Unia lubelska, zawarta 1 lipca 1569 roku, była jednym z najważniejszych wydarzeń politycznych w dziejach Europy Środkowo-Wschodniej.
W Lublinie przedstawiciele Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego zawarli porozumienie, które stworzyło Rzeczpospolitą Obojga Narodów – wyjątkowy związek dwóch państw i dwóch narodów politycznych.
Był to projekt ambitny jak na epokę wojen dynastycznych i rosnącej pozycji monarchii absolutnych. Zakładał istnienie wspólnej Rzeczypospolitej przy zachowaniu części odrębnych instytucji Wielkiego Księstwa Litewskiego. Choć jego realizacja napotykała trudności, konsekwencje Unii sięgały daleko poza XVI wiek.
2 lipca 1186 roku w Oliwie ustanowiono klasztor cystersów. Ufundował go książę pomorski Sambor I.
Z tej fundacji wyrósł jeden z najważniejszych ośrodków religijnych, gospodarczych i politycznych Pomorza Gdańskiego.
Mnisi przybyli z Kołbacza koło Szczecina i zostali osiedleni w dolinie u stóp morenowych wzgórz, niedaleko Gdańska. Sambor I uposażył klasztor w dobra ziemskie oraz dochody, w tym część wpływów z gdańskiego portu i karczem. Dla dynastii Sobiesławiców była to fundacja prestiżowa: wzmacniała chrystianizację regionu, porządkowała zaplecze gospodarcze władzy i wiązała Pomorze Gdańskie z siecią zachodnioeuropejskich klasztorów cysterskich.
1 lipca 1945 roku w Krakowie odbyło się ostatnie posiedzenie Komisji Głównej Rady Jedności Narodowej, która ogłosiła końcową odezwę Polskiego Państwa Podziemnego. Jej najważniejszą częścią było przesłanie znane jako „Testament Polski Walczącej”.
Dokument był politycznym podsumowaniem sześcioletniej walki o niepodległość, ale także dramatycznym sprzeciwem wobec porządku narzucanego Polsce przez Związek Sowiecki.
Rada Jedności Narodowej była konspiracyjnym odpowiednikiem parlamentu. Skupiała główne nurty polityczne podporządkowane rządowi RP na uchodźstwie i stanowiła cywilną reprezentację Polski Podziemnej. Gdy kończyła się wojna z Niemcami, jej członkowie widzieli już, że Polska nie odzyskuje realnej suwerenności. Armia Czerwona zajmowała kraj, działała sowiecka policja polityczna, trwały aresztowania żołnierzy podziemia, a decyzje jałtańskie otwierały drogę do przejęcia władzy przez komunistów.
30 czerwca 1410 roku pod Czerwińskiem zmontowano z przygotowanych wcześniej elementów most łyżwowy przez Wisłę. Umożliwił on szybką koncentrację wojsk polsko-litewskich i rozpoczęcie marszu na Malbork.
Był to jeden z najwcześniejszych i najlepiej udokumentowanych przykładów polskiej inżynierii wojskowej, uznawany za pierwszy polski historyczny most wojskowy. Okazał się nie tylko majstersztykiem inżynierii, lecz także świetną zagrywką psychologiczną.
Tajna broń wielkiej wojny
Wojna z Zakonem Krzyżackim rozpoczęła się w sierpniu 1409 roku i po krótkiej kampanii zakończyła rozejmem do 24 czerwca 1410 roku. Obie strony szykowały się jednak do nieuniknionej kontynuacji konfliktu po tej dacie. Już w grudniu 1409 roku król Władysław Jagiełło spotkał się w Brześciu Litewskim z wielkim księciem Witoldem i podkanclerzym Mikołajem Trąbą. Tam narodził się nowatorski plan kampanii: zamiast kolejnego sporu granicznego – frontalne uderzenie na serce państwa zakonnego, Malbork.
2 lipca 1992 roku w Costa Mesa w Kalifornii zmarł Antoni Szacki, „Bohun”, „Dąbrowski”, oficer Wojska Polskiego, pułkownik Narodowych Sił Zbrojnych i dowódca Brygady Świętokrzyskiej NSZ.
Urodził się 1 marca 1902 roku w Wilnie. Pochodził z rodziny inteligenckiej o patriotycznych tradycjach. Po udziale ojca w wydarzeniach 1905 roku rodzina została zesłana do Tomska na Syberii, a po jego śmierci przeniosła się do Charkowa. Tam Szacki przeżył rewolucję bolszewicką i wojnę domową. W 1919 roku wrócił do odradzającej się Polski i jako ochotnik wstąpił do wojska.
W czasie wojny polsko-bolszewickiej służył w zapasowym szwadronie 1. Pułku Ułanów Krechowieckich. W sierpniu 1920 roku został ranny i dostał się do niewoli bolszewickiej. Do kraju wrócił dopiero po traktacie ryskim. Następnie studiował na Politechnice Warszawskiej, ale ostatecznie wybrał karierę wojskową. Ukończył szkołę oficerską, a w czasie przewrotu majowego walczył po stronie wojsk rządowych i został ranny.
2 lipca 1927 roku na Placu Katedralnym w Wilnie odbyła się uroczysta koronacja obrazu Matki Boskiej Ostrobramskiej, jednego z najważniejszych symboli religijnych i narodowych dawnej Rzeczypospolitej.
Obraz powstał ok. 1620–1630 roku i przedstawia Maryję bez Dzieciątka, z dłońmi skrzyżowanymi pod sercem. Choć autor dzieła nie jest znany, wiadomo, że jego kompozycja wywodzi się z niderlandzkich rycin. Z czasem wzbogacono ją o barokową sukienkę, doszedł też srebrny półksiężyc. Wizerunek w Ostrej Bramie ma też dwie korony. Jedna – jak mówiono – była dla Maryi, druga dla Dzieciątka, które miało się narodzić. Poeta Władysław Syrokomla tłumaczył to jednak inaczej: Maryja była zarówno Królową Polski, jak i Wielką Księżną Litewską.
Kult Ostrobramskiej Matki Miłosierdzia rozwijał się od drugiej połowy XVII wieku. W 1671 roku karmelici wznieśli przy bramie drewnianą kaplicę dla wizerunku, a jego cześć początkowo miała przede wszystkim charakter lokalny. Choć kult stopniowo narastał, aż do połowy XIX wieku pozostawał zakorzeniony głównie w granicach Wielkiego Księstwa Litewskiego, gdzie szczególnie silnie jednoczył wiernych zarówno obrządku łacińskiego, jak i wschodniego.