Eugeniusz Wiśniewski @Eugeniusz Wisniewski

1821

Najstarsze ślady alkoholu w północno-wschodniej Polsce. Naukowcy odkryli pozostałości grogu w naczyniach sprzed 4,5 tysiąca lat

7 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Ślady sfermentowanych napojów alkoholowych sprzed około 4,5 tysiąca lat zidentyfikowano w naczyniach ceramicznych odkrytych na Podlasiu i Mazowszu. To najstarsze chemiczne dowody spożywania tego typu napojów w Polsce. Odkrycia dokonali badacze z Uniwersytetu Warszawskiego i Politechniki Łódzkiej, a wyniki ich analiz opublikowano w piśmie „Archaeometry”. Przebadane fragmenty pochodziły z trzynastu naczyń ceramicznych odkrytych na stanowiskach […]

W Kamesznicy pochowano szczątki żołnierzy NSZ ze zgrupowania „Bartka”. Powstał nowy cmentarz wojenny

7 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

W Kamesznicy w powiecie żywieckim odbyły się państwowe uroczystości pogrzebowe szczątków żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych ze zgrupowania kpt. Henryka Flamego „Bartka”. Ceremonia została połączona z otwarciem nowego Cmentarza Wojennego Żołnierzy NSZ. W uroczystościach wziął udział prezydent RP Karol Nawrocki. Pochowano dzisiaj szczątki prawie 60 żołnierzy NSZ, zamordowanych przez funkcjonariuszy komunistycznego aparatu bezpieczeństwa we wrześniu 1946 […]

Donald Tusk spotkał się z Leonem XIV. Wiadomo, kiedy możliwy jest przyjazd papieża do Polski

7 May 2026 /1 Komentarz/w , , , , /Przez

Premier Donald Tusk spotkał się w Watykanie z papieżem Leonem XIV. Po audiencji poinformował, że zaprosił Ojca Świętego do Polski. Jak relacjonował szef rządu, papież przyjął zaproszenie z radością, choć konkretna data wizyty nie została jeszcze ustalona. Tusk wskazał jednak, że możliwym terminem wizyty Leona XIV w Polsce byłby 2028 rok. Premier wyjaśnił, że w […]

Dron byłego szefa Google wymusza na Rosji zmianę logistyki. Hornet z AI zmienia wojnę na Ukrainie

7 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Na wojnie ukraińsko-rosyjskiej rośnie znaczenie dronów uderzeniowych Hornet, kojarzonych z projektami byłego szefa Google, Erika Schmidta. To jednorazowe bezzałogowce uderzeniowe, przeznaczone do niszczenia celów na zapleczu przeciwnika: ciężarówek, cystern, składów amunicji, punktów przeładunkowych, radarów i stanowisk dowodzenia. Według władz w Kijowie Ukraina podpisała ze spółką Swift Beat memorandum o długoterminowej współpracy w produkcji systemów bezzałogowych. […]

Wynikał z Konstytucji 3 Maja. 7 maja 1794 roku Tadeusz Kościuszko ogłosił „Uniwersał połaniecki”

7 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Uniwersał połaniecki, wydany 7 maja 1794 roku w obozie pod Połańcem przez Tadeusza Kościuszkę jako Najwyższego Naczelnika Siły Zbrojnej Narodowej, formalnie opierał się na artykule IV Konstytucji 3 maja. Miał poprawić sytuację chłopów oraz pozyskać ich poparcie dla insurekcji kościuszkowskiej. Jego pełna nazwa w nowoczesnym brzmieniu to: „Uniwersał urządzający powinności gruntowe włościan i zapewniający dla […]

Robotaxi w Polsce coraz bliżej. Branża szykuje pierwsze testy

6 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Pierwsze testy autonomicznych taksówek mogą ruszyć w Polsce jeszcze w 2026 roku. Według ustaleń „Rzeczpospolitej” jednym z podmiotów przygotowujących się do wejścia w ten segment jest Eternis, firma dostarczająca floty samochodowe między innymi dla Ubera i Bolta. Spółka planuje zakup autonomicznych pojazdów i rozpoczęcie testów w Polsce po wejściu w życie nowych przepisów dotyczących prac […]

Anthropic pokazał funkcję „śnienia” dla agentów AI. Mają doskonalić się na podstawie własnej pracy

6 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Amerykańska firma Anthropic zaprezentowała nową funkcję dla swojego systemu Claude AI, nazwaną „dreaming”, czyli „śnieniem”. Rozwiązanie ma pomagać agentom sztucznej inteligencji analizować własną pracę między kolejnymi zadaniami, wykrywać powtarzające się schematy i lepiej dostosowywać się do potrzeb użytkownika. Funkcja została ogłoszona przy okazji konferencji deweloperskiej Anthropic w San Francisco. Na razie jest dostępna jako wersja […]

Akcja „Stamm”. Zamach AK, który nie miał prawa się udać

6 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

6 maja 1944 roku oddział dyspozycyjny „Pegaz” Kedywu Komendy Głównej Armii Krajowej przeprowadził w Warszawie nieudany zamach na SS-Sturmbannführera Waltera Stamma, szefa warszawskiego gestapo oraz zastępcę komendanta Policji Bezpieczeństwa i SD Dystryktu Warszawskiego. Akcję poprzedziło rozpoznanie prowadzone przez Zygmunta Kaczyńskiego ps. „Wesoły”, pracownika firmy „E. Wedel”, który dzięki charakterowi swojej pracy miał dostęp do miejsc […]

Naukowiec przypadkowo wskazał możliwy „skrót” na Marsa. Lot mógłby trwać nawet 34 dni

6 May 2026 /0 Komentarze/w , /Przez

Naukowiec analizujący orbity planetoid bliskich Ziemi przypadkowo natrafił na geometrię lotu, która mogłaby znacząco skrócić czas podróży na Marsa. Nie chodzi jednak o gotową trasę dla planowanej misji, lecz o koncepcję astrodynamiczną, wymagającą napędu i technologii wykraczających poza obecne możliwości załogowych lotów międzyplanetarnych. Marcelo de Oliveira Souza, kosmolog z State University of Northern Rio de […]

Bitwa pod Grotnikami. Krwawy koniec konfederacji Spytka z Melsztyna

6 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

6 maja 1439 roku pod Grotnikami nad Nidą doszło do jednego z bardziej znaczących starć wewnętrznych późnośredniowiecznej Polski. Naprzeciw siebie stanęły oddziały konfederacji korczyńskiej, dowodzone przez kasztelana bieckiego Spytka z Melsztyna, oraz wojska królewskie Władysława III, kierowane przez Jana Hińczę z Rogowa i Dobiesława ze Szczekocin. Bitwa była kulminacją konfliktu politycznego, religijnego i dynastycznego, narastającego […]

Zaniedbana nekropola narodowa. 6 maja 1801 roku otwarto Cmentarz na Rossie [+FOTO]

6 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

6 maja 1801 roku poświęcono w Wilnie Cmentarz na Rossie – nekropolię uznawaną za jedną z czterech polskich nekropolii narodowych. Tego dnia sfinalizowano jeden z kluczowych etapów tworzenia nowego cmentarza parafialnego na przedmieściu zwanym Rossą; kilka dni później odbył się tam pierwszy udokumentowany pochówek. Do końca XVIII wieku jeden z głównych cmentarzy Wilna znajdował się […]

Europa ma pierwsze robotaxi. Przejazd kosztuje mniej niż kawa

6 May 2026 /0 Komentarze/w , /Przez

W Zagrzebiu ruszył pierwszy w Europie komercyjny serwis robotaxi. Usługę uruchomiła chorwacka spółka Verne, należąca do grupy Rimac, we współpracy z chińską firmą Pony.ai oraz Uberem. Przejazdy są dostępne przez aplikację Verne, a ich promocyjna cena wynosi 1,99 euro. Serwis działa w stolicy Chorwacji od 8 kwietnia 2026 roku. Na początku maja przejazd robotaxi testowali […]

W Dęblinie powstanie jedyne w Europie autoryzowane centrum serwisowe silników Abramsów

6 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Polska Grupa Zbrojeniowa i Ministerstwo Aktywów Państwowych podpisały umowę dotyczącą dofinansowania budowy Centrum Serwisowego Silników AGT1500 w Wojskowych Zakładach Lotniczych Nr 1 S.A. w Dęblinie. Inwestycja ma umożliwić obsługę w Polsce silników turbinowych stosowanych w czołgach Abrams oraz pojazdach specjalistycznych opartych na ich konstrukcji. Umowę podpisano podczas Defence24 Days 2026. Ze strony MAP dokument sygnował […]

Brygada Świętokrzyska wyzwoliła obóz koncentracyjny w Holiszowie. To jedyna taka akcja polskiego podziemia

5 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

5 maja 1945 roku żołnierze Brygady Świętokrzyskiej Narodowych Sił Zbrojnych przeprowadzili jedną z najważniejszych akcji bojowych w swojej historii. W zachodnich Czechach, w Holiszowie — niemieckim Holleischen — zaatakowali i wyzwolili niemiecki obóz koncentracyjny dla kobiet, będący podobozem KL Flossenbürg, ratując życie setkom więźniarek. Oddział NSZ znajdował się wówczas w rejonie Pilzna, dokąd dotarł po […]

PKP Intercity zwiększa pulę miejsc w Adriatic Express o 132 proc. Pociąg pojedzie także do Kopru

5 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

PKP Intercity rozpoczęło sprzedaż biletów na wakacyjny pociąg Adriatic Express do Chorwacji i Słowenii. Połączenie wraca w sezonie 2026 w rozszerzonej formule: pociąg ma kursować sześć razy w tygodniu, a nie cztery razy jak w poprzednim sezonie; będzie też więcej miejsc. PKP Intercity deklaruje, że w efekcie większej liczby zaplanowanych kursów łączna pula miejsc dostępnych […]

AI pomaga Exxonowi szukać nowych złóż ropy w Gujanie

5 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Exxon Mobil wykorzystuje sztuczną inteligencję i nowe technologie do szybszej analizy danych sejsmicznych z pól naftowych w Gujanie, skracając proces interpretacji z miesięcy do kilku dni. Poinformował o tym John Ardill, wiceprezes koncernu ds. eksploracji, podczas konferencji Offshore Technology Conference w Houston. Według Ardilla obliczenia wysokiej wydajności oraz algorytmy AI przyspieszyły obrazowanie sejsmiczne. Koncern wykorzystuje […]

Francja zwołuje G7. Chce przełamać dominację Chin na rynku metali krytycznych

5 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Francja zwołała na czwartek internetowe spotkanie ministrów państw G7 poświęcone sposobom ograniczenia zależności od Chin w dostawach metali krytycznych. Poinformował o tym francuski minister finansów Roland Lescure, przedstawiając jednocześnie plan odbudowy krajowego przemysłu pierwiastków ziem rzadkich i magnesów trwałych. Spotkanie ministrów ma przygotować czerwcowy szczyt przywódców G7 we francuskim Évian. Lescure mówił o francuskiej strategii […]

Unikatowa kłódka z Bizancjum odkryta w Sobótce. Mogła należeć do krzyżowca [+FOTO]

5 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Fragment średniowiecznej bizantyjskiej kłódki z brązu w formie konia odnaleziono w Sobótce w woj. świętokrzyskim. Według wstępnych ustaleń zabytek pochodzi z XII lub XIII wieku i mógł trafić do regionu sandomierskiego wraz z rycerzem wracającym z wyprawy krzyżowej albo pielgrzymem podróżującym do Ziemi Świętej. Odkrycia dokonali członkowie Nadwiślańskiej Grupy Poszukiwawczej Stowarzyszenia „Szansa” z Annopola. Poszukiwania […]

AI bywa dziś droższa od pracowników. Menedżer Nvidii wskazuje na koszt mocy obliczeniowej

5 May 2026 /0 Komentarze/w , /Przez

Bryan Catanzaro, wiceprezes Nvidii odpowiedzialny za stosowane głębokie uczenie AI, ocenił, że koszt mocy obliczeniowej potrzebnej do rozwoju i wykorzystania sztucznej inteligencji jest dziś często wyższy niż koszt zatrudnienia pracowników. Jak powiedział w rozmowie przytoczonej przez Axios, w przypadku jego zespołu wydatki na compute, czyli obliczenia wykonywane przez wyspecjalizowaną infrastrukturę, „znacznie przewyższają” koszty osobowe. Wypowiedź […]

Wyzwalał Francję i Holandię, po wojnie został barmanem. To żołnierze gen. Maczka przyjęli kapitulację Wilhelmshaven

5 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

5 maja 1945 roku wojska 1 Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka doprowadziły do kapitulacji jednej z najważniejszych baz Kriegsmarine — Wilhelmshaven. Kapitulację jednej z najważniejszych baz Kriegsmarine przyjął, w imieniu dowódcy dywizji, płk Antoni Grudziński. Następnego dnia oddziały polskie zajęły miasto i port, kończąc symbolicznie długi szlak bojowy przez Francję, Belgię, Holandię i Niemcy. Bitwa […]

Lwów uruchomił tramwaje szybciej niż Wiedeń. 5 maja 1880 ruszyła pierwsza linia konna

5 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Lwów, perła dawnej Galicji, może poszczycić się jedną z najstarszych sieci tramwajowych na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej. To właśnie 5 maja 1880 roku na ulice miasta wyjechały pierwsze tramwaje konne, uruchomione przez włoskie przedsiębiorstwo Società Triestina Tramway. Kursowały na trasie od Dworca przez ul. Gródecką, Hetmańską, plac Halicki i plac Bernardyński do placu Celnego. Zajezdnię zlokalizowano […]

Mały obiekt na krańcach Układu Słonecznego ma atmosferę. Jest niemal tak daleko jak Pluton

5 May 2026 /0 Komentarze/w , /Przez

Na obrzeżach Układu Słonecznego, w rejonie kojarzonym głównie z Plutonem, astronomowie wykryli oznaki bardzo cienkiej atmosfery wokół niewielkiego lodowego obiektu 2002 XV93. To zaskakujące, bo ciało ma zaledwie około 500 km średnicy, a mimo to może utrzymywać warstwę gazu miliony razy rzadszą od ziemskiej atmosfery.

Sprawca znał zwyczaje króla. 5 maja 1523 roku w Krakowie dokonano zamachu na Zygmunta Starego

5 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Wieczorem 5 maja 1523 roku na Wawelu doszło do dramatycznego incydentu, który mógł zmienić bieg historii Polski. Władca ówczesnej Rzeczypospolitej, Zygmunt I Stary, padł ofiarą zamachu. Zamachowiec, którego nigdy nie ujęto ani nie zidentyfikowano, oddał strzał z rusznicy w kierunku królewskich apartamentów. Kula rozbiła okno wieży zamku, zwanej Kurzą Stopką, przeleciała obok monarchy i utkwiła […]

Zofia Rydet. Fotografka ze Stanisławowa, która ocaliła świat odchodzącej Polski

5 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

5 maja 1911 roku w Stanisławowie urodziła się Zofia Rydet – jedna z najwybitniejszych polskich fotografek XX wieku, autorka monumentalnego „Zapisu socjologicznego”. Przyszła na świat w rodzinie Ferdynanda Rydeta, prawnika, i Józefy z Nowotnych. Jej młodość przypadła na świat wielokulturowych Kresów, którego pamięć powracała później w jej twórczości. Rydet ukończyła Gimnazjum Klasyczne Urszulanek w Stanisławowie, […]

Wrocław bada, czy poniemieckie schrony nadają się do ochrony mieszkańców. Miejsc ochrony ludności brakuje w całym kraju

4 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Wrocławscy urzędnicy sprawdzają, czy poniemieckie schrony z czasów II wojny światowej mogą zostać ponownie wykorzystane do ochrony ludności. Jak potwierdził PAP Michał Guz z Urzędu Miejskiego Wrocławia, miasto analizuje możliwość wykorzystania istniejącej infrastruktury, w pierwszej kolejności tej, która historycznie była przystosowana do pełnienia funkcji schronów lub ukryć. Magistrat nie wskazuje jednak konkretnych lokalizacji. Guz przekazał, […]

Naukowcy odtworzyli stroje elit z Faras i pokazali je na wybiegu. To efekt prac polskich archeologów [+FOTO/WIDEO]

4 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Naukowcy odtworzyli bogate stroje elit średniowiecznej chrześcijańskiej Nubii. Zrobili to na podstawie malowideł z katedry w Faras. Rekonstrukcje objęły ubiory dwóch królów, dwóch matek królewskich i biskupa, a ich prezentacje pokazały, jak strój służył podkreślaniu autorytetu władzy świeckiej i kościelnej. Badania nawiązują do odkryć polskich archeologów w Faras, dawnym ośrodku północnonubijskiego królestwa Nobadii. W latach […]

Austria wydaliła trzech rosyjskich dyplomatów. W tle „las anten” na budynkach w Wiedniu

4 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Austria uznała trzech rosyjskich dyplomatów za personae non gratae w związku z instalacjami antenowymi na dachach budynków dyplomatycznych w Wiedniu. Według austriackich władz mogły one być wykorzystywane do celów szpiegowskich. Decyzję ogłoszono w poniedziałek, 4 maja. Chodzi o liczne anteny satelitarne umieszczone na budynkach używanych przez rosyjskie państwo, w tym przede wszystkim na kompleksie mieszkalnym […]

PZU przejmuje MetLife Ukraine, największego ubezpieczyciela na życie na Ukrainie

4 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

PZU zawarło warunkową umowę nabycia 100 proc. akcji MetLife Ukraina, największego ubezpieczyciela na życie na ukraińskim rynku. Wartości transakcji nie ujawniono. MetLife Ukraina obsługuje ok. 900 tys. aktywnych klientów i kontroluje blisko połowę ukraińskiego rynku ubezpieczeń na życie. Według PZU udział spółki w rynku sięga ok. 50 proc., a jej oferta obejmuje m.in. indywidualne i […]

Alternatywy dla Ormuzu są niewystarczające. Państwa Zatoki testują awaryjne trasy eksportu ropy

4 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Dwa miesiące po rozpoczęciu wojny z Iranem Cieśnina Ormuz pozostaje w dużej mierze zamknięta dla normalnego ruchu tankowców. Kolejne zawieszenia broni, blokady i ponowne zamknięcia szlaku nie odbudowały zaufania armatorów ani załóg. Dla państw Zatoki Perskiej oznacza to konieczność korzystania z tras awaryjnych, które przez dekady projektowano jako zabezpieczenie na wypadek kryzysu. Cieśnina Ormuz jest […]

Błogosławiony Władysław z Gielniowa – bernardyn, kaznodzieja i poeta polskiego średniowiecza

4 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

4 lub 5 maja 1505 roku w warszawskim klasztorze św. Anny zmarł bł. Władysław z Gielniowa, bernardyn, kaznodzieja i jeden z najwybitniejszych znanych z imienia poetów polskiego średniowiecza. Urodził się ok. 1440 roku w Gielniowie pod Opocznem, w ubogiej rodzinie mieszczańskiej. Na chrzcie otrzymał imiona Marcin Jan. W 1462 roku zapisał się na Akademię Krakowską, […]

Robot ograł elitarnych zawodników w tenisa stołowego. To ważniejsze niż zwycięstwa AI w szachach [+WIDEO]

4 May 2026 /0 Komentarze/w , /Przez

Robot do tenisa stołowego Ace wygrał trzy z pięciu meczów z elitarnymi zawodnikami, którzy mieli ponad dziesięć lat doświadczenia i trenowali średnio 20 godzin tygodniowo. System opracowany przez Sony AI przegrał oba spotkania z graczami występującymi w profesjonalnych ligach japońskich, ale zdołał wygrać jednego seta z jednym z nich. Wyniki opisane w pracy opublikowanej niedawno […]

Rosyjska inwazja na Ukrainę zwalnia. Moskwa po raz pierwszy od miesięcy więcej straciła, niż zdobyła

4 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Rosja w kwietniu po raz pierwszy od wielu miesięcy straciła w Ukrainie więcej terytorium, niż zdołała zdobyć — wynika z analizy amerykańskiego Instytutu Studiów nad Wojną. Według ISW rosyjskie wojska utraciły netto kontrolę nad 116 km kw. terytorium. To pierwszy taki przypadek od sierpnia 2024 roku. Analitycy podkreślają, że dane dotyczą wyłącznie obszarów faktycznie kontrolowanych […]

Nie żyje abp Józef Michalik

4 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

3 maja 2026 roku zmarł abp Józef Michalik, arcybiskup senior archidiecezji przemyskiej, były przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski i jedna z najważniejszych postaci polskiego Kościoła po 1989 roku. Miał 85 lat. Informację o jego śmierci podała Archidiecezja Przemyska. Józef Michalik urodził się 20 kwietnia 1941 roku w Zambrowie. Święcenia kapłańskie przyjął w 1964 roku, a sakrę […]

Celem jej istnienia była pacyfikacja Warszawy. 4 maja 1834 roku otwarto Cytadelę Warszawską

4 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

4 maja 1834 roku uroczyście otwarto Cytadelę Warszawską – twierdzę zbudowaną z rozkazu cara Mikołaja I, która na ponad sto lat miała odcisnąć piętno na historii miasta i całej Polski. Na jej stokach stracono kilkuset więźniów politycznych. Powstała po upadku powstania listopadowego jako narzędzie kontroli i represji, służące rosyjskiemu zaborcy do tłumienia wszelkich przejawów dążeń […]

Jego lunety zajmowały całe łąki, był Kopernikiem XVII wieku. 3 maja 1661 roku Jan Heweliusz obserwował tranzyt Merkurego

3 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

3 maja 1661 roku gdański astronom Jan Heweliusz dokonał jednej z najważniejszych obserwacji w swojej karierze – przejścia Merkurego na tle tarczy Słońca, czyli tzw. tranzytu. Jest to zjawisko rzadkie, możliwe do zobaczenia tylko wtedy, gdy planeta znajdzie się dokładnie między Ziemią a Słońcem. Heweliusz, posługując się metodą projekcji obrazu z teleskopu na ekran, precyzyjnie […]

Szwecja nie oddała zrabowanych skarbów. 3 maja 1660 roku zakończył się potop szwedzki

3 May 2026 /1 Komentarz/w , , /Przez

3 maja 1660 roku w klasztorze cystersów w Oliwie zawarto pokój kończący kilkuletni konflikt ze Szwecją, tzw. potop szwedzki. Traktat, negocjowany m.in. przez Jana Leszczyńskiego i Bengta Oxenstiernę, nie zmienił znacząco granic, ale miał ogromne znaczenie polityczne. Jan Kazimierz zrzekł się roszczeń do korony szwedzkiej; Rzeczpospolita potwierdziła suwerenność elektora brandenburskiego w Prusach Książęcych, przesądzoną wcześniej […]

Radio Wolna Europa: głos wolnej Polski zza żelaznej kurtyny

3 May 2026 /0 Komentarze/w , /Przez

3 maja 1952 roku polska sekcja Radia Wolna Europa rozpoczęła z Monachium regularne nadawanie audycji w języku polskim. Na jej czele stanął Jan Nowak-Jeziorański – emisariusz Komendy Głównej AK i rządu na uchodźstwie, który w inauguracyjnym przemówieniu zapowiedział walkę o zachowanie polskiej tożsamości i przeciwstawienie się komunistycznej propagandzie. Geneza rozgłośni sięga 1950 roku, gdy w […]

Dziedzicznymi królami mieli być Wettynowie, jeden z posłów chciał zabić szablą dziecko. Rocznica uchwalenia Konstytucji 3 maja

3 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

3 maja 1791 roku Sejm Czteroletni uchwalił Konstytucję, która przeszła do historii jako pierwsza w Europie i druga na świecie nowoczesna ustawa zasadnicza. Była ona odpowiedzią na głęboki kryzys Rzeczypospolitej – państwa pogrążonego w politycznym chaosie, zdominowanego przez obce wpływy i pozbawionego realnej suwerenności. Już w XVIII wieku pojawiały się głosy nawołujące do reform. Oświeceniowi […]

Bunt łódzki – pierwszy masowy strajk robotniczy w Królestwie Polskim

2 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

2 maja 1892 roku w Łodzi wybuchł masowy strajk robotniczy, który szybko przekształcił się w największe dotąd wystąpienie robotnicze w Królestwie Polskim oraz jedną z pierwszych tak rozległych akcji protestacyjnych w Imperium Rosyjskim. Bezpośrednim impulsem była odezwa środowisk socjalistycznych, kolportowana jeszcze przed 1 maja, w której domagano się wprowadzenia ośmiogodzinnego dnia pracy, podwyżek płac oraz […]

Wąwolnica pomagała podziemiu. Jej spalenie przez UB i MO sfotografował Amerykanin

2 May 2026 /0 Komentarze/w , /Przez

2 maja 1946 roku, niespełna rok po zakończeniu II wojny światowej, Wąwolnica na Lubelszczyźnie została spalona przez Grupę Operacyjną Milicji Obywatelskiej, wspieraną przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa i żołnierzy Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Pacyfikacja była odwetem za pomoc, jakiej mieszkańcy mieli udzielać polskiemu podziemiu niepodległościowemu. Dla wielu Polaków wojna nie skończyła się w 1945 roku. Po okupacji […]

Pałac Kultury i Nauki – monumentalny znak epoki

2 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

2 maja 1952 roku rozpoczęły się prace przy budowie Pałacu Kultury i Nauki – inwestycji, która na trwałe zmieniła centrum Warszawy i stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych, a zarazem kontrowersyjnych symboli miasta. Decyzja o jego wzniesieniu zapadła rok wcześniej, gdy władze PRL przyjęły propozycję Związku Sowieckiego budowy monumentalnego gmachu jako „daru narodu radzieckiego”. W […]

„Cud nad Odrą dał Polsce Śląsk”. 2 maja nocą wybuchło III powstanie śląskie

2 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

W nocy z 2 na 3 maja 1921 roku wybuchło III Powstanie Śląskie – ostatni i najważniejszy zbrojny zryw Polaków na Górnym Śląsku. Jego skutkiem było przyłączenie do Polski znacznie większej części tego strategicznego regionu, niż pierwotnie zakładano. Poprzedzający powstanie plebiscyt z 20 marca 1921 roku potwierdził przewagę opcji niemieckiej, szczególnie w miastach. Mimo że […]

Reuters: Prywatna giełda kryptowalut pomagała Iranowi omijać sankcje

1 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Według raportu Reutersa Iran wykorzystywał giełdę kryptowalut Nobitex jako element równoległego systemu finansowego, pozwalającego omijać zachodnie sankcje. Firma, największa tego typu platforma w Iranie, miała obsługiwać transakcje powiązane m.in. z irańskim bankiem centralnym i Korpusem Strażników Rewolucji Islamskiej. Reuters ustalił, że Nobitex został założony przez braci Alego i Mohammada Kharrazi, członków jednej z wpływowych rodzin […]

USA zwracają Włochom 337 zrabowanych zabytków, wzmacniając współpracę w walce z nielegalnym handlem antykami

1 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Stany Zjednoczone przekazały Włochom 337 zabytków zrabowanych z ich terytorium, co stanowi jedną z największych operacji zwrotu nielegalnie wywiezionych dóbr kultury w ostatnich  latach. Informację ogłoszono w środę, podkreślając zacieśniającą się współpracę między Rzymem a Waszyngtonem. Odzyskane obiekty – od rzymskich rzeźb po artefakty greckie, etruskie i egipskie – zaprezentowano w siedzibie jednostki ochrony dziedzictwa […]

Pentagon otwiera tajne systemy dla AI. Giganci technologiczni wchodzą do gry, Anthropic na wylocie

1 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Departament Obrony USA poinformował w piątek, 1 maja, o zawarciu porozumień z siedmioma firmami rozwijającymi sztuczną inteligencję, które mają umożliwić wdrożenie ich technologii w sieciach obsługujących informacje niejawne. Wśród podmiotów objętych umowami znajdują się SpaceX, OpenAI, Google, Nvidia, Reflection, Microsoft oraz Amazon Web Services. Zgodnie z komunikatem Pentagonu, systemy tych firm mają zostać udostępnione w […]

Europa Środkowa buduje własną konstelację satelitarną. W projekcie biorą udział polskie firmy

1 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Powstaje hybrydowa konstelacja satelitarna państw Trójmorza. List intencyjny w tej sprawie podpisano 29 kwietnia 2026 roku podczas Three Seas Initiative Summit 2026 w Dubrowniku. Inicjatywa obejmuje firmy i instytucje z Chorwacji, Czech, Grecji, Polski, Słowacji i Słowenii. Projekt zakłada stworzenie systemu współdzielenia danych obserwacji Ziemi oraz integrację infrastruktury naziemnej w regionie. Model działania opiera się […]

Rzymski chleb z Vindonissy. Niezwykłe odkrycie z obozu legionowego w Szwajcarii [+FOTO]

1 May 2026 /0 Komentarze/w , /Przez

Archeolodzy pracujący w szwajcarskim Windisch natrafili na wyjątkowe znalezisko z czasów rzymskich. Odkrycia dokonano w trakcie badań ratowniczych poprzedzających budowę osiedla mieszkaniowego, położonego tuż przy dawnym obozie legionowym Vindonissa. Vindonissa była jednym z najważniejszych rzymskich obozów wojskowych na obszarze dzisiejszej Szwajcarii. Funkcjonowała od I wieku n.e. jako stała baza legionów, kontrolująca strategiczne skrzyżowanie szlaków w […]

IPN zakończył kolejny etap prac poszukiwawczych w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej [+FOTO]

1 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Zakończono kolejny etap prac archeologiczno-poszukiwawczych prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej na terenie dawnych miejscowości Ostrówki oraz Woli Ostrowieckiej w byłym powiecie lubomelskim. Celem prac była lokalizacja miejsc pochówku Polaków zamordowanych przez ukraińskich nacjonalistów w sierpniu 1943 roku. Działania realizowano we współpracy z zespołem specjalistów, w tym z udziałem dr. Łukasza Szleszkowskiego z Uniwersytetu Medycznego we […]

Edyta Stein – życie między poszukiwaniem prawdy a świadectwem wiary

1 May 2026 /1 Komentarz/w , , , /Przez

1 maja przypada rocznica beatyfikacji Edyty Stein, jednej z najbardziej niezwykłych postaci XX wieku: niemiecko-żydowskiej filozof, karmelitanki, męczennicy Auschwitz i patronki Europy. Urodziła się 12 października 1891 roku we Wrocławiu, w pobożnej żydowskiej rodzinie Siegfrieda Steina i Augusty z domu Courant. Przyszła na świat w dniu Jom Kippur, najważniejszego święta judaizmu. Wcześnie straciła ojca, a […]

Flandria: mniej niż 3 proc. kościołów pozostanie wyłącznie miejscami kultu

30 April 2026 /1 Komentarz/w , , , /Przez

We flamandzkojęzycznej części Belgii przygotowano plany zakładające dalszą zmianę funkcji świątyń katolickich. Z przedstawionych danych wynika, że docelowo mniej niż 3 proc. kościołów zachowa charakter wyłącznie sakralny. Oznacza to, że w całej Flandrii mniej niż 50 świątyń pozostanie kościołami bez dodatkowych funkcji społecznych, kulturalnych lub użytkowych. Ponadto tylko około 40–50 proc. świątyń – czyli ok. […]

Skąd wczesnopiastowskie monety w Norwegii? Skarb tysięcy srebrnych monet odkryty w Rena [+FOTO]

30 April 2026 /1 Komentarz/w , , /Przez

W miejscowości Rena w regionie Innlandet odkryto największy w historii Norwegii skarb monet z epoki wikingów. Tzw. depozyt Mørstad obejmuje już ponad trzy tysiące srebrnych monet z przełomu X i XI wieku, a poszukiwania nadal trwają. Odkrycia dokonali detektoryści Vegard Sørlie i Rune Sætre, którzy początkowo natrafili na 19 monet. Po zgłoszeniu znaleziska do badań […]