We Lwowie 1 listopada odbywa się tradycyjna akcja "Światełko Pamięci". Miejscowi Polacy starają się, aby żaden grób w ich mieście i okolicach nie pozostał bez zapalonego znicza.

Wodokty, kiedyś polski majątek i zaścianek, dziś o polskiej przeszłości świadczą tylko wciąż upielęgnowane nagrobki laudańskiej szlachty: Butrymów, Gasztowtów, Domaszewiczów, Piotrowskich, Ejdregiewiczów, obok której spoczywają jej potomkowie: Butrymasowie, Domaszewicziusowie, Gasztautasowie i inni. Konsekwetnie prowadzona lituanizacja, oznaczała tu przede wszystkim likwidację polskiego szkolnictwa i zakaz używania języka polskiego w kościele. Galerię wrzucamy, jako memento dla tych wszystkich, którzy lekceważą sytuację Polaków na Wileńszczyźnie.

Białoruska opozycja tradycyjnie zorganizowała demonstrację z okazji Dziadów czyli Dnia Pamięci Przodków. Około tysiąca osób przeszło z centrum Mińska do Kuropat. Demonstranci nieśli historyczne biało-czerwono-białe flagi i skandowali hasło "Niech żyje Białoruś".

Na Ukrainie odbędą się dziś wybory samorządowe. Ukraińcy mogą głosować od 8:00 do 22:00 miejscowego czasu. Po raz pierwszy wybory odbywają się według nowej, mieszanej ordynacji.

Premier Donald Tusk zapowiedział w piątek, że Polska nie ustąpi w kwestii przestrzegania przez Litwę europejskich standardów dotyczących mniejszości. Ale - jak mówił - będzie zalecał w tej sprawie "jak najdalej idącą cierpliwość".

2 października upłynęła 200. rocznica założenia jednej z najstarszej nekropolii wileńskich - Cmentarza Bernardyńskiego, znajdującego się na liście najpiękniejszych cmentarzy w Europie.

Jak dobrze pamiętam inwentaryzacja objęła kościół parafialny w Wyżnianach w roku 1995. Budowla ta ma arcyciekawą i długą historię (zainteresowanych odsyłam do opracowania Anety Gluzińskiej opublikowanego w tomie ósmym Materiałów do dziejów sztuki sakralnej). Jest to jedna z najstarszych zachowanych świątyń archidiecezji lwowskiej, była konsekrowana w r. 1400, a przebudowana (i przeorientowana) w drugiej połowie lat dwudziestych ubiegłego stulecia, według projektu architekta Bronisława Wiktora. Podczas inwentaryzacji kościół był otwarty, bowiem nadal pełnił funkcję magazynu zbożowego (a trwały żniwa). W nawie na rozłożonych płachtach leżały wysypane kopce ziarna, w prezbiterium były ustawione gotowe już worki. Aby je pomieścić, część wyposażenia (konfesjonały) ustawiono na ołtarzu. Co jednak ważniejsze, zarówno w głównym retabulum, jak i w dwóch bocznych znajdowały się nadal rzeźby i obrazy. W ołtarzu po lewej stronie na zasuwie przedstawiono Św. Jakuba Strzemię udzielającego błogosławieństwa. Obraz (z XX wieku) był częściowo odsunięty, zza niego wyglądała XVIII-wieczna rzeźba Chrystusa Ukrzyżowanego (swego rodzaju kopia Chrystusa z Milatyna Nowego). W ołtarzu po stronie prawej było płótno z wizerunkiem Św. Józefa. Po krótkiej dyskusji doszliśmy do wniosku że i to jest tylko obraz pełniący funkcję zasuwy, a za nim musi znajdować się kolejny. Udało się wejść pod mensę i po obluzowaniu kilku cegieł oraz desek zasuwa zjechała na dół. Naszym oczom ukazał się obraz Matki Boskiej w typie Salus Populi Romani, w lekko zakurzonej, ale wciąż błyszczącej, bogato pozłoconej, drewnianej sukience. Wizerunek ten był całkowicie nietknięty. Wrażenie nierealności potęgowały właśnie owe złocenia, mocno kontrastujące z bordowym, acz już zetlałym aksamitem, którym wybito wnękę. I w tej wnęce, u dołu obrazu stały cały czas zasuszone kwiaty. Czas się zatrzymał? Cofnął? Wyobraźnia przynosiła na myśl sceny, jakie mogły się rozgrywać tam w pod koniec lat czterdziestych: ustawiania tych kwiatów, zasuwania i blokowania zasuwy, zamykania kościoła i wyjazdu parafian z rodzinnej miejscowości a tzw. Ziemie Odzyskane. Byliśmy pierwszymi, którzy odsłonili po 50 latach ten wizerunek. On cały czas tam był. Jak i te kwiaty?. Niedawno natrafiłem w sieci na zdjęcia kościoła (http://picasaweb.google.com/obiezyswiat1/WYZNIANYUkraina#). Kościół jest uprzątnięty i uporządkowany, już nie ma w nim ziarna, a konfesjonały zostały ustawione pod ścianami. Ale zniknęły także rzeźby z ołtarza głównego, tabernakulum, zniknęły obrazy. I ten opisany chyba także. Nie mogę dostrzec go na fotografiach. Nie wiem kiedy to się stało, słyszałem że kilka lat temu były prowadzone prace przy zerwanym dachu na kościele. Mam nadzieję, że przedmioty te zostały uratowane, może przeniesione do jakiegoś innego kościoła. A nie podzieliły losów wystrojów z innych świątyń, które bezpowrotnie zniknęły. Strata byłaby tym boleśniejsza, wszak nastąpiła się w ciągu ostatnich 15 lat? Andrzej Betlej (ur. 1971 w Krakowie). Absolwent historii sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim, doktor, adiunkt w Instytucie Historii Sztuki UJ. Jego zainteresowania naukowe koncentrują się przede wszystkim na sztuce nowożytnej, a zwłaszcza na architekturze i rzeźbie na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej. Autor książek publikacji dotyczących kresów: Paweł Giżycki, architekt polski XVIII wieku (2003); SIBI, DEO, POSTERITATI. Jabłonowscy a sztuka w XVIII wieku (2010). Kontakt: www.andrzej.betlej.info

Kilkuset mieszkańców Moskwy złożyło kwiaty przy Kamieniu Sołowieckim na Łubiance. Obok budynku Federalnej Służby Bezpieczeństwa - spadkobierczyni KGB i NKWD - uczczono pamięć obywateli Związku Radzieckiego zamordowanych przez tajne służby w latach 1937-38.

Związek Polaków na Białorusi przed dniem Wszystkich Świętych rozpoczął odwiedzanie grobów. W tym roku tradycyjna akcja obejmie teren całej Białorusi - znicze zapłoną na ponad tysiącu polskich miejsc pamięci.

We wtorek minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski spotka się w Mińsku z prezydentem Białorusi Aleksandrem Łukaszenką. O spotkaniu informują oficjalne źródła w resorcie dyplomacji.

Wicepremierzy Polski i Rosji Waldemar Pawlak i Igor Sieczin podpisali w Warszawie porozumienie zapewniające dostawy gazu do naszego kraju do 2022 roku. Przedstawiciele PGNiG prezes Michał Szubski i wiceprezes Gazpromu Aleksander Miedwiediew podpisali aneks do kontraktu jamalskiego z 2006 roku.

Premier Donald Tusk potwierdził, że Warszawa w przyszłym tygodniu przekaże Komisji Europejskiej umowę operatorską dotycząca zarządzania rurociągiem jamalskim, którym do Polski płynie błękitne paliwo z Rosji. Jest ona częścią polsko - rosyjskiego porozumienia gazowego.

Utworzenie Centrum Dialogu i Porozumienia oraz organizacja imprez promujących w Rosji polską kulturę to najważniejsze tematy zakończonej dwudniowej wizyty polskiego ministra kultury w Moskwie. Bogdan Zdrojewski spotkał się z rosyjskim ministrem kultury oraz szefami placówek artystycznych i muzeów działających w Federacji Rosyjskiej.

Opozycyjny kandydat na prezydenta Uładzimir Nieklajeu nie ma nic przeciwko sprzedaży białoruskich ropociągów rosyjskiemu kapitałowi - poinformował o tym podczas czwartkowej prezentacji swojej wizji polityki zagranicznej.

Ruiny zamku Kuropatwów. Zamek został wzniesiony w II p. XVI w. przez stolnika halickiego Pawła Kuropatwę. W 1621 rezydencję złupiła wataha opryszków Hrynia Kardasza. Wtedy to Piotr Kuropatwa wzmocnił fortyfikację i przebudował wnętrza zamkowe. Pniów był wówczas najsilniejszą twierdzą broniącą Pokucia. Zamek był później własnością Cetnerów, Telefasów i Potockich, którzy porzucili zamek pod koniec XVII w. Zamek miał kształt pięcioboku z basztami w narożach, wzmocnionego od wschodu ostrogą z dwiema kondygnacjami strzelnic a od południa budynkiem bramnym. Zachowały się mury obwodowe, trzy baszty, budynek bramny, oraz fragmenty budynku mieszkalnego, a także lochy i pozostałości kaplicy. Wg tradycji zamek pniowski połączony był podziemnymi korytarzami z umocnieniami w Nadwórnej.

Posłowie z opozycyjnej Partii Chrześcijańskiej Linas Karalius i Aleksandras Sacharukas naruszyli konstytucję i złamali przysięgę; Karalius - nie uczęszczając na posiedzenia Sejmu, a Sacharukas - głosując za kolegę - orzekł w środę litewski Sąd Konstytucyjny.

Estonia została sklasyfikowana na 26-tym miejscu w przygotowanym przez Transparency International Indeksie Percepcji Korupcji 2010, wyprzedzając znacznie dwa pozostałe kraje bałtyckie.

W Łazienkach Królewskich w Warszawie rozpoczęło się spotkanie ministrów spraw zagranicznych Polski i Rosji. Radosław Sikorski i Siergiej Ławrow omówią między innymi kwestie współpracy gospodarczej, przygranicznej oraz kulturalnej.

W Moskwie stanie pomnik Fryderyka Chopina. Rozmowy na ten temat prowadzi przebywający w stolicy Rosji minister kultury i dziedzictwa narodowego Bogdan Zdrojewski.

Rozglądając się wokół budowli znaleźliśmy ułomki kamieni, wrzucone do czegoś co można określić mianem śmietnika. Przy bliższym oglądzie okazało się, że są na nich jakieś napisy.

Na Białorusi w różny sposób komentowana jest prawdopodobna wizyta w Mińsku ministra spraw zagranicznych Polski. Według mińskich mediów, minister Radosław Sikorski miałby przyjechać na Białoruś w pierwszej połowie listopada.

We wtorek Rosjanie przekazali Włochom szczątki 121 włoskich żołnierzy poległych w dwóch regionach Rosji w czasie II wojny światowej, w latach 1941-1945 ? poinformowała agencja RIA Novosti.

Pracownika państwowej firmy sadowniczej i jego kolegów z pracy zmuszono do złożenia podpisów pod kandydaturą Łukaszenki. Kanstancin Dźmitryjeu, mieszkaniec miasteczka Aziory, znajdującego się ok. 30 km od Grodna, skierował do białoruskiej Centralnej Komisji Wyborczej skargę na rażące łamanie kodeksu wyborczego przez grupę inicjatywną urzędującego prezydenta.

Stosunki dwóch sąsiadów stopniowo się ocieplają ? zauważa w środę "Niezawisimaja Gazieta", anonsując rozpoczynającą się w tym dniu wizytę ministra spraw zagranicznych Rosji Siergieja Ławrowa w Polsce.

Polscy archeolodzy, którzy przez ostatnie 2 tygodnie prowadzili badania w Smoleńsku, kończą swoją misję i wracają do Polski.

Były szef koncernu naftowego Jukos Michaił Chodorkowski oświadczył w środę podczas nowego procesu przed sądem w Moskwie, że nie przyznaje się do zarzucanych mu przez prokuraturę oszustw i malwersacji. Oskarżenie zażądało dla byłego oligarchy 14 lat łagru.

Na drodze dopadło ich dwóch banderowców na koniach i batogami zmusiło do powrotu. Przed Korcem zaprowadzili ich do chaty, w której mieli posterunek i kazali czekać.

Ruiny zamku wzniesionego w 1631 r. za czasów starosty Aleksandra Bałaban. Miał plan nieregularnego wieloboku. W południowym narożniku wznosiła się wielka, owalna basteja z dwiema kondygnacjami strzelnic. Północnej strony broniły dwie inne basteje czworoboczna i sześcioboczna. Brama poprzedzona mostem zwodzonym znajdowała się na wschodzie. Poniżej murów w 1900 r. wzniesiono pomnik Zofii (Doroty) z Ferenzów Chrzanowskiej (znanej z obrony zamku przed Turkami w 1675 roku), wg projektu Jana Bochenka. Z pomnika zachował się tylko cokół z inskrypcją "bohaterskim obrońcom". Przy ścieżce prowadzącej na dziedziniec, na zewnętrznej ścianie murów, w latach 30-tych XX w. umieszczono tablicę z nazwiskami sławnych gości na zamku. Zbigniew Hauser

We wtorek przedsiębiorca z Witebska Uładzimir Prawalski poinformował o zebraniu 100 tys. podpisów popierających jego kandydaturę w wyborach prezydenckich. Oznacza to, że już dziesięciu z czternastu pretendentów do stanowiska prezydenta Białorusi zebrało wymagane podpisy potrzebne do zarejestrowania na liście wyborczej.

Prezydent Czeczenii Ramzan Kadyrow po raz kolejny zaproponował, aby Władimir Putin został dożywotnim prezydentem Rosji. Putin, prezydent Rosji w latach 2000-2008, nie mogąc startować na trzecią kadencję, zaproponował na to stanowisko Dmitrija Miedwiediewa.

Prorosyjski prezydent Czeczenii Ramzan Kadyrow skrytykował polski wymiar sprawiedliwości. Według agencji Interfax Kadyrow jest przekonany, że polski sąd, odmawiając aresztowania lidera czeczeńskich emigrantów Ahmeda Zakajewa, kierował się względami politycznymi.

Nieporozumienia między Litwą a Polską mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo energetycznego całego regionu bałtyckiego - uważa estoński politolog Andres Kasekamp, którego we wtorek cytuje bałtycka agencja BNS.

Polscy archeolodzy odnaleźli na lotnisku Siewiernyj kilka tysięcy przedmiotów i fragmenty kości, prawdopodobnie ludzkich. Ekipa specjalistów z naszego kraju pracowała w Smoleńsku, na miejscu katastrofy Tu-154, od 13 października. Dziś archiwizują znaleziska i w ciągu dwóch dni wrócą do Polski.

Jakimś cudem jedna z dziewczyn zaczęła go nagrywać. Nie zdawałem sobie sprawy jak te nagrania są ważne. Kiedy teraz je odsłuchałem zdałem sobie sprawę jak bardzo.

Łazanki z kapustą.

Największy litewski dziennik "Lietuvos Rytas" w komentarzu redakcyjnym napisał, że litewski MSZ psuje stosunki z Polską, bezpodstawnie atakując ambasadora Rzeczpospolitej na Litwie Janusza Skolimowskiego.

Sytuacja w Tadżykistanie jest gorąca. We wrześniu doszło do najpoważniejszych od czasów wojny domowej (1992-1997) starć sił rządowych z islamskimi bojownikami. Dotychczasowe działania pokazują, że tadżyckie siły odpowiadające za bezpieczeństwo państwa nie radzą sobie z zaprowadzeniem porządku w kraju. Destabilizacja kraju rozwija się.

Liderka ukraińskiej opozycyjnej Ojczyzny [Batkiwszczyny] Julia Tymoszenko twierdzi, że władze przygotowują się do sfałszowania wyborów lokalnych w obwodzie charkowskim 31 października. Jej zdaniem, świadczyć o tym ma wydrukowanie niezgodnie z prawem kilkunastu tysięcy kart do głosowania.

Działania władz Akcji Wyborczej Polaków na Litwie powodują, że Wileńszczyzna, w większości zamieszkana przez Polaków, staje się coraz bardziej izolowanym regionem kraju - powiedział w sobotę premier Litwy Andrius Kubilius.

Ruiny zamku starościńskiego. Położone na wzgórzu ponad miastem. Zamek wzniesiony przez króla Kazimierza Wielkiego jako drewniany, w XVI w. został odbudowany jako murowany. Składał się z zamku górnego oraz dolnego. Po zniszczeniach przez Turków w 1676 r. pozostał w ruinach. Zachowały się fragmenty murów zamku górnego - pięciobocznej baszty i kaplicy zamkowej połączonych murem ze strzelnicami. Zbigniew Hauser

Dziś mija 75 lat od chwili, gdy po raz pierwszy na wieżach Kremla zapłonęły czerwone gwiazdy.

Współczesna historiografia białoruska, w tym podręczniki, kształtuje obraz stosunków polsko-białoruskich w konwencji "wszystko na Białorusi jest (było) białoruskie", a Polska i Polacy odgrywali w jej dziejach rolę bez wyjątku negatywną. Tezy podręcznikowe mają charakter oficjalny. Są wyrazem poglądów państwa. Jego oficjalną doktryną historiozoficzną.

Rosyjscy i ukraińscy komandosi zorganizują w 2011 roku wspólne manewry. Siły specjalne obu krajów wybrały jako miejsce przeprowadzenia ćwiczeń Władywostok. Porozumienie w tej sprawie zawarli dziś ministrowie spraw wewnętrznych Rosji i Ukrainy.

Zamek wzniesiony przez Koriatowiczów, został po 1515 r. rozbudowany przez Lanckorońskich z Brzezia h. Zadora. W rękach tej rodziny pozostawał przez 200 lat, następnie przeszedł do Tarłów (od 1 poł. XVIII w.). Adam Tarło po raz ostatni odbudował zamek. Od końca XVIII w. dobra znalazły się w rękach Gołuchowskich, znanego rodu rodu polityków i dyplomatów, którzy jednak nie odbudowali zamku, wznosząc swoją rezydencję w innym miejscu. Zamek wzniesiony został na planie nieregularnym, dopasowanym do ukształtowania cypla skalnego. W XVIII w. na majdanie zamkowym wzniesiono pałac, który wkrótce spłonął. Zachowały się fragmenty murów obronnych, ruiny pałacu oraz czterokondygnacyjna baszta zwana Prochową. Do 1939 r. przed basztą stał neogotycki pomnik namiestnika Galicji, Agenora Romualda Gołuchowskiego, z kartuszem herbowym i marmurowymi tablicami. Zbigniew Hauser

Sekretarz generalny NATO Anders Fogh Rasmussen wyraził w piątek w Berlinie nadzieję, że na listopadowym szczycie w Lizbonie Sojusz podejmie decyzję o stworzeniu natowskiego systemu obrony przeciwrakietowej i zaprosi Rosję do współpracy w tej dziedzinie.

Organizatorzy parad gejów, rozpędzanych trzykrotnie przez władze Moskwy, wygrali proces przeciwko Rosji przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka (ETPC) - poinformowała agencja Interfax, powołując się na lidera rosyjskiego ruchu gejowskiego Nikołaja Aleksiejewa.

Jeszcze przez 8 miesięcy będzie obowiązywał w Rosji zakaz eksportu zbóż. Odpowiednie dokumenty wprowadzające moratorium na eksport ziarna zostały podpisane już wczoraj. Dziś decyzję rządu oficjalnie ogłosił premier Władimir Putin.

Polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych jest zaniepokojone rozwojem sytuacji w stosunkach z Litwą. Nasza dyplomacja w oświadczeniu wskazuje na "wypowiedzi partnerów litewskich wzbudzające nieufność wobec polskiej mniejszości na Litwie".

Największa ukraińska partia opozycyjna - Batkiwszczyna (Ojczyzna) Julii Tymoszenko - oskarża władze o próby sfałszowania nadchodzących wyborów lokalnych. Chodzi o przejmowanie ośrodków partii przez osoby nielojalne wobec przewodniczącej ugrupowania oraz o kontrolę nad komisjami wyborczymi.