Archive Category: Historia

Neobanderowcy z Czarnego Komitetu postanowili „poprawić”…

Ostatecznie jednak ojciec jakoś wraz z innymi do polskiego brzegu dopłynął. Gdy tylko spotkał się z nami, kazał nam uklęknąć i ziemię całować, bo ziemię polską trzeba szanować.

W głowie zaczęła kołatać mi myśl - skąd ten łobuz wie o moim ojcu? - Dopiero, jak mu się dokładnie przyjrzałem, zrozumiałem wszystko. Owym sekretarzem był mój sąsiad z Międzyrzecza - Berek Don, który teraz nosił nazwisko Kazimierz Witaszewski...

Nie zapomnę też reakcji koleżanki Ukrainki, z którą się bardzo przyjaźniłam. Gdy dowiedziała się o zbrodniach popełnionych przez swych ziomków powiedziała - wiesz, Gieniu, jest mi wstyd, że jestem Ukrainką!

Gdy doszło do ataku, ziemia się trzęsła. Obserwując ich atak czekałem zawsze, czy któryś z czołgów wjedzie na przygotowaną przeze mnie minę. Niektóre z nich wjeżdżały.

Znali mnie dobrze od małego. Byłem gościem na weselu Rybki. Moja mama z Okulskim byli chrzestnymi jego córki. Przez myśl by mi nie przeszło, że może być do mnie źle nastawiony. Tymczasem on ni stąd, ni zowąd wyjmuje pistolet i chce mnie zastrzelić.

Posterunek samoobrony przywitał napastników ogniem. Natychmiast wyruszyliśmy z pomocą. Gdy upowcy to zobaczyli, uciekli w popłochu. Nie grzeszyli bowiem odwagą, potrafili tylko mordować bezbronnych - wspomina Jan Lipiński - uczestnik samoobrony w Zaturcach na Wołyniu.

Jude! - wrzasnął na całe gardło. Choć ledwo trzymał się na nogach, wziął od żołnierza pistolet maszynowy i krótką serią skosił całą trójkę, która padła na ziemię razem z chlebem i solą.

Kolekcja zdjęć przedstawiająca żołnierzy 27 WDP AK. Archiwalia pochodzą ze zbiorów prywatnych pana Władysława Tołysza.

Zamknąłem oczy i myślałem tylko, czy Ukrainiec celnie strzeli, czy nie będę się męczył. Słyszałem, jak Ukrainiec ładował pistolet. Nagle zaległa cisza. Strzał nie padł.

Nikt nigdy tego nie zakwestionował. Związek Radziecki nie zarobił na tej operacji za dużo ziemi, ale samo przejście graniczne w Brześciu czyli "Warszawski Most" zostało oddalone o trzysta metrów od niemieckiej granicy.

Wylegitymowałem się zaświadczeniem o demobilizacji i jednocześnie zgłosiłem gotowość wstąpienia do oddziału na ochotnika. Zostałem przyjęty - wspomina Tadeusz Wolak.

Władze sowieckie oczywiście nie zostawiły Zasmyk w spokoju. Po kilku tygodniach zaczęto nas "oswobadzać" od burżuazyjnego ucisku pańskiej Polski. Najpierw zostaliśmy "oswobodzeni" od sklepu.

Kolekcja zdjęć Pana profesora Władysława Filara z czasów II Wojny Światowej, pokazująca żołnierzy 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej.

Jeden z polskich wojskowych zaczął do nich strzelać. Ci w odwecie otworzyli zmasowany ogień do całego składu, zabijając ponad sto osób. Zwożono je później furmankami do kostnicy w miejscowym szpitalu. Cała droga od wiaduktu do szpitala była zalana krwią ofiar.

Świadectwem polskiej przeszłości Połonnego jest leżący na uboczu, kilka kilometrów od centrum miasta, cmentarz.

Kowno na starej pocztówce. Kolekcja pochodzi z Archiwum Czesława i Ryszarda Mackiewiczów.

Dzisiejszy Park Studencki to miejsce zapomniane we Lwowie, miejsce raczej omijane przez turystów i mieszkańców. Natomiast ten niepozorny park kryje skromny "tymczasowy" pomnik zagłady polskiej inteligencji. W niedalekiej przyszłości ten stan ma się zmienić. Wrocław wraz ze Lwowem opracował koncepcję nowej formy upamiętnienia ofiar III Rzeszy. Prawdopodobnie pomnik powstanie w 2011 roku. Dane lokalizacyjne: Najprościej trafić tam idąc przez Park Bogdana Chmielnickiego (na południe w stronę ulicy Stryjskiej/ Parku Stryjskiego) i koło sowieckiego pomnika ofiar faszyzmu skręcić w ulicę Boja - Żeleńskiego. Na końcu tej ulicy znajduje się fontanna i zaraz za nią schody w dół (już jesteśmy w Parku Studenckim). Uwaga na bardzo niebezpieczne schody i chodnik! + film: http://www.youtube.com/watch?v=LjkilTZhl_0