Twierdza, położona na prawym (dawniej tureckim) brzegu Dniestru, była przez stulecia kluczem do władania Mołdawią, jak i bazą wypadów na Podole. W XVII w. pod władzą Turcji. W 1812 r. przekazana wraz z Besarabią Rosji. P I w. św. należał do Rumunii, od 1940 r. w granicach Ukrainy. Wsławiona dwiema zwycięskimi dla Polski kompaniami w wojnie z Turcją (w 1621 r. hetman Jan Karol Chodkiewicz skutecznie bronił się tu w warownym obozie; w 1673 r. hetman Jan Sobieski odniósł zwycięstwo nad wojskami Husseina Paszy). Zamek, zbudowany prawdopodobnie przez hospodarów mołdawskich, na planie wieloboku z murami ogromnej wysokości zwieńczonymi krenelażem, opiera się jedną ścianą murów o krawędź skarpy nad Dniestrem. Zachowały się m. in. ruiny ceglanego budynku mieszkalnego z VX w., późnogotycka kaplica zamkowa (z bogatą dekoracją kamieniarską) oraz obwałowania ziemne o kształcie nieregularnego czworoboku.
Zbigniew Hauser
15 lipca 1861 roku w Montfermeil pod Paryżem zmarł książę Adam Jerzy Czartoryski – polityk, dyplomata, prezes Rządu Narodowego podczas powstania listopadowego i przywódca konserwatywno-liberalnego obozu Wielkiej Emigracji.
Przez kilkadziesiąt lat zabiegał o przywrócenie sprawy polskiej do polityki europejskiej. W swojej działalności próbował wykorzystywać konflikty między mocarstwami i zmieniającą się sytuację międzynarodową do odbudowy polskiej państwowości.
Urodził się 14 stycznia 1770 roku w Warszawie jako syn księcia Adama Kazimierza Czartoryskiego i Izabeli z Flemingów Czartoryskiej. Już za jego życia pojawiały się pogłoski, że biologicznym ojcem przyszłego polityka mógł być rosyjski poseł w Rzeczypospolitej Nikołaj Repnin, z którym jego matka pozostawała w bliskiej relacji. Przypuszczenia te, podsycane między innymi dostrzeganym podobieństwem Czartoryskiego do rosyjskiego dyplomaty, nigdy nie zostały rozstrzygnięte.
15 lipca 1943 roku utworzono Kierownictwo Walki Podziemnej – ośrodek koordynujący walkę Polskiego Państwa Podziemnego z niemieckim okupantem.
Organ powstał na mocy porozumienia Komendy Głównej Armii Krajowej z Delegaturą Rządu RP na Kraj.
KWP utworzono przez scalenie Kierownictwa Walki Cywilnej i Kierownictwa Walki Konspiracyjnej. Pierwsza ze struktur, kierowana przez Stefana Korbońskiego, organizowała opór społeczeństwa. Wzywała do bojkotu zarządzeń okupanta, niemieckiej prasy i kin, przeciwdziałała kolaboracji oraz koordynowała sabotaż w zakładach pracujących dla III Rzeszy. Kierownictwo Walki Konspiracyjnej odpowiadało za walkę zbrojną, dywersję, wywiad i kontrwywiad.
14 lipca 1943 roku w gromadzie Kołodno, obejmującej wsie Kołodno-Lisowszczyzna i Kołodno-Siedlisko w powiecie krzemienieckim na Wołyniu, oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA), przy wsparciu części miejscowej ludności, dokonały brutalnego mordu na polskich mieszkańcach. W ciągu zaledwie kilku godzin zginęło od 320 do 500 osób.
Kołodno było wsią zamieszkaną przez ludność polską i ukraińską, przy czym około 60 proc. mieszkańców stanowili Polacy. Niektórzy z nich byli wyznania prawosławnego, co jednak nie uchroniło ich przed tragedią.
Od jesieni 1942 roku Polacy doświadczali coraz większego terroru ze strony ukraińskich nacjonalistów – wymuszano na nich dostawy żywności, dochodziło do napaści i morderstw. Zorganizowana samoobrona nie powstała, ponieważ wielu zdolnych do walki mężczyzn wywieziono na roboty przymusowe do III Rzeszy.
13 lipca 1990 roku minister spraw wewnętrznych Krzysztof Kozłowski wydał rozkaz o utworzeniu Jednostki Wojskowej nr 2305 – Wojskowej Formacji Specjalnej GROM.
Twórcą koncepcji i pierwszym dowódcą jednostki został ppłk Sławomir Petelicki, późniejszy generał brygady. GROM osiągnął pełną gotowość bojową w 1992 roku.
„Choleryk z wizją”
Nazwa formacji była rozwijana jako Grupa Reagowania Operacyjno-Manewrowego. Jednostkę przygotowywano do zwalczania terroryzmu, uwalniania zakładników, ochrony polskich obywateli i placówek poza granicami kraju oraz wykonywania operacji specjalnych na lądzie, wodzie i w powietrzu.
W nocy z 14 na 15 lipca 1946 roku UPA zaatakowała Wołkowyję w powiecie leskim, mordując polskich mieszkańców wsi.
Liczba ofiar pozostaje sporna. Baza IPN podaje 36 zamordowanych mieszkańców i dwóch zabitych żołnierzy, natomiast według innych ustaleń zginęło 15 cywilów oraz oficer WOP.
Zbrodnia była kolejnym ogniwem spirali odwetu. W maju żołnierze uczestniczący w akcji wysiedleńczej mieli zabić w Terce trzech Ukraińców; następnie UPA uprowadziła pięciu mieszkańców pod zarzutem współpracy z polskimi władzami i zamordowała czterech z nich. W odpowiedzi 8 lipca żołnierze Wojsk Ochrony Pogranicza dokonali w Terce masakry 31 ukraińskich cywilów. Ofiarami WOP byli mężczyźni, kobiety i dzieci. Część osób zapędzono do domu, ostrzelano, obrzucono granatami, a budynek podpalono.
W nocy z 14 na 15 lipca 1938 roku w kościele Świętej Trójcy w Wołczynie złożono szczątki Stanisława Augusta Poniatowskiego.
Ostatni król Rzeczypospolitej powrócił do Polski po 140 latach, lecz jego ponowny pogrzeb odbył się w tajemnicy, bez uroczystości państwowych, nabożeństwa i udziału społeczeństwa.
Stanisław August zmarł 12 lutego 1798 roku w Petersburgu, gdzie przebywał po abdykacji i upadku Rzeczypospolitej. Car Paweł I urządził mu uroczysty pogrzeb należny monarsze. Ciało króla złożono w krypcie katolickiego kościoła św. Katarzyny.





























































