Dane z ukraińskich misji służą Amerykanom do modernizacji dronów

Ukraińscy operatorzy wykorzystują drony V-BAT do rozpoznawania cennych celów oraz rosyjskich systemów obrony powietrznej poza linią frontu. Informacje z prowadzonych misji, w tym dane o działaniu rosyjskich systemów walki elektronicznej, trafiają do amerykańskiej firmy Shield AI. Producent wykorzystuje je do modernizacji bezzałogowców i aktualizowania ich oprogramowania.

Na początku marca na Morzu Czarnym ukraińska marynarka wojenna zaatakowała rosyjską platformę wiertniczą po rozpoznaniu wykonanym przez amerykański dron MQ-35 V-BAT — podała CBS News, powołując się na ukraińskich wojskowych i pracowników firmy Shield AI.

Operacja doprowadziła do zniszczenia śmigłowca Ka-27 i sprzętu wojskowego o łącznej wartości ponad 1,5 mln dolarów, a Rosjanie utracili punkt wykorzystywany do prowadzenia ataków na sąsiednie regiony na Ukrainie.

Operatorzy V-BAT zauważyli rosyjskich żołnierzy oraz wyposażenie wojskowe rozmieszczone na platformie położonej na złożu gazowym u południowych wybrzeży Ukrainy. Po wykryciu celu ukraińska marynarka skierowała w ten rejon grupę dronów morskich i rozpoczęła atak.

Na platformie wylądował następnie rosyjski śmigłowiec Ka-27, który miał ewakuować personel i sprzęt. Maszyna została bezpośrednio zaatakowana przez ukraiński dron powietrzny, który eksplodował po uderzeniu w śmigłowiec.

Producent wykorzystuje dane z frontu

Pracownicy Shield AI działający na Ukrainie otrzymują od żołnierzy informacje z prowadzonych misji. Dane służą do wprowadzania zmian w konstrukcji drona oraz aktualizowania jego oprogramowania, które musi być dostosowywane do rosyjskich systemów walki elektronicznej.

W ciągu ostatnich 18 miesięcy podczas lotów wykonywanych w różnych częściach świata V-BAT rozbił się ponad 50 razy. Ukraińscy operatorzy oceniają jednak, że konieczne modyfikacje sprzętu można skutecznie przygotować jedynie na podstawie doświadczeń z działań wojennych.

Szczególne znaczenie mają informacje o częstotliwościach wykorzystywanych przez rosyjskie systemy zakłócające. Po wykryciu zmian operatorzy przekazują dane producentowi, który dostosowuje do nich bezzałogowiec.

„Na przykład, jeśli rosyjski system walki elektronicznej zacznie działać na określonej częstotliwości, nasi operatorzy zgłaszają tę informację. Kiedy te częstotliwości się zmieniają, otrzymujemy nowe raporty i dostosowujemy się. Te informacje są ważne, ponieważ pozwalają nam zrozumieć, jak musimy zaktualizować samolot” — powiedział Alex, ukraiński weteran i operator polowy Shield AI.

Ukraińscy żołnierze wykorzystują sprzęt w działaniach operacyjnych, a amerykański producent otrzymuje dane potrzebne do poprawiania jego niezawodności i skuteczności.

„Pracujemy cały czas jako zespół. Jedziemy w teren i zbieramy ważne informacje, których potrzebujemy, a oni otrzymują informacje potrzebne do aktualizacji samego drona. To usprawnia pracę zarówno im, jak i nam” — podsumował operator V-BAT

Rozpoznanie cennych celów

V-BAT nie przeprowadził samego uderzenia, lecz umożliwił wykrycie i obserwację celu oraz przekazanie danych potrzebnych do rozpoczęcia operacji. Bezzałogowiec dalekiego zasięgu jest produkowany przez amerykańską firmę zbrojeniową Shield AI.

Ukraińskie wojsko wykorzystuje go przede wszystkim do rozpoznawania obiektów kosztownych, ważnych dla prowadzenia działań wojennych lub trudnych do szybkiego odtworzenia.

„Koncentrujemy się na celach, które są drogie, mają wartość strategiczną lub są trudne do zastąpienia” — powiedział operator V-BAT w ukraińskiej marynarce wojennej, posługujący się pseudonimem „Negative”.

Daleki zasięg umożliwia prowadzenie obserwacji bez konieczności zbliżania bezzałogowca do chronionych obiektów. Operatorzy mogą potwierdzić obecność sprzętu i żołnierzy, wykonać szczegółowe zdjęcia oraz zgromadzić dane potrzebne do przygotowania ataku.

„Jedną z jego największych zalet jest zasięg. Ponieważ V-BAT może prowadzić obserwację z dużej odległości, jesteśmy w stanie potwierdzić, co się tam znajduje, zebrać szczegółowe obrazy i dostarczyć informacji wywiadowczych bez zbliżania się do celu” — wyjaśnił operator.

Ukraińskie siły używają również innych systemów rozpoznawczych, w tym produkowanych na Ukrainie samolotów obserwacyjnych wyposażonych w terminale Starlink. V-BAT zapewnia jednak większy zasięg, wytrzymałość oraz stabilność łączności.

„Używamy kilku innych systemów, ale żaden z nich nie oferuje takiego zasięgu jak V-BAT. Nie mogą z nim konkurować pod względem wytrzymałości ani łączności” — dodał ukraiński żołnierz.

Wykrywanie rosyjskiej obrony powietrznej

Informacje zbierane przez V-BAT służą nie tylko do wyboru celów. Dron pomaga również wykrywać rosyjskie systemy obrony powietrznej, które mogą zagrozić bezzałogowcom uderzeniowym zmierzającym w głąb terytorium kontrolowanego przez Rosję.

Ukraińskie siły prowadziły wieloletnią kampanię wymierzoną w rosyjskie stanowiska obrony powietrznej. Niszczenie tych systemów otworzyło drogę do kolejnych ataków na infrastrukturę wojskową i energetyczną.

V-BAT uczestniczył między innymi w rozpoznawaniu położenia rosyjskich systemów S-400. Na pokładzie bezzałogowca znajduje się oprogramowanie wykorzystujące sztuczną inteligencję, które planuje trasy lotu na podstawie znanych lokalizacji rosyjskich środków obrony powietrznej.

Shield AI i jej technologie

V-BAT to bezzałogowy system powietrzny klasy I według klasyfikacji NATO, zdolny do pionowego startu i lądowania. Maszyna może pozostawać w powietrzu ponad 12 godzin, ma masę 73 kg, rozpiętość skrzydeł 3,8 m i może przenosić ponad 18 kg ładunku.

Producent podkreśla, że dron może działać w środowisku zakłóceń łączności i GPS, a jego konstrukcja pozwala na start oraz lądowanie z pokładów okrętów i innych ograniczonych przestrzeni.

Rozwijająca tę technologię Shield AI to amerykańska spółka technologii obronnych założona w 2015 roku. Firma rozwija autonomiczne systemy bezzałogowe oraz oprogramowanie dla platform wojskowych. W swoim portfolio wymienia m.in. maszyny V-BAT i X-BAT oraz system autonomiczny Hivemind.

V-BAT w Polsce

Shield AI ma także kontrakt w Polsce. We wtorek 23 czerwca firma poinformowała, że Agencja Uzbrojenia podpisała umowę na zakup bezzałogowych systemów V-BAT dla Marynarki Wojennej RP. Maszyny pionowego startu i lądowania mają zostać rozmieszczone na polskim okręcie i zapewniać wsparcie w zakresie rozpoznania, obserwacji i dozoru na morzu.

Jednocześnie amerykańska firma deklaruje zainteresowanie inwestycjami w Polsce i współpracą przy programie bezzałogowego samolotu bojowego X-BAT.

X-BAT, którego produkcja przynajmniej częściowo mogłaby zostać ulokowana w Polsce, to rozwijana przez Shield AI duża autonomiczna maszyna bojowa pionowego startu i lądowania. Firma określa ją jako pierwszy na świecie myśliwiec VTOL sterowany przez sztuczną inteligencję. Według danych producenta maszyna ma osiągać zasięg ponad 2000 mil morskich, pułap ponad 50 tys. stóp i przenosić uzbrojenie powietrze–powietrze oraz powietrze–ziemia.

Kresy.pl/CBS News