Błogosławiony Władysław z Gielniowa – bernardyn, kaznodzieja i poeta polskiego średniowiecza
4 lub 5 maja 1505 roku w warszawskim klasztorze św. Anny zmarł bł. Władysław z Gielniowa, bernardyn, kaznodzieja i jeden z najwybitniejszych znanych z imienia poetów polskiego średniowiecza.
Urodził się ok. 1440 roku w Gielniowie pod Opocznem, w ubogiej rodzinie mieszczańskiej. Na chrzcie otrzymał imiona Marcin Jan. W 1462 roku zapisał się na Akademię Krakowską, lecz szybko porzucił studia i wstąpił do kwitnących wówczas w Polsce franciszkanów obserwantów, zwanych bernardynami.
Zakon ten, sprowadzony do Krakowa za sprawą św. Jana Kapistrana, kładł nacisk na duszpasterstwo, kaznodziejstwo i żywe formy pobożności: jasełka, kolędy, pieśni religijne oraz bractwa tercjarskie. Władysław dobrze wpisał się w ten nurt. Łączył surowe życie zakonne, posty i praktyki pokutne z nabożeństwem do Męki Pańskiej, Matki Bożej i św. Anny. Był też jednym z duchownych, którzy wprowadzali język polski do nabożeństw.
W zakonie cieszył się autorytetem. Dwukrotnie pełnił urząd prowincjała bernardynów, w latach 1487–1490 oraz 1496–1499. Dbał o organizację prowincji, formację i wykształcenie braci. Uczestniczył w kapitułach generalnych w Urbino i Mediolanie, zakładał domy zakonne w Skępem i Połocku. Pod koniec życia był gwardianem i kaznodzieją w warszawskim klasztorze św. Anny oraz duchowym doradcą księżnej mazowieckiej Anny. Według przekazu zasłabł podczas kazania w Wielki Piątek; zmarł 4 lub 5 maja 1505 roku.
Najtrwalszym świadectwem jego działalności pozostaje twórczość. Pisał po łacinie dla współbraci oraz po polsku dla ludu. Do jego dorobku należą utwory ku czci bł. Szymona z Lipnicy, poemat oparty na „Pieśni nad pieśniami”, modlitwy i teksty dydaktyczne. W języku polskim tworzył pieśni religijne: pasyjny „Żołtarz Jezusów”, kolędę „Augustus kiedy krolował”, pieśni „Jasne Krystowo oblicze”, „Jezu, Zbawicielu ludzski” oraz utwory maryjne „Anna, niewiasta niepłodna” i „Już się anjeli wiesielą”.
Był nie tylko zakonnikiem i kaznodzieją, lecz także twórcą umacniającym polszczyznę w kulturze religijnej. W 1750 roku Stolica Apostolska zatwierdziła jego kult, w 1759 roku ogłoszono go patronem Królestwa Polskiego i Litwy, a w 1962 roku głównym patronem Warszawy.
Czytaj też:
Sanktuarium Pana Jezusa Milatyńskiego w Milatynie Nowym
Kresy.pl
