Archive Category: Kresopedia

Neobanderowcy z Czarnego Komitetu postanowili „poprawić”…

Ugoda między państwem polskim a kozactwem, zawarta w Hadziaczu na Zadnieprzu w 1658r. Na jej mocy województwa: bracławskie, czernihowskie i kijowskie miały jako Księstwo Ruskie tworzyć trzeci składnik Rzeczypospolitej obok Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Zarządzać nim miał hetman wojsk ruskich, podlegający bezpośrednio królowi. Hetman miał zasiadać w senacie, a rejestr kozacki miał wynosić 60 tys. ludzi. Kozacy mogli tez ubiegać się o nobilitację, czyli o przyjęcie do stanu szlacheckiego. Proces ten miałby jednak przebiegać stopniowo.

Spisane w języku ruskim kolejne trzy modyfikacje miejscowego prawa, pochodzące z 1529, 1566 i 1588 r. Ich treść odbijała szybkie tempo zmian ustrojowych Litwy w XVI w. Najpełniejszy wymiar miał III Statut Litewski, który czerpiąc ze starych statutów dostosowywał jego artykuły do ówczesnej nauki prawa. O jego jakości najlepiej świadczy fakt, że obowiązywał on na Litwie i na ziemiach ruskich włączonych do Korony aż do 1840r., pełniąc de facto rolę ustawy zasadniczej. Stanowi on wybitny pomnik prawa litewskiego. Przewyższa on niewątpliwie "Sudiebniki moskiewskie" z lat 1497,1550, 1649, ale także wiele kodeksów zachodnioeuropejskich. Składał się on z 14 rozdziałów i 488 artykułów. Wywarł on duży wpływ na prace kodyfikacyjne w Rosji, szczególnie na "Sobornoje ułożenie" z 1649r.

Tego roku [6622 = 1114] Włodzimierz zebrał wszystkich bojarów swoich i starszyznę i rzekł im: "Czy ja jestem mniejszy od przede mną byłych władców i rządzących berłem wielkiego księstwa Ruskiego, którzy chodzili do wielu krajów i ziem i stamtąd z wielką sławą i zdobyczą wracali, jak Oleg, Igor i Światosław, szczególnie zaś wielki wśród panujących kniaziów Włodzimierz, dziad mój, który zachwiał świat i Grecką ziemię, i stamtąd wielkich zdobyczy i sławy ziemi naszej Ruskiej przysporzył?

Gdy Andrzej nauczał w Synopie i przyszedł do Korsunia [miasta na Krymie], dowiedział się, że niedaleko Korsunia jest ujście dnieprowe, i zapragnął pójść do Rzymu, i przyszedł, i stanął pod górami na brzegu. I nazajutrz wstawszy rzecze do będących z nim uczniów: "Czy widzicie te góry? Owóż na tych górach zajaśnieje łaska Boża, będzie gród wielki i cerkwie mnogie wzniesie Bóg". I wstąpił na góry te, błogosławił je, i postawił krzyż, i pomodlił się do Boga, i zszedł z góry tej, gdzie później stanął Kijów, i poszedł Dnieprem w górę.

przebudowana na magazyn

Obronny klasztor franciszkanów. Ok 1454 Iwan Ostrogski ufundował murowaną cerkiew Świętej Trójcy. W końcu XVI w. przy cerkwi działały szkoła, drukarnia i szpital. W 1609 r. ks. Janusz Ostrogski, kasztelan krakowski , włączył dobra do założonej przez siebie ordynacji ostrogskiej. Już jako katolik przy zamienionej w kościół cerkwi ufundował obronny klasztor franciszkanów. Miasto otoczono wałami ziemnymi z bramami wjazdowymi. W 1866 r. po likwidacji klasztoru franciszkanów. Kościół znów stał się cerkwią, która funkcjonowała zarówno w okresie międzywojennym jak i za czasów sowieckich. W 1991 r. umieszczono tu prawosławny monaster męski, a w 1994 r. prawosławne seminarium duchowne. Mury obwodowe mają, wzniesione w l. 1606-1612, mają ok. 1,5 m. grubości i 5-8 m. wysokości. Tworzą nieregularny czworobok, wzmocniony w narożnikach czterema dwukondygnacyjnymi, sześciobocznymi wieżami. Wieże i mury na całym obwodzie wieńczy renesansowy krenelaż. Ściany zdobione ornamentowym fryzem. Centralnym obiektem jest jest cerkiew Świętej Trójcy z XV-XVI w., trójnawowa, z trzema kopulistymi absydami. W ikonostasie znajduje się cudowny obraz Matki Bożej, z wysadzanymi drogimi kamieniami koronami, ofiarowany franciszkanom przez ks. Janusza Ostrogskiego.

Głuchowice k. Lwowa (obwód lwowski). Dawny kościół katolicki .Wzniesiony na przełomie XIX i XX w. (obecnie klub towarzystwa "Proświta"). Fasada całkowicie przebudowana. Prezbiterium zamknięte wielobocznie. Opilastrowane ściany wieńczy kamienny fryz arkadowy. Dach dwuspadowy. (Z.Hauser)