Eugeniusz Wiśniewski @Eugeniusz Wisniewski

1555

Zagłada Huty Pieniackiej. Ponad 850 ofiar

28 lutego 1944 roku wieś Huta Pieniacka w powiecie brodzkim, w przedwojennym województwie tarnopolskim, została spacyfikowana przez ukraińskich żołnierzy 4 Galicyjskiego Ochotniczego Pułku Policji SS, powiązanego z 14 Dywizją Waffen SS „Galizien”. W akcji uczestniczyli także członkowie UPA, lokalni nacjonaliści ukraińscy oraz część mieszkańców okolicznych wsi. W wyniku masakry zginęło ponad 850 Polaków, według niektórych […]

Przerwana procesja Dembowskiego i upadek krakowskiego zrywu

27 lutego 1846 roku, w trakcie powstania krakowskiego, na terenie Wolnego Miasta Krakowa zorganizowano religijno-patriotyczną procesję, której celem było pozyskanie poparcia chłopów dla trwającego zrywu niepodległościowego. Jej inicjatorem był Edward Dembowski – jeden z najważniejszych działaczy powstańczych i faktyczny przywódca krakowskiej rewolucji, choć formalnie pełniący funkcję sekretarza dyktatora powstania Jana Tyssowskiego. Dembowski chciał przekonać chłopów […]

Jak „Mazurek Dąbrowskiego” stał się hymnem Polski

26 lutego 1927 roku rozporządzeniem ministra spraw wewnętrznych Felicjana Sławoja-Składkowskiego „Mazurek Dąbrowskiego” został oficjalnie ogłoszony hymnem Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzja ta kończyła wieloletnią dyskusję, choć pieśń od 1918 roku pełniła już funkcję nieformalnego hymnu państwowego. Autorem słów był Józef Wybicki, który napisał „Pieśń Legionów Polskich we Włoszech” w lipcu 1797 roku. Utwór powstał w środowisku Legionów […]

Olszynka Grochowska: krwawa bitwa o stolicę

25 lutego 1831 roku na przedpolach Warszawy doszło do bitwy o Olszynkę Grochowską, jednej z największych i najkrwawszych bitew wojny polsko-rosyjskiej 1830–1831 roku. Oddziały polskie powstrzymały rosyjski atak na stolicę. Dowodzący armią rosyjską feldmarszałek Iwan Dybicz, przygotowując się do zajęcia Warszawy, początkowo zamierzał oskrzydlić wojska polskie od północy. Wysłana w rejon Białołęki kolumna gen. Szachowskiego […]

Panama: odkryto tysiącletni grobowiec pełen złota [+FOTO]

W Parku Archeologicznym El Caño w prowincji Coclé w środkowej Panamie archeolodzy odkryli bogato wyposażony grobowiec sprzed ponad tysiąca lat. Pochówek datowany na okres między VIII a X wiekiem naszej ery zawiera szczątki osoby o wysokim statusie społecznym oraz liczne przedmioty ze złota i zdobioną ceramikę. Stanowisko El Caño uznawane jest za cmentarzysko elit związanych […]

Związek Jaszczurczy. W 1410 roku polscy rycerze stworzyli konspirację przeciw Krzyżakom

24 lutego 1397 roku w Radzyniu Chełmińskim powstał Związek Jaszczurczy – organizacja rycerska pruskiej szlachty z ziemi chełmińskiej działająca na terenie państwa Zakonu Krzyżackiego. Początkowo funkcjonował on jawnie jako bractwo mające bronić swoich członków przed nadużyciami i bezprawiem ze strony urzędników zakonnych oraz osób prywatnych, przy zachowaniu formalnej lojalności wobec wielkiego mistrza i najwyższej władzy […]

I bitwa pod Małogoszczem: jedno z największych starć powstania styczniowego

24 lutego 1863 roku pod Małogoszczem doszło do jednej z największych bitew Powstania Styczniowego. Starcie oddziałów powstańczych dowodzonych przez Mariana Langiewicza i Antoniego Jeziorańskiego z wojskami rosyjskimi trwało około pięciu godzin i zakończyło się odwrotem Polaków, którym mimo strat udało się uniknąć rozbicia. W lutym 1863 roku w Małogoszczu połączyły się partie powstańcze dowodzone przez […]

Ks. Stefan Wincenty Frelichowski. Patron harcerzy, więzień Dachau

23 lutego 1945 roku w niemieckim obozie koncentracyjnym KL Dachau zmarł ks. Stefan Wincenty Frelichowski, kapłan diecezji chełmińskiej, harcerz i męczennik II wojny światowej. Urodził się 22 stycznia 1913 roku w Chełmży. Od młodości był związany z harcerstwem, należał do Związku Harcerstwa Polskiego, a z czasem został kapelanem Pomorskiej Chorągwi Harcerzy ZHP. Do harcerstwa podchodził […]

Upadek Cytadeli. Koniec walk o Poznań

W nocy z 22 na 23 lutego 1945 roku upadła Cytadela – ostatni punkt niemieckiej obrony w Poznaniu. Zakończył się trwający blisko miesiąc bój o miasto, uznawany za jedną z najcięższych batalii miejskich na ziemiach polskich podczas II wojny światowej. Walki rozpoczęły się 22 stycznia, gdy oddziały Armii Czerwonej podeszły pod silnie ufortyfikowaną Festung Posen. […]

Berezowica Mała: 131 ofiar UPA

W nocy z 22 na 23 lutego 1944 roku oddział Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) dokonał masowego mordu na polskich mieszkańcach Berezowicy Małej, wsi położonej w pobliżu Zbaraża w dawnym województwie tarnopolskim. Zginęło 131 osób. Przed napadem w miejscowości działała polska samoobrona, utworzona po doniesieniach o trwającej rzezi wołyńskiej. Aktywność obrońców ograniczała się do wystawiania nocnych […]

Ustawa o amnestii z 1947 roku. „Powrót do normalności” okazał się zasadzką

22 lutego 1947 roku Sejm Ustawodawczy uchwalił ustawę o amnestii skierowaną do żołnierzy i działaczy antykomunistycznego podziemia. Akt ten ogłoszono miesiąc po sfałszowanych wyborach parlamentarnych i kilka dni po przyjęciu Małej Konstytucji, która utrwalała nowy system władzy. Amnestia miała – w oficjalnym przekazie – zakończyć okres powojennej konspiracji i umożliwić „powrót do normalnego życia”. Ustawa […]

Kolberg i „Lud”. Monument polskiej etnografii

22 lutego 1814 roku w Przysusze urodził się Oskar Kolberg – etnograf, folklorysta i kompozytor, który jako pierwszy w dziejach polskiej nauki podjął systematyczne badania nad polską kulturą ludową i nadał im naukowy kształt. Był synem Juliusza Kolberga, inżyniera-geodety przybyłego do Polski w 1798 roku z Prus, oraz Karoliny z domu Mercoeur, wywodzącej się z […]

Między legendą a oskarżeniami. Śmierć „Ognia”

22 lutego 1947 roku w szpitalu w Nowym Targu zmarł mjr Józef Kuraś „Ogień”. Przyczyną śmierci były rany odniesione dzień wcześniej w Ostrowsku, gdzie osaczony przez funkcjonariuszy UB i żołnierzy KBW próbował popełnić samobójstwo. Do dziś pozostaje jedną z najbardziej spornych postaci powojennego podziemia na Podhalu. Urodzony w 1915 roku w Waksmundzie koło Nowego Targu, […]

Ruszyli, sądząc, że to ogólnopolski zryw. Historia powstania chochołowskiego

21 lutego 1846 roku w Chochołowie wybuchło Powstanie Chochołowskie – zbrojne wystąpienie górali przeciwko władzy austriackiej. Było ono lokalnym epizodem szeroko zakrojonego planu ogólnonarodowej insurekcji, przygotowywanej przez Towarzystwo Demokratyczne Polskie. Zryw miał objąć wszystkie trzy zabory jednocześnie. Jednak w zaborze pruskim doszło do dekonspiracji i aresztowań kilkudziesięciu spiskowców, co sparaliżowało centralne kierownictwo i przekreśliło szanse […]

Rozwiązano tajemnicę „księżniczki z Bagicza”. Jej dieta zafałszowała datowanie radiowęglowe

Ponad sto lat po odkryciu niezwykłego grobu w Bagiczu (województwo zachodniopomorskie) badacze wreszcie rozstrzygnęli spór o jego wiek. Chodzi o tzw. „księżniczkę z Bagicza” – młodą kobietę pochowaną w wydrążonej dębowej kłodzie. To jedyny tak dobrze zachowany drewniany sarkofag z okresu rzymskiego odkryty na ziemiach polskich. Czytaj też: Takie odkrycia zdarzają się raz na stulecie. […]

Powstanie krakowskie. Między ideą a rzeczywistością

21 lutego 1846 roku w Wolnym Mieście Krakowie wybuchło powstanie, które miało stać się ogólnonarodowym zrywem przeciwko trzem zaborcom, a zakończyło się po niespełna dwóch tygodniach klęską i likwidacją krakowskiej autonomii. Podłoże powstania wiązało się z działalnością konspiracyjną środowisk demokratycznych po upadku powstania listopadowego. Kraków, posiadający od 1815 roku status Rzeczypospolitej Krakowskiej pod „opieką” Austrii, […]

Rzeź w Wiśniowcu. Około 460 ofiar zbrodni ukraińskich nacjonalistów

W lutym 1944 roku (najczęściej wskazuje się 21 lutego) oddział ukraińskich nacjonalistów napadł na klasztor Karmelitów Bosych pod wezwaniem św. Michała Archanioła w Wiśniowcu Nowym, dokonując masowego mordu na zgromadzonej tam ludności polskiej. Wiśniowiec w czasie rzezi wołyńskiej stanowił dla okolicznych Polaków miejsce schronienia. W klasztorze i kościele chroniło się nawet około 800 uchodźców z […]

Gestapo i NKWD naradzały się w Zakopanem. Omawiano walkę z polskim podziemiem

20 lutego 1940 roku w Zakopanem rozpoczęła się konferencja przedstawicieli NKWD i Gestapo – trzecie i najdłuższe z serii spotkań służb bezpieczeństwa III Rzeszy i ZSRR poświęconych zwalczaniu polskiego ruchu oporu na okupowanych ziemiach II Rzeczypospolitej. Bezpośrednim kontekstem tych narad był podpisany 28 września 1939 roku w Moskwie traktat o granicach i przyjaźni między III […]

Florian Marciniak. Twórca Szarych Szeregów został zamordowany w KL Gross-Rosen

20 lutego 1944 roku w niemieckim obozie koncentracyjnym Gross-Rosen został zamordowany Florian Marciniak – naczelnik i współtwórca Szarych Szeregów, konspiracyjnej organizacji Związku Harcerstwa Polskiego działającej w czasie okupacji niemieckiej. Urodzony 4 maja 1915 roku w Gorzycach w Wielkopolsce, od młodości związany był z harcerstwem. Przed wojną pełnił funkcję drużynowego 21. Poznańskiej Drużyny Harcerzy, działał także […]

Zygmunta Augusta koronowano za życia ojca. Polityczny plan Bony Sforzy

20 lutego 1530 roku w katedrze wawelskiej doszło do wydarzenia bez precedensu w dziejach monarchii Jagiellonów. Arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski Jan Łaski koronował dziesięcioletniego Zygmunta II Augusta na króla Polski jeszcze za życia jego ojca, Zygmunta I Starego. Była to tzw. koronacja vivente rege — czyli wyniesienie następcy tronu na godność królewską za życia […]

Średniowieczne miasto, które zaginęło. Archeolodzy odnaleźli Stolzenberg

W lasach w pobliżu osady Zagrody koło Sławoborza w województwie zachodniopomorskim archeolodzy natrafili na relikty zaginionego średniowiecznego miasta Stolzenberg. Ośrodek powstał prawdopodobnie w drugiej połowie XIII lub na początku XIV wieku i funkcjonował przez stosunkowo krótki czas, zanim został opuszczony w nieznanych dotąd okolicznościach. Odkrycia dokonali archeolodzy z Fundacji Relicta. O istnieniu Stolzenberga wspominały już […]

Scytyjska mumia dowodzi, że operacje szczęki znano już 2,5 tys. lat temu [+FOTO]

Badania tomografii komputerowej ujawniły niezwykłe ślady leczenia u Scytki należącej do kultury Pazyryk, która żyła około 2,5 tysiąca lat temu na terenach dzisiejszej południowej Syberii. Szczątki młodej kobiety w wieku około 25–30 lat odkryto w 1994 roku na płaskowyżu Ukok w górach Ałtaju. Jej ciało spoczywało na drewnianym łożu, a fragmenty głowy zachowały się dzięki […]

Belgia: o 30 proc. więcej dorosłych kandydatów do chrztu

W 2026 roku liczba dorosłych kandydatów do chrztu w Kościele katolickim w Belgii wzrosła do 689 osób. Oznacza to niemal 30-procentowy wzrost w porównaniu z 2025 rokiem, gdy sakrament przyjęło 534 dorosłych katechumenów, oraz trzykrotny wzrost względem 2016 roku, kiedy ochrzczono 229 osób. 18 lutego br., w Środę Popielcową, rozpoczął się Wielki Post – okres […]

Zbrodnie UPA w Podkamieniu (powiat rohatyński): 80 zamordowanych Polaków

19 lutego 1944 roku we wsi Podkamień, położonej w powiecie rohatyńskim województwa stanisławowskiego, oddział Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) dokonał masowego mordu na polskich mieszkańcach miejscowości. Tego dnia zamordowano około 60 osób narodowości polskiej, a kilka gospodarstw zostało spalonych. Przed wybuchem II wojny światowej Podkamień był wsią zamieszkaną w przybliżeniu po połowie przez Polaków i Ukraińców. […]

Napad UPA na Ludwikówkę. 200–330 zabitych Polaków

W nocy z 17 na 18 lutego 1944 roku doszło do masakry polskich mieszkańców wsi Ludwikówka w powiecie rohatyńskim województwa stanisławowskiego. Napadu dokonała sotnia Ukraińskiej Powstańczej Armii „Siromancy” pod dowództwem Dmytra Karpenki „Jastruba”, wspierana przez miejscową bojówkę OUN. Ludwikówka była wsią zamieszkaną wyłącznie przez Polaków. W obliczu narastających ataków utworzono tam samoobronę, uzbrojoną w broń […]

„Nie jestem materiałem na konfidenta”. Rocznica śmierci Stanisława Cata-Mackiewicza

18 lutego 1966 roku zmarł Stanisław Cat-Mackiewicz – pisarz, publicysta i polityk, jedna z najbardziej wyrazistych postaci polskiego życia intelektualnego XX wieku. Jego śmierć zamknęła prowadzone przeciw niemu postępowanie karne w sprawie „rozpowszechniania fałszywych wiadomości mogących wyrządzić istotną szkodę interesom PRL”. Więzień Berezy Kartuskiej Urodzony w 1896 roku w Petersburgu, wychowany w Wilnie, był starszym […]

Archeologiczna sensacja 2026? Pod Jarosławiem odkryto pierwszą pintaderę w Polsce. Ślad Syginnów? [+FOTO]

Fragment glinianego przedmiotu sprzed około 2,5 tys. lat, odkryty w Nienowicach koło Jarosławia, może być pierwszą na ziemiach polskich pintaderą – stemplem służącym do nanoszenia wzorów na tkaniny lub ciało. Taką interpretację przedstawił dr Marcin Burghardt z Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich. Jeśli hipoteza się potwierdzi, znalezisko może wskazywać na obecność lub bezpośrednie kontakty z […]

Święcenie popiołu – średniowieczne źródła wielkopostnego obrzędu

Środa Popielcowa rozpoczyna w Kościele katolickim czterdziestodniowy okres Wielkiego Postu – czas pokuty, modlitwy i przygotowania do Świąt Wielkanocnych. Nazwa tego dnia pochodzi od obrzędu posypywania głów wiernych popiołem, który stanowi jeden z najbardziej rozpoznawalnych znaków liturgii tego dnia. Gest ten ma głęboką symbolikę. Popiół przypomina o kruchości ludzkiego życia i potrzebie nawrócenia. W czasie […]

Było tak zimno, że raki trzeba było odcinać. Polacy pierwsi zimą na Evereście

17 lutego 1980 roku Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki jako pierwsi alpiniści w historii stanęli zimą na szczycie Mount Everestu, najwyższej góry świata. Wejście było zwieńczeniem narodowej, 20-osobowej wyprawy kierowanej przez Andrzeja Zawadę, prekursora zimowego himalaizmu. Polscy wspinacze wyruszyli w Himalaje z zamiarem przełamania bariery, którą wielu uznawało za niemożliwą do pokonania. Do 1980 roku […]

NZS. Pierwsza niezależna organizacja studentów w bloku wschodnim

17 lutego 1981 roku władze PRL zarejestrowały Niezależne Zrzeszenie Studentów (NZS) – pierwszą niezależną organizację studencką w krajach bloku komunistycznego. Decyzja ta była efektem kilkumiesięcznych protestów i negocjacji prowadzonych przez środowisko akademickie z władzami państwowymi. NZS powstało jesienią 1980 roku na fali przemian zapoczątkowanych przez „Solidarność”. Studenci domagali się prawa do tworzenia własnej, niezależnej reprezentacji, […]

Najgroźniejsza tajemnica starożytnej Grecji? Napój z Eleusis mógł zawierać halucynogen spokrewniony z LSD

Toksyczny sporysz, pasożytniczy grzyb wytwarzający alkaloidy powiązane chemicznie z LSD, mógł po odpowiedniej obróbce stać się halucynogenem używanym podczas misteriów eleuzyjskich – wynika z badania opublikowanego 13 lutego 2026 roku w „Scientific Reports”. W trakcie obrzędów uczestnicy spożywali kykeon – rytualny napój przyjmowany po okresie postu i oczyszczeń. Antyczne przekazy przypisują mu wywoływanie wizji, silnych […]

Sztyletnicy – skrytobójcy powstania styczniowego. Pomoc czy obciążenie dla sprawy narodowej?

17 lutego 1865 roku na stokach Cytadeli Warszawskiej władze carskie powiesiły Emanuela Szafarczyka, ostatniego dowódcę warszawskich sztyletników. Wraz z nim stracono Aleksandra Waszkowskiego, naczelnika miasta z ramienia Rządu Narodowego. Egzekucja ta symbolicznie zamykała działalność jednej z najbardziej zakonspirowanych i zarazem najbardziej kontrowersyjnych formacji powstania styczniowego. Wykonywali wyroki powstańczego rządu Organizację powołał jeszcze przed wybuchem powstania […]

Kaszubi w 1920 roku na własną rękę zmienili granicę. „Wojna palikowa” przesunęła ją o kilka kilometrów

16 lutego 1920 roku nad jeziorem Gwiazda w pobliżu Borowego Młyna doszło do starcia ludności kaszubskiej z niemieckimi żołnierzami podczas wytyczania granicy polsko-niemieckiej. Wydarzenie to przeszło do historii jako „wojna palikowa”. Po traktacie wersalskim z 1919 roku większość Pomorza Gdańskiego przyznano Polsce. Na początku 1920 roku Wojsko Polskie przejmowało kolejne miejscowości. 31 stycznia 59. Pułk […]

Buntownik, król i nowe słowo. W takich okolicznościach po raz pierwszy zapisano słowo „Rzeczpospolita”

16 lutego 1358 roku w Sieradzu w dokumencie przysięgi wierności po raz pierwszy w zachowanym akcie urzędowym pojawiło się słowo „Rzeczpospolita” jako określenie państwa polskiego. Termin ten, będący tłumaczeniem łacińskiego „Respublica”, odnosił się do Korony Królestwa Polskiego. Tego dnia Maciej Borkowic, przywódca konfederacji wielkopolskiej, złożył uroczyste przyrzeczenie wierności królowi Kazimierzowi Wielkiemu. Dokument sporządzono po kilkuletnim […]

Sadystyczny strażnik SS Iwan Demianiuk: 24 lata śledztw, pięć lat wyroku

16 lutego 1987 roku w Jerozolimie rozpoczął się proces Iwana (Johna) Demianiuka, który zapoczątkował trwającą ponad dwie dekady serię postępowań sądowych w Izraelu, Stanach Zjednoczonych i Niemczech. Sprawa dotyczyła służby Demianiuka w niemieckim systemie obozów zagłady i udziału w masowym mordzie Żydów podczas II wojny światowej. Ocaleni z Treblinki identyfikowali go jako strażnika nazywanego „Iwanem […]

Japonia testuje na morzu broń laserową. 100-kilowatowy system będzie strącał pociski i drony

Japonia rozpoczyna morskie testy nowej broni laserowej o mocy 100 kilowatów, zainstalowanej na pokładzie okrętu doświadczalnego „Asuka”, należącego do Japońskich Sił Samoobrony. System opracowany pod nadzorem Agencji ds. Zakupów, Technologii i Logistyki (ATLA), podległej japońskiemu Ministerstwu Obrony, ma służyć do zwalczania dronów, pocisków moździerzowych oraz innych lekkich zagrożeń powietrznych. Instalacja na „Asuce” obejmuje dwa kontenerowe […]

Front Morges. Paderewski i Sikorski rzucają wyzwanie sanacji

16 lutego 1936 roku w szwajcarskiej miejscowości Morges, w willi Riond-Bosson należącej do sędziwego Ignacego Jana Paderewskiego, rozpoczęło się spotkanie polityków centrowych i centroprawicowych, które doprowadziło do powołania Frontu Morges. Formalne ogłoszenie porozumienia nastąpiło 17 lutego 1936 roku. Inicjatywa była odpowiedzią na umacnianie się autorytarnego modelu rządów sanacyjnych po śmierci Józefa Piłsudskiego oraz na ograniczanie […]

Macron uruchamia program walki o dzietność. 29-latkowie dostaną list od państwa

Francuski rząd ogłosił nowy plan walki z niepłodnością, w ramach którego do wszystkich obywateli w wieku 29 lat ma zostać wysłana specjalna wiadomość, przypominająca o kwestiach związanych z płodnością. Program, zapowiadany wcześniej przez prezydenta Emmanuela Macrona, został oficjalnie przedstawiony 5 lutego 2026 roku przez minister zdrowia Stéphanie Rist. Współczynnik dzietności we Francji spadł do najniższego […]

W Rzymie brakuje kościołów. Diecezja stawia na drewniane świątynie

W Rzymie – mieście kojarzonym z setkami zabytkowych bazylik i parafii – zaczęło brakować kościołów. Problem nie dotyczy historycznego centrum, lecz dynamicznie rozrastających się peryferii stolicy oraz Ostii. Diecezja rzymska ogłosiła program budowy pięciu nowych kompleksów parafialnych, które powstaną w technologii drewnianej. Program „Nuove Chiese” został zaprezentowany w styczniu 2026 w siedzibie Konferencji Episkopatu Włoch […]

Operacja „Adolphus”. Początek legendy Cichociemnych

W nocy z 15 na 16 lutego 1941 roku nad okupowaną Polską dokonano pierwszego zrzutu Cichociemnych. Operacja otrzymała kryptonim „Adolphus” i była zarazem pierwszą próbą przerzutu spadochroniarzy nad okupowaną Europą. Cichociemni byli ochotnikami szkolonymi w Wielkiej Brytanii do najtrudniejszych zadań dywersyjnych i wywiadowczych. Spośród 2413 kandydatów wybrano do tego elitarnego grona 316 żołnierzy. Nazwa formacji […]

Od pogańskiego księcia do króla Polski. Chrzest Władysława Jagiełły

15 lutego 1386 roku w katedrze wawelskiej w Krakowie wielki książę litewski Jagiełło przyjął chrzest, rozpoczynając nowy etap w dziejach Polski i Litwy. Wydarzenie to było bezpośrednią konsekwencją unii zawartej 14 sierpnia 1385 roku w Krewie, w której Jagiełło zobowiązał się do przyjęcia chrześcijaństwa, ochrzczenia Litwy oraz poślubienia królowej Jadwigi Andegaweńskiej. Czytaj też: Triumf był […]

Katastrofa w centrum stolicy. Co naprawdę stało się w Rotundzie?

15 lutego 1979 roku o godz. 12:40 w centrum Warszawy doszło do jednej z największych powojennych katastrof w stolicy. Wybuch zniszczył budynek Rotundy PKO przy ul. Marszałkowskiej, w którym mieścił się III Oddział Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Państwowego. Eksplozja była tak silna, że charakterystyczna przeszklona konstrukcja niemal całkowicie runęła. Według oficjalnych danych zginęło 49 osób, […]

Węgiel za góry. Korekta granicy z ZSRR w 1951 roku

15 lutego 1951 roku w Moskwie podpisano umowę o zmianie granicy między Polską a ZSRR. Dokument zatytułowany „Umowa pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o zamianie odcinków terytoriów państwowych” sygnowali wiceprezes Rady Ministrów Aleksander Zawadzki oraz minister spraw zagranicznych ZSRS Andriej Wyszyński. Była to największa korekta graniczna w powojennej historii Polski – objęła […]

AI rozgryzła rzymską grę sprzed 2000 lat

Przez dziesięciolecia niewielka kamienna płyta z wyrytymi liniami, znaleziona w holenderskim Heerlen – rzymskim Coriovallum – pozostawała zagadką. Archeolodzy wiedzieli, że to plansza do gry, ale nie potrafili odtworzyć jej zasad. Dopiero zespół badaczy z Uniwersytetu w Lejdzie i Uniwersytetu w Maastricht, wykorzystując narzędzia sztucznej inteligencji, zaproponował najbardziej prawdopodobny sposób rozgrywki. Wyniki opisano na łamach […]

Święty, który w tradycji ludowej stawał się diabłem. Dawne oblicza Walentego

W tradycji chrześcijańskiej św. Walenty był przede wszystkim męczennikiem i uzdrowicielem, natomiast w kulturze ludowej stał się patronem chorych na padaczkę, rybaków, a nawet bohaterem przekleństw, w których jego imię funkcjonowało jako synonim diabła. Dziś kojarzony jest niemal wyłącznie z zakochanymi. W dawnych wiekach jego postać miała jednak znacznie szersze i bardziej złożone znaczenie. O […]

Czy Kraków ochrzczono wcześniej niż państwo Mieszka? Ślady misji Metodego

Święci Cyryl i Metody, zwani Braćmi Sołuńskimi, należą do najważniejszych postaci w dziejach chrystianizacji Słowian. 14 lutego, w rocznicę śmierci św. Cyryla, Kościół obchodzi ich liturgiczne wspomnienie. Cyryl i Metody urodzili się w IX wieku w Tesalonice (Sołuniu), w rodzinie wysokiego urzędnika bizantyńskiego. Na chrzcie otrzymali imiona Konstantyn i Michał. Dopiero po wstąpieniu każdego z […]

Powstanie Armii Krajowej – scalenie polskiego podziemia zbrojnego

14 lutego 1942 roku Naczelny Wódz gen. Władysław Sikorski wydał rozkaz o przekształceniu Związku Walki Zbrojnej w Armię Krajową. Decyzja ta miała na celu scalenie rozproszonych struktur konspiracyjnych oraz podporządkowanie ich Rządowi RP na uchodźstwie w Londynie. Armia Krajowa stała się integralną częścią Sił Zbrojnych RP i największą podziemną armią w okupowanej Europie. Jej początki […]

Izrael: odkryto pieczęć urzędnika z czasów biblijnego Królestwa Judy [+FOTO]

Archeolodzy w Izraelu odkryli unikatową kamienną pieczęć pochodzącą z końca VIII wieku p.n.e., z okresu istnienia Królestwa Judy. Artefakt został znaleziony na początku lutego 2026 roku podczas prac wykopaliskowych prowadzonych przez Israel Antiquities Authority w związku z budową węzła drogowego Ein Tut w północnym Izraelu. Badaniami kierowali dr Amir Gorzalczany oraz Gerald Finkelstein. Znaleziona pieczęć […]

Noc zbrodni UPA w Łanowcach na Podolu. Zginęło 55–72 Polaków

W nocy z 12 na 13 lutego 1944 roku w Łanowcach na Podolu oddział Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) dokonał masowej zbrodni na polskiej ludności cywilnej. Ofiarami byli mężczyźni, kobiety i dzieci zamieszkujący polskie osiedle Szlachta, stanowiące część wsi. Atak miał charakter zaplanowany i przeprowadzono go z wyjątkowym okrucieństwem. Według relacji świadków osiedle zostało otoczone, a […]