzw. dalekiej strony Księżyca, czyli półkuli niewidocznej z Ziemi, którą ludzie mogli oglądać bezpośrednio jedynie w trakcie misji programu Apollo. Fotografie powstały 6 kwietnia 2026 roku podczas kilkugodzinnego przelotu statku Orion za Księżycem. W tym czasie kapsuła […]
W południowej części Federacji Rosyjskiej, na terenie Czeczenii, archeolodzy natrafili na znalezisko, które może przybliżyć rozwiązanie jednej z najdłużej dyskutowanych zagadek historii Kaukazu. Podczas badań prowadzonych na stanowisku w Majrtupie odkryto rozległy kompleks osadniczo-cmentarny, który część badaczy uznaje za jednego z głównych kandydatów do identyfikacji z Magasem – stolicą średniowiecznego państwa Alanów. Prace wykopaliskowe miały […]
Masakra z 8 kwietnia 1861 roku należała do wydarzeń, które w sposób szczególny unaoczniły mieszkańcom Królestwa Polskiego charakter rosyjskich rządów. Tego dnia na placu Zamkowym i Krakowskim Przedmieściu wojsko carskie otworzyło ogień do uczestników patriotycznej manifestacji, w przeważającej mierze nieuzbrojonych. Zgromadzeni modlili się i śpiewali pieśni religijne. Początkowo próbowano rozproszyć tłum przy użyciu kawalerii i […]
Dziś przypada rocznica zbrodni w Brzezinie, dokonanej przez oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) oraz lokalnych Ukraińców na ludności polskiej. Oddziałami dowodził Iwan Łytwyńczuk „Dubowyj”. 8 kwietnia 1943 roku w kolonii Brzezina, znajdującej się w powiecie sarneńskim dawnego województwa wołyńskiego, brutalnie zamordowano około 130 Polaków, w tym kobiety, dzieci i starców. Tragedia nie przyszła niespodziewanie. Po […]
8 kwietnia 1525 roku w Krakowie podpisano traktat, który zakończył długi konflikt pomiędzy Królestwem Polskim a zakonem krzyżackim i definitywnie zamknął epokę państwa zakonnego w Prusach.
Wieczorem w Castel Gandolfo, podczas krótkiego spotkania z dziennikarzami, Leon XIV odniósł się do wcześniejszej wtorkowej wypowiedzi Donalda Trumpa, w której padły groźby pod adresem Iranu.
W czasie zakończonych właśnie świąt Wielkanocy w Nigerii doszło do serii ataków zbrojnych, w których zginęło co najmniej 26 osób. Z informacji przekazanych przez służby bezpieczeństwa oraz agencje prasowe wynika, że ofiarami byli głównie chrześcijanie. Najtragiczniejszy atak miał miejsce w Wielką Sobotę w miejscowości Mbalom w stanie Benue, gdzie uzbrojeni napastnicy otworzyli ogień do mieszkańców. […]
7 kwietnia 1950 roku przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Warszawie zapadł jeden z najbardziej charakterystycznych wyroków okresu stalinowskiego. Majora Stanisława Skalskiego, najwybitniejszego polskiego asa myśliwskiego II wojny światowej, skazano na karę śmierci w tak zwanym procesie kiblowym – uproszczonej formie postępowania sądowego prowadzonej w celi więziennej. Czytaj też: „Ci cholerni Polacy!”. Dywizjon 303, czyli mistrzowie […]
7 kwietnia 1944 roku UPA zaatakowała Pawlikówkę, Pyszówkę i Moosberg. Zginęło co najmniej dwieście osób, choć zdaniem świadków ofiar było o wiele więcej. Atak na Pawlikówkę (powiat kałuski województwa stanisławowskiego) Trwał dwie doby. Rozpoczął się w nocy z 5 na 6 kwietnia 1944 roku. Oddział UPA podpalał polskie domy i strzelał do mieszkańców. Niebroniona ludność […]
Krzysztof Arciszewski, zmarły 7 kwietnia 1656 roku, należy do najbardziej niezwykłych postaci XVII-wiecznej Rzeczypospolitej. Urodzony 9 grudnia 1592 roku w Rogalinie, wywodził się z rodziny braci polskich. Był synem Eliasza Arciszewskiego i Heleny z Zakrzewskich, a dzieciństwo oraz młodość spędził w środowisku silnie związanym z reformacją. Uczył się w szkole braci polskich w Śmiglu, a […]
24 maja w Krakowie odbędzie się referendum w sprawie odwołania prezydenta miasta Aleksandra Miszalskiego przed upływem kadencji. Decyzję o jego przeprowadzeniu podjął komisarz wyborczy w Krakowie. Głosowanie obejmie również kwestię odwołania Rady Miasta Krakowa. Referendum będzie ważne, jeśli osiągnięta zostanie wymagana frekwencja. W przypadku odwołania prezydenta do urn musi pójść co najmniej 158 555 mieszkańców, […]
7 kwietnia 1400 roku to data, która na trwałe zapisała się w historii Warszawy. To właśnie wtedy na pieczęciach dokumentów rady miejskiej po raz pierwszy pojawił się wizerunek syreny jako herbu miasta. Ówczesna syrena różniła się jednak od współczesnego wyobrażenia tej postaci. W tamtym okresie herb przedstawiał istotę o ludzkiej górnej połowie ciała, która na […]
Chodzenie z konopielką to dawny zwyczaj wiosennego kolędowania, związany z Wielkanocą i rozpoczęciem nowego roku agrarnego. Występował głównie na Podlasiu, Suwalszczyźnie oraz na pograniczu polsko-białoruskim, a także w regionach wileńskim i solecznickim. Obrzęd ten, dziś odtwarzany przez zespoły ludowe, przez wieki stanowił ważny element życia społecznego wsi. Istotą zwyczaju było składanie życzeń gospodarzom i domownikom […]
Załoga misji Artemis II ustanowiła nowy rekord odległości człowieka od Ziemi. Czterech astronautów, lecących na pokładzie kapsuły Orion, osiągnęło w poniedziałek dystans około 252 760 mil (406 600 km), przekraczając o ponad 6 600 km dotychczasowy rekord ustanowiony w 1970 roku podczas misji Apollo 13. Astronauci – Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch oraz Kanadyjczyk […]
6 kwietnia 1944 roku doszło do zbrodni UPA w dwóch wsiach województwa stanisławowskiego – Siemiginowie i Sołotwinie. Według najczęściej przywoływanych opracowań w obu miejscowościach zginęło łącznie co najmniej 56 osób, a dziesiątki innych zostało wypędzonych ze swoich domów. W nocy z 5 na 6 kwietnia 1944 roku do wsi Siemiginów (gmina Bratkowce, powiat stryjski) wkroczył […]
Emaus krakowski należy do najbardziej rozpoznawalnych zwyczajów ludowych związanych z Poniedziałkiem Wielkanocnym. Jego nazwa odwołuje się do biblijnej miejscowości Emaus, do której – według Ewangelii – zmierzał zmartwychwstały Chrystus, spotykając po drodze dwóch uczniów. Na pamiątkę tego wydarzenia w Europie rozpowszechnił się zwyczaj odwiedzania w drugi dzień świąt kościołów położonych poza murami miast. W Krakowie […]
6 kwietnia 1943 roku w Kowlu ukraińscy funkcjonariusze pomocniczej policji Schutzmannschaft zbuntowali się przeciwko niemieckim przełożonym. Zabili 18 Niemców, otworzyli więzienia, uwalniając zarówno więźniów politycznych, jak i robotników przymusowych. Następnie z bronią w ręku porzucili służbę i dołączyli do formujących się oddziałów UPA. Wydarzenia w Kowlu były jednym z najbardziej spektakularnych epizodów szerszego zjawiska. W […]
5 kwietnia 1944 roku wieś Łubcze na Zamojszczyźnie została zaatakowana przez oddział UPA. W ciągu kilku godzin zamordowano 115–116 osób. Wśród ofiar byli nie tylko Polacy, lecz także ponad 20 Ukraińców. Okoliczności śmierci części ukraińskich mieszkańców nie są jednoznacznie ustalone; w relacjach pojawiają się informacje, że mogli oni pomagać polskim sąsiadom lub zostać uznani za […]
Na Kujawach obyczaje wielkanocne przez długi czas miały znacznie bardziej rozbudowany charakter. Jednym z najbardziej wyrazistych elementów tego świątecznego cyklu były przywołówki dyngusowe — zwyczaj łączący obrzędowość, życie towarzyskie i mechanizmy regulujące relacje w lokalnej społeczności. Choć dziś funkcjonuje już tylko w Szymborzu, dawnej wsi, a obecnie dzielnicy Inowrocławia, jeszcze w XIX wieku był znany […]
Papież Leon XIV udzielił swojego pierwszego błogosławieństwa „Urbi et Orbi”. Z loggii Bazyliki św. Piotra skierował do wiernych na całym świecie apel o pokój i odrzucenie przemocy. W orędziu papież podkreślił znaczenie Wielkanocy jako zwycięstwa życia nad śmiercią, światła nad ciemnością i miłości nad nienawiścią. Zaznaczył, że zmartwychwstanie Chrystusa stanowi źródło nadziei dla świata naznaczonego […]
Siuda Baba należy do najbardziej charakterystycznych zwyczajów wielkanocnych w Polsce i do dziś jest żywa w podkrakowskich miejscowościach, przede wszystkim w Lednicy Górnej oraz w Wieliczce. Obrzęd odbywa się w Poniedziałek Wielkanocny i stanowi połączenie dawnych wierzeń ludowych z późniejszą tradycją chrześcijańską, zachowując wyraźnie archaiczny charakter. Geneza zwyczaju sięga przedchrześcijańskich rytuałów związanych z nadejściem wiosny […]
O tym, że „w Chrzcie poświęceni miłości Ojca, zjednoczeni we wspólnocie świętych, zostaliśmy uczynieni z łaski żywymi kamieniami dla budowy Jego Królestwa”, mówił papież Leon XIV podczas homilii w trakcie Wigilii Paschalnej w Bazylice św. Piotra. Podkreślił również, że noc Zmartwychwstania jest wezwaniem do świadectwa: „Chcemy tej nocy wyruszyć z tej bazyliki, aby nieść wszystkim […]
W niedzielę przypada Wielkanoc obchodzona przez Kościół katolicki oraz inne wspólnoty chrześcijańskie posługujące się kalendarzem gregoriańskim. To najważniejsze święto w roku liturgicznym, upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa i stanowiące fundament wiary chrześcijańskiej. Istotą Wielkanocy jest wiara w to, że Chrystus po śmierci na krzyżu powstał do życia trzeciego dnia. Jak wskazuje nauczanie Kościoła, wydarzenie to nie […]
4 kwietnia 1791 roku Sejm Wielki formalnie zatwierdził Rzeczpospolitą Pawłowską oraz jej konstytucję. Wydarzenie to, poprzedzające uchwalenie Konstytucji 3 maja, stanowi jeden z najbardziej wyrazistych przykładów praktycznej realizacji idei oświecenia na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej. Twórcą tego eksperymentu był ksiądz Paweł Ksawery Brzostowski, który w 1767 roku nabył dobra mereckie w okolicach Wilna i nazwał je […]
W 986 roku, podczas wielkanocnego zjazdu dworskiego w Kwedlinburgu, spotkali się Mieszko I oraz młody król niemiecki Otton III. Współczesne kalendaria historyczne wiążą to wydarzenie z datą 4 kwietnia, jednak źródła średniowieczne pozwalają z całą pewnością wskazać przede wszystkim jego związek z obchodami Wielkanocy i odbywającym się wówczas zgromadzeniem dworu. Spotkanie miało wyraźny charakter polityczny […]
Rząd Kuby ogłosił uwolnienie 2010 więźniów w związku z obchodami Wielkiego Tygodnia. Decyzja została przedstawiona przez władze w Hawanie jako „gest humanitarny i suwerenny”, nawiązujący do religijnego charakteru tego okresu. Zwolnienia rozpoczęły się 3 kwietnia, dzień po ogłoszeniu komunikatu. Informację przekazano w oficjalnym oświadczeniu odczytanym w państwowej telewizji. Władze nie ujawniły listy osób objętych ułaskawieniem […]
Układ zawarty w Budzie w 1350 roku stanowił element szerszej polityki porozumień między Kazimierzem III Wielkim, królem Polski, a Ludwikiem Andegaweńskim, królem Węgier. Dotyczył zarówno kwestii sukcesji tronu polskiego, jak i współpracy obu państw w sprawach ruskich. Kazimierz Wielki nie posiadał legalnego męskiego potomka, co czyniło problem następstwa tronu jednym z kluczowych zagadnień jego panowania. […]
4 kwietnia 1147 roku w kronikach po raz pierwszy padła nazwa „Moskow”. Ośrodek o tej nazwie musiał jednak istnieć wcześniej, zanim w 1147 roku trafił do annałów. Istnieją przesłanki, że założyły go plemiona lackie – a zatem „nasze”.
W Kościele katolickim obchodzona jest dziś Wielka Sobota – dzień ciszy, skupienia i oczekiwania na zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. Należy ona do Triduum Paschalnego i bezpośrednio poprzedza najważniejsze święto chrześcijańskie – Wielkanoc. Wielka Sobota ma charakter wyjątkowy, ponieważ Kościół nie sprawuje tego dnia Mszy świętej. Ołtarz pozostaje obnażony, a liturgia ogranicza się do modlitwy brewiarzowej. Komunia […]
Bitwa pod Racławicami, stoczona 4 kwietnia 1794 roku w rejonie wsi Racławice w Małopolsce, należała do pierwszych starć insurekcji kościuszkowskiej i stała się jej najbardziej rozpoznawalnym epizodem. Dowódcą wojsk polskich był Tadeusz Kościuszko, który kilka dni wcześniej – 24 marca 1794 roku – ogłosił akt powstania w Krakowie i został Najwyższym Naczelnikiem Siły Zbrojnej Narodowej. […]
W dawnej kulturze ludowej Kujaw i Pomorza jednym z najbardziej charakterystycznych obrzędów kończących Wielki Post był tzw. pogrzeb żuru i śledzia. Zwyczaj ten, praktykowany jeszcze w XIX i na początku XX wieku, stanowił symboliczną formę pożegnania postnego jadła i zapowiedź nadchodzącej wielkanocnej obfitości. Żur i śledzie były podstawą diety w okresie od Środy Popielcowej do […]
Jeszcze na początku XX wieku w wielu regionach Polski i Europy żywy był zwyczaj tzw. „judaszków”, czyli widowiskowego karania symbolicznej postaci Judasza. Obrzęd ten, znany także jako „palenie Judasza” lub „sąd nad Judaszem”, stanowił jeden z najbardziej wyrazistych elementów ludowej obrzędowości Wielkiego Tygodnia. Istotą zwyczaju było przygotowanie kukły ze słomy i starych ubrań, przedstawiającej zdrajcę […]
Ta bazylika obejmuje sobą zarówno miejsce ukrzyżowania Jezusa, jak i Grób Pański. Serwis Vatican News przypomina historię Bazyliki Grobu Pańskiego w Jerozolimie. O znaczeniu tego miejsca oraz jego mniej znanych aspektach opowiada o. Francesco Patton OFM, były kustosz Ziemi Świętej. Wzgórze Golgoty, dziś znajdujące się we wnętrzu Bazyliki Grobu Pańskiego, pozostaje jednym z najważniejszych punktów […]
Dziś w Kościele katolickim obchodzony jest Wielki Piątek – jeden z najważniejszych dni w roku liturgicznym, upamiętniający mękę i śmierć Jezusa Chrystusa na krzyżu. Wierni uczestniczą w nabożeństwach o charakterze pokutnym, a zgodnie z tradycją i przepisami kościelnymi obowiązuje ich ścisły post. To jedyny dzień w roku, w którym nie sprawuje się mszy świętej. Wielki […]
To jedna z najbardziej tragicznych kart polskiej historii XX wieku. 3 kwietnia 1940 roku NKWD rozpoczęło masowe egzekucje polskich oficerów w Katyniu. Był to efekt decyzji podjętej przez najwyższe władze Związku Radzieckiego na czele z Józefem Stalinem. Po agresji ZSRR na Polskę 17 września 1939 roku na wschodzie II Rzeczypospolitej do niewoli sowieckiej dostało się […]
2 kwietnia 1944 roku oddział Ukraińskiej Powstańczej Armii dokonał masakry polskich mieszkańców Słobody Konkolnickiej (Słobódki Konkolnickiej). W jej wyniku zginęło co najmniej 100 osób. Wieś, położona w powiecie rohatyńskim województwa stanisławowskiego, przed II wojną światową była niemal w całości zamieszkana przez Polaków i stanowiła istotny ośrodek środowiska szlachty zagrodowej. W 1939 roku liczyła około 380 […]
Walery Sławek, jeden z najbliższych współpracowników Józefa Piłsudskiego, trzykrotny premier Polski i jeden z głównych ideologów obozu sanacyjnego, odebrał sobie życie 2 kwietnia 1939 roku w Warszawie. Jego śmierć była symbolicznym końcem epoki piłsudczyków i zwiastunem nadchodzących, bardzo dramatycznych wydarzeń w historii Polski. Powody samobójstwa do dzisiaj są przedmiotem spekulacji. Walery Sławek był legionistą, uczestnikiem […]
Dziś Wielki Czwartek, który rozpoczyna Triduum Paschalne – najważniejszy okres w roku liturgicznym, poprzedzający święta wielkanocne.
Niedawne odkrycie archeologiczne na północnym Synaju ponownie skierowało uwagę badaczy na jeden z najbardziej dyskutowanych epizodów starożytności – biblijny exodus Izraelitów z Egiptu. Choć znalezisko nie stanowi dowodu na historyczność tego wydarzenia, dostarcza nowych danych pozwalających lepiej zrozumieć realia geograficzne i militarne, w jakich mogło ono się rozegrać. Na stanowisku Tell el-Kharouba, położonym w pobliżu […]
Jan Paweł II zmarł 2 kwietnia 2005 roku o godzinie 21:37 w Watykanie. Jego śmierć zakończyła trwający prawie 27 lat pontyfikat. Papież od dłuższego czasu zmagał się z poważnymi problemami zdrowotnymi, w tym chorobą Parkinsona, która stopniowo osłabiała jego organizm. Ostatnie dni życia spędził w swojej prywatnej rezydencji w Pałacu Apostolskim, gdzie otrzymał sakrament namaszczenia […]
„Sztuka i Naród” była konspiracyjnym czasopismem literacko-kulturalnym, wydawanym w Warszawie przez środowisko związane z Konfederacją Narodu. Jego pierwszym redaktorem naczelnym był Bronisław Onufry Kopczyński. Po jego aresztowaniu w styczniu 1943 roku funkcję tę kolejno pełnili: Wacław Bojarski, Andrzej Trzebiński i Tadeusz Gajcy. W piśmie publikowali także m.in. Zdzisław Stroiński, Wojciech Kętrzyński, Lesław Bartelski oraz o. […]
Po północy czasu polskiego, w nocy ze środy na czwartek z 1 na 2 kwietnia (około godz. 18:00 czasu lokalnego na Florydzie), w Centrum Kosmicznym Kennedy’ego odbył się start misji Artemis II – pierwszego od ponad 50 lat załogowego lotu w kierunku Księżyca poza orbitę Ziemi. Rakieta Space Launch System wyniosła w przestrzeń kosmiczną kapsułę […]
