USA: biskupi przypominają zasady „wojny sprawiedliwej” po tym, jak Vance doradzał papieżowi „zakorzenienie w prawdzie”
Konferencja Episkopatu Stanów Zjednoczonych opublikowała 15 kwietnia oświadczenie przypominające klasyczne zasady katolickiej nauki o wojnie sprawiedliwej. To reakcja na narastającą w USA debatę wokół wypowiedzi Leona XIV oraz na teologiczne komentarze JD Vance’a.
Autorem dokumentu jest bp James Massa, przewodniczący Komisji Nauki Wiary United States Conference of Catholic Bishops (USCCB), który podkreślił, że stanowisko papieża wpisuje się w wielowiekową tradycję Kościoła. „Od ponad tysiąca lat Kościół katolicki naucza teorii wojny sprawiedliwej i to do tej tradycji odwołuje się Ojciec Święty” – zaznaczył.
Hierarcha przypomniał kluczową zasadę tej doktryny: „Stałym elementem tej tradycji jest to, że państwo może sięgnąć po broń jedynie «w samoobronie, gdy zawiodą wszelkie wysiłki pokojowe» (Katechizm Kościoła Katolickiego, nr 2308)”. Podkreślił przy tym, że teoria wojny sprawiedliwej nie stanowi politycznego przyzwolenia na konflikt, lecz rygorystyczne ramy moralne ograniczające użycie siły.
Odpowiedź na wystąpienia Vance’a
Oświadczenie biskupów pojawiło się dzień po wystąpieniu wiceprezydenta USA, JD Vance’a, podczas wydarzenia organizowanego przez Turning Point USA. Polityk, który deklaruje się jako katolik i właśnie przygotowuje książkę o swoim nawróceniu na katolicyzm, publicznie zakwestionował papieskie wypowiedzi o charakterze antywojennym.
„Jak można powiedzieć, że Bóg nigdy nie stoi po stronie tych, którzy sięgają po miecz?” – pytał Vance, odnosząc się do wcześniejszych słów papieża o tym, że uczeń Chrystusa nie może opowiadać się po stronie prowadzących wojnę.
W trakcie tego samego wystąpienia polityk sugerował, że papieskie komentarze teologiczne powinny być „zakorzenione w prawdzie”, a sam papież – jego zdaniem – powinien zachować większą ostrożność. „Tak jak ważne jest, by wiceprezydent Stanów Zjednoczonych zachowywał ostrożność, gdy wypowiada się na temat polityki publicznej, tak samo – moim zdaniem – bardzo ważne jest, aby papież był ostrożny, gdy mówi o sprawach teologicznych” – powiedział Vance.
W wywiadzie dla Fox News JD Vance dodał: „Najlepiej byłoby, gdyby Watykan trzymał się kwestii moralnych i tego, co dzieje się w Kościele katolickim, a prezydent Stanów Zjednoczonych zajmował się kształtowaniem amerykańskiej polityki publicznej”.
Biskupi: najwyższy pasterz Kościoła nie przedstawia jedynie opinii teologicznych
W tym kontekście bp Massa podkreślił, że nauczanie papieża nie ma charakteru prywatnej opinii: „Kiedy papież przemawia jako najwyższy pasterz Kościoła powszechnego, nie przedstawia jedynie opinii teologicznych, lecz głosi Ewangelię i sprawuje swoją posługę jako namiestnik Chrystusa”.
Zaznaczył także, że chrześcijanie są zobowiązani do krytycznej oceny wszelkich argumentów uzasadniających użycie siły zbrojnej, a nie do automatycznego uznawania ich moralnej zasadności.
Głos w sprawie zabrał również bp Daniel Flores, wiceprzewodniczący USCCB, który przypomniał, że choć politycy mogą wypowiadać się na temat teologii, to „następca Piotra naucza – taka jest jego misja”. Dodał, że jeśli papieskie nauczanie jest trudne do przyjęcia, problem może leżeć „w tym, co chcemy usłyszeć, a nie w tym, czego naucza Kościół”.
Spór wpisuje się w szersze napięcia między administracją amerykańską a Watykanem, związane m.in. z oceną konfliktów zbrojnych i krytyką papieskich wypowiedzi. Sam Leon XIV odniósł się do tych napięć, deklarując, że nie obawia się krytyki i będzie kontynuował głoszenie Ewangelii.
Oświadczenie amerykańskich biskupów stanowi jednocześnie próbę uporządkowania debaty, wskazując, że katolicka nauka o wojnie nie usprawiedliwia konfliktów, lecz nakłada na nie ścisłe ograniczenia moralne i podporządkowuje je nadrzędnemu celowi, jakim jest trwały pokój.
Czytaj też: Media: Pentagon groził Kościołowi „niewolą awiniońską”
