
„Rzeczpospolita”: Patrioty na finiszu - umowa już w marcu?
3 Komentarze
/
Najprawdopodobniej w marcu podpisana zostanie umowa na dostawy…

„Czyż Piłsudski to nie k**wa?”. W Winnicy neobanderowcy „poprawili” tablicę ku czci Piłsudskiego [+VIDEO/+FOTO]
Neobanderowcy z Czarnego Komitetu postanowili „poprawić”…

Kukiz: przypisywanie nam odpowiedzialności za Holokaust jest "etycznym Holokaustem"
Lider ruchu Kukiz'15 w ostrych słowach odniósł się do działań…

To jedyny pusty grób króla na Wawelu. 7 lipca 1906 nagrobka doczekał się Władysław Warneńczyk
Dlaczego tak późno? Ponieważ Polacy długo nie chcieli wierzyć,…

Azyl księżnych i królowych. 6 lipca 1280 roku św. Kinga ufundowała klasztor w Starym Sączu
Klasztor klarysek w Starym Sączu jest jednym z najcenniejszych…

Tarchomin: wędkarz wyłowił z Wisły średniowieczny miecz [+FOTO]
We wtorek, 2 lipca, wędkarz Andrzej Korpikiewicz natrafił na…

Most Jagiełły zaskoczył Krzyżaków. 30 czerwca 1410 roku król zbudował dla swoich wojsk most pontonowy przez Wisłę
30 czerwca 1410 roku, na dwa tygodnie przed grunwaldzkim starciem,…

To powstanie Słowian zatrzymało germanizację na niemal 200 lat. Wybuchło 29 czerwca 983 roku
29 czerwca 983 roku wybuchło jedno z najważniejszych zbrojnych…

Zapomniany król Polski. 26 czerwca 1295 roku koronował się Przemysł II
W powszechnej świadomości to Władysław Łokietek uważany…

Tak było: Piastówna, siostrzenica Jagiełły dała początek cesarskiej linii Habsburgów
Cymbarka Mazowiecka, znana również jako Zimburgis von Masovien…

Ta zniewaga krwi wymaga! W „Zemście” Fredro opisał XVII-wieczny spór o ten zamek
Na pograniczu gmin Korczyna i Wojaszówka niedaleko Krosna wznoszą…

Skarb z XI wieku odkryty pod Kaliszem [+WIDEO]
W sobotę, 7 czerwca 2025 roku, członkowie stowarzyszenia DENAR…

Piastowie pochodzą ze Szkocji? Naukowa sensacja czy błędna interpretacja?
W ostatnich dniach w mediach zawrzało po ogłoszeniu wyników…

Drzwi Płockie. Dziś są w Nowogrodzie i nie wiadomo, jak tam trafiły
W XII wieku Płock przeżywał swój najświetniejszy okres,…

Piastowski skarb ze Słuszkowa? Ktoś ukrył w ziemi królewski majątek: pierścienie z XI wieku i dwadzieścia tysięcy monet
Historia tego znaleziska jest długa i wieloetapowa. W 2020 roku…

Tak było: Bolesław Chrobry kazał dla siebie wybić ruskie monety. Chciał być cesarzem Słowian?
W roku 1018 Bolesław Chrobry dokonał spektakularnej wyprawy…

To był prawdziwy koniec świata. 29 maja 1453 roku upadł Konstantynopol
29 maja 1453 roku to jedna z najczarniejszych dat w historii…

Tak było: Bogusław urodził się w Darłowie, został królem całej Skandynawii
Nieczęsto historia Polski i Skandynawii splata się tak ściśle,…

Głogowianie musieli strzelać do własnych dzieci, potem miasto stało się piastowską stolicą
Dzisiejsza data wiąże się z historią Głogowa – dopiero…

Tak było: „Wisła” to najstarsze słowo, jakiego używamy
„Wisła” to najstarsza nazwa, jakiej używamy – i to nie…

Tak było: prymitywna kultura pierwszych Słowian była odpowiedzią na apokalipsę
Badania wskazują, że kultura Słowian w VI wieku stanowiła…

Korona Konrada Mazowieckiego? Czym jest klejnot z Płocka?
W Polsce niewiele jest zabytków równie tajemniczych i fascynujących…

Korona sandomierska. Zaginiona korona polskich królów?
Zabytek znany jako korona hełmowa Kazimierza III Wielkiego albo…

Ten dar Ottona III nadal znajduje się w Polsce. Włócznia świętego Maurycego
Uważana za najstarszy symbol władzy Piastów, włócznia św.…

Część tamtych krzyżowców była ekskomunikowana. 12 kwietnia 1204 roku łacinnicy złupili Konstantynopol
Wydarzenia, o których mowa, były częścią czwartej krucjaty,…

Słynęli ze skarbów, do dziś uchodzą za pijaków. 22 marca 1312 papież skasował templariuszy
22 marca 1312 papież Klemens V ogłosił bullę Vox in excelso,…

„Zanadto kocham swój naród, aby starać się o popularność”
Nie wierzę w świadomość, wierzę w instynkty polityczne. Polityka angielska jest jednocześnie nieszlachetna i doskonała, ale nie dlatego, że jest kierowana przez jakieś wielkie intelekty, wielką świadomość zadań, lecz dlatego, że angielski instynkt polityczny jest silny i konsekwentny.

Wielka schizma wschodnia: co podzieliło chrześcijan?
W 2014 roku mija 960. rocznica podziału Kościoła (1054 r.) na część zachodnią (rzymskokatolicką) oraz na część wschodnią (prawosławną).

Joanna d’Arc
Kiedy miała lat osiemnaście, ukazał się jej św. Michał i powiedział: „Joanno, idź na pomoc królowi Francji, zwrócisz mu królestwo”.

Jagiełło czy Witold
W kooperacji Jagiełły z Witoldem brakuje czynnika osobistego. Własne „ja” króla Władysława uzgadniane jest z Witoldem. Nie chodzi tu o osobistą politykę królewską, chodzi tu o stworzenie siły powstającego państwa polsko-litewskiego.

Lilie
W dzień ślubu Jadwigi z Jagiełłą państwo Jadwigi liczyło tylko 100 tys. km kw. – w dzień zgonu największego z naszych królów, Kazimierza Jagiellończyka, państwo polsko-litewskie liczyło już 1 mln 100 tys. km kw., nie licząc krajów lennych. W ciągu lat stu dom Giedymina ujedenastokrotnił terytorium naszego państwa

Radziwiłłowie XV wieku
Synem Wojszunda był Radziwiłł, którego imię stało się później nazwiskiem całej tej książęcej dynastii. Wiemy już, że wraz z ojcem podpisał unię wileńską w 1401 roku. Przedtem jeszcze, jako młody człowiek, w roku 1384, na dwa lata przed swoim chrztem, odznaczył się wybitnym czynem wojennym, w wojnie właśnie przeciw Polakom. W bitwie pod Zawichostem krzyknął: „za mną, dzieci” i przeprowadził część wojska litewskiego przez bród na Wiśle. Bitwa została przez Litwinów wygrana.

Wielkie nieporozumienie
Może właśnie majestatyczność pogrzebu Kazimierza zrodziła mu w przyszłości tytuł Wielkiego. Bo w polityce na pewno wielkim nie był. To jakieś wielkie nieporozumienie.

Unikanie walki na dwa fronty
Rzeczą istotną dla polityki Witolda i Jagiełły jest, poza ich solidarnością między sobą, także unikanie wojny na dwa fronty.

Unia w Horodle, cz. 2
Horodło, 2 października 1413 r.
Władyslaw Jagiełlo król polski i najwyższy książę litewski i Witold wielki książę litewski określają charakter połączenia Wielkiego Księstwa litewskiego z Koroną polską i nadają szereg przywilejów bojarom wielkiego Księstwa, zastrzegając, że mogą z nich korzystać tylko ci, którzy będą używać herbów, nadanych im przez szlachtę polską.

Unia w Horodle, cz. 1
Horodło. 2 października 1413 r.
Bojarzy litewscy przyrzekają wierność szlachcie polskiej, Koronie polskiej, królowi Władysławowi i wielkiemu księciu Witołdowi, a za wielkiego księcia obiecują przyjąć w razie śmierci Witołda tego, kogo im dadzą król Władysław, lub jego następcy i szlachta polska.

Wielkie Księstwo Litewskie
Nazwa państwa litewskiego od XIII w., w l. 1569-1795 połączonego unią z Koroną Królestwa Polskiego w Rzeczypospolitą Obojga Narodów. Powstało na przełomie XII i XIII w. na terenach Auksztoty (Aukštaitija), rdzennej dzielnicy Litwy. Początkowo rządzone było wspólnie przez książąt (kunigasów) kilku rodów litewskich. Od ok. 1235 władzę książęcą objął Mendog (Mindaugas, ?-1263), który w 1250 lub1251 przyjął chrzest w obrządku rzymsko-katolickim i 1253 został koronowany na króla Litwy.

Giedyminowicze
Protoplastą rodu był Skalmont (Skalmantas lub Skolomendas, XIII w.), pradziad Giedymina, a ojcem jego był Pukuwer-Budwid (Pukuveras-Butvydas, zm. 1294 lub 1295), syn Skalmantasa; znani są czterej synowie Pukuwera: Vytenis (Witenes), Gediminas (Giedymin), Teodoras (Teodor) i Vainius. Z czworga jego synów najbardziej znanym, faktycznym twórcą państwa litewskiego i założycielem rozległego rodu Giedyminowiczów, był Giedymin (Gedyminas).

Statuty Litewskie
Spisane w języku ruskim kolejne trzy modyfikacje miejscowego prawa, pochodzące z 1529, 1566 i 1588 r. Ich treść odbijała szybkie tempo zmian ustrojowych Litwy w XVI w. Najpełniejszy wymiar miał III Statut Litewski, który czerpiąc ze starych statutów dostosowywał jego artykuły do ówczesnej nauki prawa. O jego jakości najlepiej świadczy fakt, że obowiązywał on na Litwie i na ziemiach ruskich włączonych do Korony aż do 1840r., pełniąc de facto rolę ustawy zasadniczej. Stanowi on wybitny pomnik prawa litewskiego. Przewyższa on niewątpliwie "Sudiebniki moskiewskie" z lat 1497,1550, 1649, ale także wiele kodeksów zachodnioeuropejskich. Składał się on z 14 rozdziałów i 488 artykułów. Wywarł on duży wpływ na prace kodyfikacyjne w Rosji, szczególnie na "Sobornoje ułożenie" z 1649r.

Bitwa szlachty litewskiej z Sapiehami pod Olkienikami
W 1700r. w Wielkim Księstwie litewskim wybuchła tzw. wojna Sapieżyńska zakończona krwawą bitwą pod Olkiennikami. Szlachta litewska pokonała wojska Sapiehów, wykazujących na Litwie tendencje hegemonistyczne.

Przyłączenie Rusi Czerwonej do Polski
W początkach wieku XIV Ruś Halicko – Włodzimierska, tj. tereny rozciągające się w głąb Podola na południowy - wschód od Roztocza Lwowsko – Tomaszowskiego, ulegała coraz większej destabilizacji i pogrążała się w upadku społeczno-gospodarczym. Taki stan rzeczy wynikał w dużej mierze z faktu, iż ziemie te z jednej strony padały ofiarą niszczących najazdów tatarskich, z drugiej zaś podlegały stałym naciskom litewskim z północy. Stąd też książę halicki Jerzy II spoglądał z nadzieją w kierunku Rzeczypospolitej i Węgier, szukając wsparcia u Kazimierza Wielkiego oraz Karola Roberta Andegaweńskiego. Ci ostatni natomiast ze swej strony żywo zainteresowani byli pogranicznymi terenami Grodów Czerwieńskich i Podola.

Latopis hustyński o kijowskim panowaniu Włodzimierza Monomacha
Tego roku [6622 = 1114] Włodzimierz zebrał wszystkich bojarów swoich i starszyznę i rzekł im: "Czy ja jestem mniejszy od przede mną byłych władców i rządzących berłem wielkiego księstwa Ruskiego, którzy chodzili do wielu krajów i ziem i stamtąd z wielką sławą i zdobyczą wracali, jak Oleg, Igor i Światosław, szczególnie zaś wielki wśród panujących kniaziów Włodzimierz, dziad mój, który zachwiał świat i Grecką ziemię, i stamtąd wielkich zdobyczy i sławy ziemi naszej Ruskiej przysporzył?

"Powieść mnionych lat" o początkach panowania Włodzimierza Monomacha
A zmarł prawowierny kniaź Michał, zwany Światopełkiem, miesiąca kwietnia 16 dnia [1113 r.], za Wyszogrodem, i przywieźli go w łodzi do Kijowa, i ubrali ciało jego, i włożyli na sanie. I płakali po nim bojarzy i drużyna jego wszystka, śpiewając nad nim nabożne pieśni, i położyli w cerkwi Świętego Michała, którą był sam zbudował. Kniahini zaś jego rozdzieliła mnogie bogactwa monasterom i popom, i ubogim, że aż dziwili się wszyscy ludzie, gdyż takiej jałmużny nikt nie może czynić.

Ruś pod rządami Włodzimierza Monomacha
Po śmierci Światopełka (1113 r.) w Kijowie zaistniała realna możliwość wystąpienia rozruchów mas plebejskich. Bojarzy i zamożni mieszczanie zwrócili się więc do Włodzimierza Monomacha - wnuka cesarza bizantyjskiego Konstantego Monomacha, a syna Wsiewołoda - aby objął on władanie nad ziemią kijowską. Potrzeba silnych i zdecydowanych rządów zdaje się dostatecznie tłumaczyć zaistniały w tym wypadku precedens złamania zasad o dziedziczeniu "ojcowizny", uchwalonych podczas zjazdu w Lubeczu (1097 r.). Zgodnie bowiem z tym prawem Włodzimierzowi przypadała w udziale dzielnica perejasłwska, którą - wyjeżdżając do Kijowa - od razu przekazał swemu synowi Światosławowi.

Chrystianizacja Rusi w relacji Powieści minionych lat
Gdy Andrzej nauczał w Synopie i przyszedł do Korsunia [miasta na Krymie], dowiedział się, że niedaleko Korsunia jest ujście dnieprowe, i zapragnął pójść do Rzymu, i przyszedł, i stanął pod górami na brzegu. I nazajutrz wstawszy rzecze do będących z nim uczniów: "Czy widzicie te góry? Owóż na tych górach zajaśnieje łaska Boża, będzie gród wielki i cerkwie mnogie wzniesie Bóg". I wstąpił na góry te, błogosławił je, i postawił krzyż, i pomodlił się
do Boga, i zszedł z góry tej, gdzie później stanął Kijów, i poszedł Dnieprem w górę.

Od Lędzan do Lachów, od Dulebów do Wołyńców. Pograniczny tygiel przed tysiącem lat.
Tysiąc lat temu, gdy Polska nie byłą jeszcze Polską, a Ruś nie była jeszcze Rusią... Zaraz, zaraz, zapytacie, jak to Polska nie była Polską za Mieszka I, a Ruś nie byłą Rusią za Światosława??? Cóż, Polska wtedy jeszcze nawet nie nazywała się Polską, tylko państwem gnieźnieńskim, a Ruś, choć nazywała się już Rusią, nijak nie przypominała znanej nam Rusi. I Kijów, i Gniezno, zanim stały się ośrodkami dwóch najważniejszych państw północnosłowiańskich, musiały jeszcze podporządkować sobie różne plemiona Słowian i stworzyć nowe tożsamości - polską i ruską właśnie.

Chrzest Rusi
Wejście Rusi Kijowskiej - państwa Słowian Wschodnich, które ukształtowało się przy udziale wareskich przybyszów na przestrzeni IX i X wieku - do wspólnoty państw schrystianizowanych jest jednym z najdonioślejszych wydarzeń w dziejach Europy Wschodniej. Przy czym przenikanie i rozwój chrześcijaństwa na tych terenach stanowiło istotny problem nie tylko doby średniowiecza, lecz jego przebieg i konsekwencje znalazły swój wydźwięk również w całej późniejszej historii Europy (zwł. Słowiańszczyzny)
i Kościoła. Ruś - podobnie jak i inne kraje europejskie, przyjmujące chrześcijaństwo w X stuleciu - w toku budowy i umacniania monarchii, poszukiwała rozwiązań również w sferze kultu. Przy omawianiu zagadnień chrystianizacji państwa ruskiego należy zatem brać pod uwagę cały ów kontekst wewnątrzpaństwowy i międzynarodowy, w jakim monarchia Rurykowiczów znajdowała się u schyłku pierwszego tysiąclecia po Chrystusie.