Redakcja @Lipinski

26645

Polscy parlamentarzyści zaniepokojeni wyborami na Litwie

W związku ze zbliżającymi się wyborami samorządowymi na Litwie, członkowie Zespołu Parlamentarnego na rzecz Przyjaznego Sąsiedztwa na Wschodzie wystosowali list do Sekretarza Generalnego OBWE Marca Perrina de Brichambaut. Parlamentarzyści domagają się wysłania obserwatorów, którzy będą monitorowali przebieg głosowania. Apel parlamentarzystów wywołał przede wszystkim fakt, że w grudniu 2010 r. Główna Komisja Wyborcza, która wyłoniła przewodniczących samorządowych komisji wyborczych spośród przedstawicieli partii politycznych, pominęła wszystkich kandydatów, których zgłosiła AWPL. Poniżej zamieszczamy treść pisma.

Kłodno Wielkie

Kościół katolicki, z pocz. XX w., obecnie opuszczony, w ruinie. Z prawej strony nawy potężna dwukondygnacyjna wieża z hełmem. Fasada zwieńczona falistym szczytem z płaskorzeźbą Matki Bożej. Ściany opięte szkarpami. Wewnątrz przetrwały ornamentalne i figuralne freski oraz polskie inskrypcje.

Zbigniew Hauser

Kłodno Wielkie należało do parafii rzymskokatolickiej w Żółtańcach. W roku 1860 staraniem ks. Jana Kowalskiego i funduszom Juliany Wandy hr. Caboga z Biłki Szlacheckiej wzniesiono w Kłodnie murowaną kaplicę. W latach 1874-1875 zbudowano dzwonnicę i plebanię.

W początkach XX wieku mieszkańcy wsi zaczęli starania o utworzenie własnej parafii, co mimo oporu proboszcza Żółtaniec powiodło się. W 1907 r. powołano ekspozyturę parafialną w Kłodnie Wielkim. W roku 1915 parafię objął wyświęcony rok wcześniej, ks. Michał Kąkoliński. Dzięki jego zaangażowanie i funduszom ks. Seweryny Sapiehy w latach 1927-1934 zbudowano nowy kościół w Kłodnie Wielkim. Pieniądze na budowę pochodziły także ze składek mieszkańców Kłodna. W 1934 roku kościół został konsekrowany pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża.

Kościół w Kłodnie Wielkim zaprojektował w 1932 r. architekt Alfred Broniewski. Architektura kościoła jest przykładem tendencji neobarokowej, w ramach tzw. nurtu narodowego. Kościół charakteryzuje bogate zróżnicowanie bryły, linearne kształtowanie ścian za pomocą płaskich pilastrów i lizen oraz stosowaniem fantazyjnych szczytów. Na uwagę zasługuje bogata dekoracja malarska wnętrza kościoła, ilustrująca podstawowe prawdy wiary. Autorem fresków jest prawdopodobnie Jan Bukowski.

Kościół w Kłodnie Wielkim jest stosunkowo dobrze zachowany, choć degradacji uległo cebulaste zwieńczenie wieży. Kościół obecnie przejęty został przez odradzającą się parafię grecko-katolicką i trwają starania nad jego restauracją.

Wikipedia.pl

Podhajce

Ufundowany w 1634 r. przez Zofię Tyszkiewiczową – wojewodzinę trocką. Po 1945 r. zdewastowany i opuszczony, obecnie w ruinie. Wewnątrz znajdowało się niegdyś wiele tablic pamiątkowych. Jedna z nich upamiętniała świetne zwycięstwo, jakie Jan Sobieski odniósł pod Podhajcami w 1667 r., oraz podpisany tu rozejm z Tatarami i Kozakami.
Zbigniew Hauser

Szybka lekcja dorastania

Huta Stepańska była odległa od nas o jakieś 18 km, ale jej tragedię mogliśmy obserwować bardzo dokładnie. W dzień oczywiście nic nie było widać, ale nocą, gdy staliśmy na warcie, z daleka widzieliśmy ogromną łunę. Snopki słomy wylatywały w górę, ciągnąc za sobą ogon iskier. Trwało to trzy dni…Gdy przestało się palić, my już byliśmy w drodze do Przebraża.

Polsko-litewski tydzień

Rozpoczęło się dość niewinnie, od stwierdzenia litewskiego dziennika Lietuvos Rytas: “Wilno nie może się doczekać odpowiedzi Warszawy na temat udziału przedstawicieli Polski w uroczystościach poświęconych 20. rocznicy wydarzeń 13 stycznia 1991 roku”.

Świsłocz

Pałac Krasińskich. Modernistyczny pałac pochodzi z pocz. XX w..Budynek trójkondygnacyjny na planie nieregularnym,składający się z trzech korpusów.W fasadzie galeria podcieniowa, nad nią balkon.W elewacji ogrodowej drrugi balkon nad wejściowym portalem.W otoczeniu park krajobrazowy. Przed dworem duży gazon.Obiekt jak na warunki białoruskie.bardzo zadbany,użytkowany przez miejscowy sowchoz, w pałacu mieści się także biblioteka.
Zbigniew Hauser

Ołyka

Kościół św Piotra i Pawła ufundowany w 1450 r. przez Piotra Montygierdowicza, jest jednym z najstarszych zabytków budownictwa łacińskiego na Wołyniu. Przez pewien czas był zborem kalwińskim. Przebudowany w 1612 r. w stylu renesansowym. Zdewastowany po 1945 r., zwrócony wiernym w stanie ruiny i odbudowany. Kamienny, na planie krzyża, ze sklepieniami krzyżowymi.
Zbigniew Hauser

Kaukaz nasz sąsiad?

Wyższa Szkoła Europejska im. ks. Józefa Tischnera, Nowa Europa Wschodnia, Instytut Badań nad Cywilizacjami, Instytut Wschodnich Inicjatyw oraz Koło Naukowe Studentów Rosjoznawstwa UJ zapraszają na spotkanie pt.: “Partnerstwo Wschodnie – Kaukaz nasz sąsiad?”, które odbędzie się 13 stycznia 2011 r. w klubie Lokator ? ul. Krakowska 27. Start godz. 18.00.

Okopy Świętej Trójcy

Okopy leżą w widłach Dniestru i Zbrucza, na najdalszym cyplu Podola galicyjskiego w l. 1692-99, na polecenie króla Jana III Sobieskiego, hetman Stanisław Jabłonowski wybudował tu obóz warowny wg projektu Tylmanda van Gameren. Pracami kierował gen. artylerii koronnej Marcin Kątski. Znajdowała się tu baza wojsk polskich nękających turecką załogę Kamieńca Podolskiego. Po odzyskaniu Kamieńca Warownia utraciła swoje znaczenie wojskowe. W 1769 r. w Okopach bronił się Kazimierz Pułasaki z garstką konfederatów barskich. To właśnie w Okopach – symbolu świetności dawnej Rzeczypospolitej – umieścił akcję “Nieboskiej Komedii” Zygmunt Krasiński, który oglądał je jako chłopiec. Ich poetycki obraz zawarty jest w prologu do części czwartej. W finale dzieła rewolucjonista Pankracy ma wizję Chrystusa właśnie nad Okopami i ginie z okrzykiem “Galilaee vicisti!”. Za czasów austriackich umocnienia popadły w ruinę. Ich rekonstrukcję przeprowadził w r. 1905 hr. Mieczysław Dunin-Borkowski, wymieniony na marmurowej tablicy na Bramie Kamienieckiej.
Zbigniew Hauser

Polski Lwów w ukraińskim morzu?

Reżim komunistyczny tzw. Polski Ludowej nie zaprzeczał z reguły, bo zaprzeczyć temu nie był w stanie, że Lwów i Wilno odegrały wielką rolę w historii Polski – że były miastami polskimi z krwi i kości. Stąd propaganda reżimowa głosiła, że co prawda Lwów i Wilno były miastami polskim, ale “w niepolskim morzu” i dlatego w 1945 roku odpadły od Polski.

Chocim

Twierdza, położona na prawym (dawniej tureckim) brzegu Dniestru, była przez stulecia kluczem do władania Mołdawią, jak i bazą wypadów na Podole. W XVII w. pod władzą Turcji. W 1812 r. przekazana wraz z Besarabią Rosji. P I w. św. należał do Rumunii, od 1940 r. w granicach Ukrainy. Wsławiona dwiema zwycięskimi dla Polski kompaniami w wojnie z Turcją (w 1621 r. hetman Jan Karol Chodkiewicz skutecznie bronił się tu w warownym obozie; w 1673 r. hetman Jan Sobieski odniósł zwycięstwo nad wojskami Husseina Paszy). Zamek, zbudowany prawdopodobnie przez hospodarów mołdawskich, na planie wieloboku z murami ogromnej wysokości zwieńczonymi krenelażem, opiera się jedną ścianą murów o krawędź skarpy nad Dniestrem. Zachowały się m. in. ruiny ceglanego budynku mieszkalnego z VX w., późnogotycka kaplica zamkowa (z bogatą dekoracją kamieniarską) oraz obwałowania ziemne o kształcie nieregularnego czworoboku.
Zbigniew Hauser

Grodzieńska polonistyka

“Ile będzie kosztować nasze wielkie mocarstwo zorganizowanie w tych miejscowościach na Białorusi, gdzie mieszkają Polacy, kilku polskich szkół, podobnie jak istnieją w PRL szkoły dla Białorusinów, zorganizowanie na Uniwersytecie w Grodnie odpowiedniej katedry, a przy jednym z pałaców kultury polskiego zespołu? To natychmiast zlikwidowałoby niepotrzebne napięcie w tym ważnym regionie, a i Jaruzelskiemu łatwiej byłoby bronić się przed atakami opozycji”.

Sutkowce

Prawosławna cerkiew obronna z XIV w. Pod koniec XV w. nadano jej cechy gotyckie. W 2 poł. XVIII w. nad kruchtą dobudowano dwukondygnacyjną drewnianą dzwonnicę z barokową kopułą. W wyniku kolejnej przebudowy w 1894 r. budowla utraciła cechy gotyckie i barokowe. Wewnątrz znajdują się częściowo zachowane freski z XIV w.
Zbigniew Hauser

Międzybóż

Dawny kościół katolicki. Ufundowany w 1600 r. przez Hieronima Sieniawskiego, podczaszego koronnego, konsekrowany powtórnie w 1741 r. Od 1760 r. działało tu bractwo Św. Trójcy. W 1812 r. ks. Adam Czartoryski ufundował dzwonnicę i 10 ołtarzy. Kościół był czynny jeszcze po 1945 r., obecnie w ruinie. Świątynia na planie krzyża stoi na wzniesieniu wzmocnionym ścianą oporową. Dawniej na dachu była niewielka kopuła na ośmiobocznym bębnie. W 1991 r. w miejscu ołtarza głównego parafianie umieścili obraz Matki Bożej.
Zbigniew Hauser

Klewań

Kościół katolicki. Wzniesiony w 1630 r. w stylu skromnego baroku z fundacji Mikołaja Jerzego Czartoryskiego (Klewań był gniazdem rodowym książąt Czartoryskich). W 1642 r. sprowadzono do kościoła z Rzymu relikwie św. Bonifacego. W podziemiach pochowani byli członkowie rodu Czartoryskich. Po zniszczeniu 1739 r. kościół odbudowała Izabela Czartoryska wg projektu arch. Dieducza. W ołtarzu głównym wisiał obraz Matki Bożej Klewańskiej (dzieło Carlo Dolciego), który zabrali ze sobą wierni uchodząc z Klewania w 1945 r. (obecnie znajduje się w kościele Skwierzynie). Za czasów sowieckich w kościele był magazyn i szkoła techniczna, później został opuszczony. Zwrócony wiernym w 1991 r. w stanie kompletnej dewastacji, obecnie częściowo odrestaurowany.
Zbigniew Hauser

Ołyka

Kolegiata. Kościół wzniesiony w l. 1635-40 przez księcia Albrychta Stanisława Radziwiłła. W budowie uczestniczył Giovanni Malivierna, Józef Beffka, rzeźbiarz M. Erlenberg ze Lwowa oraz Michał Germanus. W 1641 kościół otrzymał rangę kolegiaty, której kapituła istniała do 1945 r. W 1638 założono przy nim szkołę duchowną. Za czasów sowieckich zamknięty i barbarzyńsko zdewastowany. Obecnie podjęto odbudowę, ale ze względu na ogromne koszty prace przedłużają się.
Zbigniew Hauser