Jerozolima Północy
Wilno było nie tylko stolicą Wielkiego Księstwa Litewskiego, ale także jedną ze stolic żydowskiej diaspory, ważnym ośrodkiem życia religijnego i kulturalnego Żydów.
Archive Archiwum autora dla: Redakcja
Redakcja @Lipinski
Ksiądz Robak en nature
Mickiewicz skrobiąc „Pana Tadeusza” czuł z tyłu głowy oddechy Waltera Scotta i Byrona, a przed własnym nosem – niezapomnianą (i nie zawsze pachnącą) woń sarmackiego baroku, dyszącego tym wszystkim, co u Kitowicza czytamy, a w kwestarskiej piosnce słyszymy:
„Ja ubogi Bernardyn, nie mam nic własnego,
Tylko habit i trepki z drzewa lipowego”
Pomiatajmy Królem
Pierwszego dnia bitwy pod Parkanami, jak wspomina Mikołaj na Dyakowcach Dyakowski, „in confuso wszystkie rzeczy poczęli iść”. Turcy sypnęli się niespodzianie, naszych „jak muchi złamali”, a Jan III ze swoją świtą ledwo sprysnął bokiem.
Stanisław Dębicki
Lubaczów 1866 – Kraków 1924
Studiował w Akademii Wiedeńskiej w latach 1881-82, w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych u Władysława Łuszczkiewicza (1883-84), potem w Akademii monachijskiej. Od 1886 do 1890 uczył w Szkole Przemysłu Ceramicznego w Kołomyji. W 1890-91 uczęszczał do Akadémie Colarossi w Paryżu. Po powrocie do kraju zamieszkał we Lwowie, a następnie w Krakowie, gdzie kierował katedrą malarstwa dekoracyjnego w Akademii Sztuk Pięknych. Od 1911 roku był profesorem krakowskiej ASP.
Interesował się tematyką huculską, malował też sceny z życia gett żydowskich w małych miasteczkach, realistyczne typy mieszkańców a także wizerunki dzieci i autoportrety. W grafice użytkowej (zdobnictwo, ilustracje książek)ulegał stylizacji secesyjnej i wpływom drzeworytu japońskiego. Nie obce były mu kompozycje alegoryczno-symboliczne.
Kozackie w treści, polskie w formie
„Duma o Sawie”: śmierć Sawy. Oglądamy ją jakby z boku, obiektywem niby-obojętnej kamery. Niby, bo tak naprawdę ta kamera ma bardzo wyraźne preferencje.
Wdowa i Prawda
Potop czytając, dum staropolskich słuchając, obrazy i nagrobki oglądając… zapada człowiek w krainę między niebem i ziemią zawieszoną i czuje się – niby jak w tamtych czasach!
KURRRANT
Być tak mogło. Bo pamiętam, jakby wczoraj było.
Sojusze z księżyca
Francuski filozof Gabriel Bonnot de Mably popierał konfederatów barskich. Po ich klęsce i po pierwszym rozbiorze przybył do Polski z wizytą… i mu przeszło.
Twardy dyplomata czy nieudacznik?
Już wyobrażam sobie te niusy: „Kompromitacja polskiej dyplomacji!” „Negocjatora do wieży!” „Co o nas powiedzą za granicą?” „Dlaczego ambasador działa na szkodę Rzeczypospolitej?”
Przekręty Staropolskie
Machlojki na najwyższym szczeblu? Oskarżanie głowy państwa? Nihil novi!
Łucenko: Nie dla przybyszów z Dalekiego Wschodu
Ukraiński minister spraw wewnętrznych opowiedział się za ograniczeniem wydawania pozwoleń na pobyt stały dla przybyszów z Dalekiego Wschodu. „Możecie uważać mnie za rasistę” – oświadczył Jurij Łucenko .
W czasie spotkania stołecznej milicji szef MSW powiedział, że Ukraina nie musi sprowadzać robotników z Dalekiego Wschodu.
Jerzy Kossak
Kraków 1886 – Kraków 1955 Był synem Wojciecha a wnukiem Juliusza. Od dzieciństwa przejawiał wielki talent artystyczny, debiutował w roku 1910, wystawiając w krakowskim Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych swój cykl napoleoński. Tak jak ojciec i dziadek, również on specjalizował się w malarstwie batalistycznym – głównie w scenach walk kawaleryjskich. Malarstwo najmłodszego z Kossaków charakterystyczne są zwłaszcza sceny przedstawiające epizody z wojny polsko bolszewickiej, oraz sceny przedstawiające kawalerię II Rzeczypospolitej.
warsztaty muzyczne w Iwieńcu na Białorusi
Kilkuset młodych ludzi z całej Białorusi weźmie udział w warsztatach muzycznych organizowanych przez polskich księży w Iwieńcu pod Mińskiem. Warsztaty poprowadzą znani polscy muzycy, między innymi Jan Pospieszalski. Gwiazdą muzycznych spotkań polsko-białoruskich będzie dziecięcy zespół Arka Noego.
Banderowcy
Członkowie Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów frakcji Stefana Bandery, którzy następnie utworzyli Ukraińską Armię Powstańczą, potocznie zwani „banderowcami”.
Bulbowcy
Oddziały Tarasa Borowca -„Bulby” nacjonalistycznego polityka ukraińskiego, od pseudonimu którego wzięły swoją nazwę.
Melnykowcy
„Melnykowcy”, członkowie i zwolennicy Organizacji Ukraińskich nacjonalistów, frakcji pułkownika Andrzeja Melnyka, jednej z tych, która powstała po rozpadzie OUN na zjeździe w Krakowie w 1940r.
Dywizja SS Galizien
Jednostka zbrodniczej niemieckiej formacji SS, złożona z ukraińskich kolaborantów powołana przez Niemców dla uzupełnienia braków kadrowych. „Wsławiła” się licznymi zbrodniami na Polakach.
II wojna światowa na wschodnich ziemiach Rzeczpospolitej
17 września 1939 roku wojska sowieckie – wypełniając postanowienia paktu Ribbentrop-Mołotow – dokonały agresji na Rzeczpospolitą, nie wypowiadając wojny i gwałcąc międzynarodowe umowy.
Obrona Lwowa 12-22 IX 1939
Przez długi okres PRL-u temat Kresów Wschodnich, a tym bardziej Lwowa, był tematem tabu, stąd też wątek obrony w Kampanii Wrześniowej często przemilczano.
Obrona Grodna 20-22 IX 1939
Pierwszy atak sowieci przypuścili od południa nad ranem w dniu 20 IX niewielką grupą 11 czołgów i 1 samochodu pancernego.
Agresja Sowiecka na Polskę 17 IX 1939
W dniu 17 IX 1939 r., bez wypowiedzenia wojny, Związek Radziecki dokonał zbrojnego napadu na Polskę. Fakt ten określa się jako „wbicie noża w plecy” walczącym z Niemcami Polakom, lub po prostu nazywa się go IV rozbiorem Polski.
Polityka II Rzeczypospolitej wobec Ukraińców
Ukraińcy dla II Rzeczypospolitej stanowili jeden z największych wewnętrznych problemów. Wynikało to z ich liczebności, jak i negatywnego stosunku do państwa polskiego. Ich liczba według różnych ocen wynosiła od 4,4 do 5,4 mln. Na terenach zwartego osiedlenia ich liczba wynosiła od 35 do 90 proc. ogółu mieszkańców.
Koliszczyzna- powstanie Gonty i Żeleźniaka
Zachętą do jego wybuchu była niewątpliwie działalność kleru prawosławnego Ukrainy prawobrzeżnej, a zwłaszcza jego duchowego przywódcy ihumena monasteru Motrenińskiego pod Czehryniem Melchizedeka Znaczko- Jaworskiego. Prowadził on agitację za zniesieniem unii przywrócenia dominującej na Ukrainie roli religii prawosławnej.
Akademia Ostrogska
Pierwsza szkoła wyższa na Ukrainie działała w latach 1576- 1640 w Ostrogu. Założył ją i utrzymywał książę Konstantyn Wasyl Ostrogski, najwybitniejszy przedstawiciel rodu, syn hetmana wielkiego litewskiego. Był osobą gruntownie wykształconą i jednocześnie jednym z najbogatszych magnatów w państwie.
Piotr Szyryński
Porucznik rez.AK Piotr Szyryński, ur. 28 07 1925 w rodzinnym majątku Posejnele, k.Sejn. Syn powstańca sejneńskiego odznaczonego Medalem Niepodległości, partyzanta AK, powieszonego publicznie przez Niemców, wraz z towarzyszami przy szkole w Berżnikach dziś noszącej jego imię. Piotr „Ostatni Szlachcic Rzeczypospolitej”, jak go nazywają przyjaciele, podczas okupacji przewodnik i łącznik graniczny z Litwą i Okręgiem Wileńskim AK, żarliwy Polak i patriota, główny inicjator budowy pomników: Powstania Sejneńskiego w Sejnach, Bitwy Nemeńskiej w Berżnikach, krzyży powstańców 1863 r. w Sejnach, Borku i Wigrańcach, oraz Memoriału Ponarskiego na berżnickim cmentarzu. Opiekun grobów i miejsc Pamięci Narodowej. Najbliższy przyjaciel i współpracownik w patriotycznej działalności nieodżałowanej pamięci Jana Górala, zmarłego tragicznie 3 maja 2006 r. Miłośnik historii, przyrody i wychowawca młodzieży, wspaniały gawędziarz i szlachetny człowiek. (Ryszard Mackiewicz)
Bronisław Mongird
Zupełnie wyjątkowy na dzisiejszej Litwie przykład człowieka, który odzyskał swoją rodową majętność – rodzinny dwór, z którego w roku 1941, jeszcze jako dziecko, został wysiedlony wraz z rodzicami i dziadkiem. Dwór był gniazdem rodowym, rodziny jego matki – Malewskich. Mimo swojego polskiego i szlacheckiego pochodzenia, na sowieckiej Litwie doszedł do stopnia kapitana żeglugi wielkiej floty radzieckiej. Dziś gospodarzy pomimotrudności w odzyskanym Wysokim Dworze, otoczony rodziną i wnukami.
Felsztyn
Felsztyn (obecnie Gwardiejskoje, obw. chmielnicki). Kościół parafialny. Wzniesiony w 1753 r. z fundacji Marianny Grabianczyny. Ukończony w 1791 r., staraniem kasztelana kamienieckiego Onufrego Morskiego. Za czasów sowieckich był kolejno magazynem ziarna, klubem i składem sprzętu radiotechnicznego. W 1932 r. strącono wieże, później zdewastowano wnętrze. W 1990 r. zwrócony wiernym. Obecnie jednowieżowy, na planie krzyża. Dwukondygnacyjna fasada z czterema parami pilastrów i barokowym frontonem. Kościół ma nowe, piękne wyposażenie, stylizowane na zabytkowe.
Eliaszówka
Eliaszówka (obw. chmielnicki). Dawny pałac Bukara. W 2 poł. XVIII w. Eliaszówka należała do Dorożyńskich. Następnie dobra kupił znany pamiętnikarz Seweryn Bukar, który wybudował istniejący do dziś pałac. Ok. 1830 dobra wróciły do Dorożyńskich i należały do nich do traktatu ryskiego. Pałac wzniesiony w l. 20-tych XIX w. wg projektu włoskiego architekta, klasycystyczny, parterowy na wysokich suterenach. W fasadzie sześciokolumnowy portyk, dźwigający belkowanie pokryte fryzem złożonym z tryglifów, motywów hełmu i pancerza. Wewnątrz reprezentacyjna sala z kopułą i 12 kolumnami korynckim w l. 90. XX w. w wyremontowanym pałacu umieszczono szkołę. (Z. Hauser)
Wojna
Wojna. 1866 – 1867.
Żółtawy karton, kredka czarna, światła wydobyte białą.
Wymiary: karton I i XI – ok. 30 x 48 cm, pozostałe – 61.5 x 48 cm.
Wszystkie kartony sygnowane „A. G.”, kartony I – V datowane „1866”, następne „1867”.
Muzeum Narodowe, Wrocław