Archive Category: Kresopedia

Lider ruchu Kukiz'15 w ostrych słowach odniósł się do działań…

Huta Stepańska była odległa od nas o jakieś 18 km, ale jej tragedię mogliśmy obserwować bardzo dokładnie. W dzień oczywiście nic nie było widać, ale nocą, gdy staliśmy na warcie, z daleka widzieliśmy ogromną łunę. Snopki słomy wylatywały w górę, ciągnąc za sobą ogon iskier. Trwało to trzy dni...Gdy przestało się palić, my już byliśmy w drodze do Przebraża.

Pałac Krasińskich. Modernistyczny pałac pochodzi z pocz. XX w..Budynek trójkondygnacyjny na planie nieregularnym,składający się z trzech korpusów.W fasadzie galeria podcieniowa, nad nią balkon.W elewacji ogrodowej drrugi balkon nad wejściowym portalem.W otoczeniu park krajobrazowy. Przed dworem duży gazon.Obiekt jak na warunki białoruskie.bardzo zadbany,użytkowany przez miejscowy sowchoz, w pałacu mieści się także biblioteka. Zbigniew Hauser

Reżim komunistyczny tzw. Polski Ludowej nie zaprzeczał z reguły, bo zaprzeczyć temu nie był w stanie, że Lwów i Wilno odegrały wielką rolę w historii Polski - że były miastami polskimi z krwi i kości. Stąd propaganda reżimowa głosiła, że co prawda Lwów i Wilno były miastami polskim, ale "w niepolskim morzu" i dlatego w 1945 roku odpadły od Polski.

Neorenesansowy pałac Rzewuskich, później Lanckorońskich w Rozdole z 1874 r.

Być na Białorusi i nie odwiedzić Puszczy Białowieskiej, to tak jak być w Rzymie i papieża nie widzieć.

Kanapki nadziewane.

Białoruscy budowlańcy przeprowadzający rekonstrukcję dwóch unikatowych śluz "Niemnowo" i "Dąbrówka" byli pod wrażeniem dzieła polskiego generała.

Dawny pałac biskupów lwowskich. Od 1645 r. wieś Obroszyn była własnością biskupów Lwowskich. Pierwszym z nich był słynny pisarz Grzegorz z Sanoka. Swój rozkwit miejscowość przeżywała za czasów biskupa Jana Skarbka (+1733), który wybrał to miejsce na swoją rezydencję. W 1730 r. stanął tu pałac, wzniesiony przez architekta Józefa Fontanę. Pałac miał łączyć francuską elegancję ze starymi wzorcami polskimi. Kolejny Arcybiskup - Mikołaj Ignacy Wyżycki (+1757) ukończył budowę i wyposażył wnętrza, a także wzniósł kaplicę pałacową. Abp Wacław Sierakowski (+1780) wybudował tu wspaniałe oranżerie. W pałacu znajdowała się galeria portretów arcybiskupów lwowskich. W 2 poł. XIX w. rezydencja podupadła. W czasie I wojny światowej została zdewastowana, a wyposażenie rozgrabione. Restauracja na początku lat 20-tych XX w., dokonana przez konserwatora Józefa Piotrowskiego i architekta Bronisława Wiktora, zmieniła wygląd zewnętrzny i wnętrza. Obecnie w pałacu ma siedzibę Instytut Rolnictwa i Marketingu. Zbigniew Hauser

W Samborze, Rudkach i okolicznych wioskach mieszka bardzo wielu Polaków, dlatego Portal Kresy.pl postanowił udać się tam z kurtuazyjną wizytą, zwłaszcza, że teren ten leży bardzo blisko granicy ;) Oto nasza fotorelacja z wczorajszej wyprawy. W rzeczywistości do Lwowa, Sambora, Łanowic, Strzelczysk i Mościsk wysłało nas Stowarzyszenie Wspólnota Polska z prelekcjami na temat 30-lecia Solidarności.

Zapraszam do zapoznania się z cyklem artykułów poświęconych Grodnu i jego okolicom, cyklem, który stawia sobie za cel przybliżenie czytelnikowi tego urokliwego miasta, a może i zachęcenie do podróży.

Melon na sałatę.

Zamek został wzniesiony na pocz. XVII w. przez Mikołaja Herburta, wojewodę ruskiego. Miał kształt czworoboku z trzema basztami. Zdobyty przez Turków w 1672 r. odzyskany w 1683 r. W XVIII w. utracił znaczenie obronne, przebudowany przez Humanieckich na rezydencję. Od połowy XIX w. w ruinie. W latach 1919-1939 pod opieką KOP. Dokonano wtedy częściowej restauracji, mieściło się tu muzeum regionalne. Do dziś zachowała się część murów obronnych i resztki baszt. Zbigniew Hauser

Liceum Krzemienieckie i kościół licealny. Szkołę założył Tadeusz Czacki, ówczesny wizytator placówek oświatowych guberni wołyńskiej, podolskiej i kijowskiej, przy udziale Hugona Kołłątaja. Mieściła się w siedzibie dawnego kolegium jezuickiego w zespole architektonicznym pałacu Wiśniowieckich, który po kasacie zakonu przejęła Komisja Edukacji Narodowej. Szkoła miała pełnić funkcję ośrodka edukacyjnego i kulturalnego dla południowo-wschodnich Kresów byłej Rzeczypospolitej, oferując wykształcenie od elementarnego poprzez średnie, zawodowe, aż do półwyższego. Pierwszym dyrektorem placówki został Józef Czech. Pierwotna nazwa szkoły, Gimnazjum Wołyńskie, obowiązywała do 1819 r., potem ranga placówki wzrosła, a jej nazwę zmieniono na Liceum Krzemienieckie. Już jako liceum szkoła mogła nadawać niższe tytuły naukowe. Liceum szczyciło się bogatą biblioteką opartą na księgozbiorze Stanisława Augusta Poniatowskiego. W roku 1825 biblioteka miała blisko 31 000 ksiąg (bez dubletów) ? w czym wielka zasługa Tadeusza Czackiego. Po upadku powstania listopadowego Liceum Krzemienieckie zostało zamknięte przez władze carskie. Część kadry oraz większość majątku szkoły wchłonął tworzący się właśnie Uniwersytet Kijowski, natomiast biblioteka krzemieniecka (jedna z najcenniejszych i najbogatszych w ówczesnej Polsce) oraz bezcenna galeria Stanisława Augusta Poniatowskiego zostały zrabowane i umieszczone w Kijowie. Biblioteka ta stała się początkiem dla utworzenia Narodowej Biblioteki Ukraińskiej w Kijowie. Na mocy dekretu marszałka Józefa Piłsudskiego z 1920 r. dawne Liceum Krzemienieckie wznowiło działalność w roku 1922, jako zespół szkół. Była ona kontynuowana do roku 1939. 28 lipca 1941 r., wkrótce po zajęciu Krzemieńca przez wojska niemieckie, Niemcy, na podstawie listy ułożonej przez nacjonalistów ukraińskich, aresztowali przedstawicieli inteligencji polskiej, głównie nauczycieli Liceum Krzemienieckiego. W dniach 28-30 lipca 1941 r. 30 osób z tej grupy zostało przez Niemców rozstrzelanych pod Górą Krzyżową. (Wikipedia.pl) Kościół licealny (pojezuicki). Ufundowany przez kasztelana krakowskiego Janusza Antoniego Wiśniowieckiego i wojewodę wileńskiego Michała Serwacego Wiśniowieckiego, w l. 1720-40 wg projektu Pawła Giżyckiego. Po kasacie zakonu był kościołem parafialnym. Od 1832 r. cerkiew prawosławna. Usunięto wtedy dawne wyposażenie i zamalowano freski. Rewindykowany w 1920 r. Za czasów sowieckich zamieniony w salę sportową, na koniec przejęty przez Ukraińską Cerkiew Autokefaliczną. Zbigniew Hauser

Cerkiew grekokatolicka Świętego Ducha. Wzniesiona w 1502 r. kosztem potylickich garncarzy. W 1736 r. część ołtarzową nakryto barokową kopułą. Drewniana, trójdzielna. Nad nawą namiotowy dach z jednym załamaniem, nad częścią ołtarzową ośmioboczna kopuła z latarnią, nad babińcem dach kalenicowy. Drzwi ozdobione artystycznie kutymi zawiasami. Wewnątrz monumentalne malowidło z l. 1620-40. Obok drewniana dzwonnica na planie czworoboku, dwukondygnacyjna, szkieletowa. Zbigniew Hauser

Skit Maniawski położony w leśnej okolicy powyżej wsi. Jest to dawny monaster bazyliański, od XVII w. główna ostoja prawosławia na Rusi Czerwonej. Budowę rozpoczęto w 1611 r. z fundacji Piotra Lachowicza, dzierżawcy żup sołotwińskich. Za panowania Władysława IV monaster liczył kilka cerkwi i dwustu mnichów. Skit Maniawski pozostał prawosławny nawet wtedy, gdy na pocz. XVIII w. cała eparchia lwowska przyjęła katolicyzm. Klasztor skasowali Austriacy w roku 1785. Przed 1939 r. zespół był już opuszczony i zrujnowany. Niedawno dokonano częściowej rekonstrukcji. Obecnie jest tu muzeum. Zbigniew Hauser

Dom Spotkań z Historią i Portal Kresy.pl zapraszają na spotkanie: Kosowska kuchnia jarska. Wśród jaroszy, golasów, elsów, chasydów i Hucułów, które odbędzie się w Warszawie na ul. Młynarskiej 35a, Biblioteka Publiczna w Dzielnicy Wola m. st. Warszawy, godz. 14.00.