Bitwa pod Grotnikami. Krwawy koniec konfederacji Spytka z Melsztyna
6 maja 1439 roku pod Grotnikami nad Nidą doszło do jednego z bardziej znaczących starć wewnętrznych późnośredniowiecznej Polski.
Naprzeciw siebie stanęły oddziały konfederacji korczyńskiej, dowodzone przez kasztelana bieckiego Spytka z Melsztyna, oraz wojska królewskie Władysława III, kierowane przez Jana Hińczę z Rogowa i Dobiesława ze Szczekocin.
Bitwa była kulminacją konfliktu politycznego, religijnego i dynastycznego, narastającego wokół wpływów elity rządzącej, z biskupem krakowskim Zbigniewem Oleśnickim na czele, oraz sprawy czeskiej polityki Jagiellonów.
Konfederacja Spytka została zawiązana 3 maja 1439 roku w Nowym Mieście Korczynie. Jej uczestnicy występowali przeciw dominacji możnowładczej oligarchii, a część z nich sympatyzowała z husytyzmem. Istotnym tłem sporu była także walka o udział w rządach, dostęp do urzędów i zmianę układu sił przy dworze.
Konfederaci nie zdołali jednak przekształcić politycznego sprzeciwu w skuteczny plan działania. Po koncentracji wojsk w dobrach Melsztyńskich ruszyli w stronę Nowego Korczyna, lecz pod Grotnikami zostali zmuszeni do obrony. Obóz założyli w miejscu osłoniętym przez Nidę i zaczęli go umacniać wozami, wałem oraz fosą. Wojska królewskie uderzyły jednak szybko, zanim umocnienia mogły dać konfederatom realną przewagę. Krótka walka zakończyła się rozbiciem oddziałów Spytka.
Sam Spytek z Melsztyna został ciężko ranny i wkrótce zmarł. Relacja Jana Długosza, podstawowe źródło opisu tych wydarzeń, jest stronnicza i miejscami niejasna, dlatego nie można całkowicie pewnie rozstrzygnąć, czy kasztelan zmarł wyłącznie od ran, czy też został dobity. Nad konającym Spytkiem lub już nad jego ciałem przeprowadzono prowizoryczny sąd, uznając go za zdrajcę. Ciało przez kilka dni pozostawało na polu bitwy, po czym wydano je żonie Beatrycze i pochowano w kościele parafialnym w Piasku.
Klęska pod Grotnikami oznaczała załamanie zbrojnej opozycji wobec obozu Oleśnickiego i osłabienie wpływów husyckich w Polsce. Zwycięstwo oligarchii nie okazało się jednak trwałe. W kolejnych latach Kazimierz Jagiellończyk stopniowo ograniczał wpływy możnowładczego stronnictwa biskupa krakowskiego, a część ludzi związanych z wcześniejszą opozycją antyolesnicką odnalazła miejsce w nowym układzie politycznym.
Czytaj też:
To była pierwsza polska bitwa w historii. 24 czerwca 972 roku pokonaliśmy Niemców pod Cedynią
Kresy.pl
