Eugeniusz Wiśniewski @Eugeniusz Wisniewski

1693

Budynki można byłoby zasilać oknami. Singapur rozwija perowskity, a polski projekt utknął w sporze o komercjalizację

15 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Naukowcy z Nanyang Technological University w Singapurze opracowali ultracienkie, półprzezroczyste ogniwa słoneczne, które w przyszłości mogłyby być wbudowywane w okna, elewacje budynków, szyby samochodowe i elektronikę noszoną. Wyniki badań opublikowano w piśmie „ACS Energy Letters”. Singapurskie odkrycie wpisuje się w globalny wyścig o komercjalizację ogniw perowskitowych – wyścig, w którym swój rozdział ma także Polska. […]

Moskwa: zakaz publikowania skutków ataków ukraińskich dronów

15 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Władze Moskwy wprowadziły zakaz publikowania materiałów pokazujących skutki ataków dronów oraz „aktów terrorystycznych”. Decyzję podjęła Moskiewska Komisja Antyterrorystyczna. Ograniczenia ogłoszono 13 maja 2026 roku, a władze miasta uzasadniły je koniecznością przeciwdziałania „rozpowszechnianiu niewiarygodnych informacji” oraz zapewnieniem bezpieczeństwa publicznego. Zakaz obejmuje publikowanie tekstów, zdjęć i nagrań pokazujących następstwa ataków bezzałogowców, użycia innych środków rażenia oraz działań […]

Kolumbia chce uśpić hipopotamy Escobara. Jest oferta relokacji do Indii

15 May 2026 /2 Komentarze/w , /Przez

Władze Kolumbii zatwierdziły plan ograniczenia populacji hipopotamów żyjących w dorzeczu rzeki Magdalena. Chodzi o potomków zwierząt sprowadzonych w latach 80. XX wieku przez narkotykowego barona Pabla Escobara do jego prywatnego zoo w posiadłości Hacienda Nápoles. Program ma ruszyć w drugiej połowie 2026 roku i zakłada między innymi eutanazję około 80 osobników. Według kolumbijskich władz w […]

Filtry, które działają do dziś. Tak Lindley zmienił Warszawę [+WIDEO]

15 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

15 maja 1878 roku angielski inżynier William Lindley przedłożył władzom Warszawy projekt sieci kanalizacyjnej. Niespełna miesiąc później złożył także projekt wodociągów. Był to początek jednej z najważniejszych inwestycji technicznych w dziejach miasta, która po kilku latach doprowadziła do uruchomienia nowoczesnego systemu dostarczania czystej wody mieszkańcom stolicy. Warszawa w drugiej połowie XIX wieku miała poważne problemy […]

Kraków, jak Oksford, też znał bunty żaków. Krwawa awantura z 1549 roku

14 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

W maju 1549 roku w Krakowie doszło do jednego z głośniejszych wystąpień studenckich w dziejach Akademii Krakowskiej. Początek sprawie dał incydent z 14 maja, kiedy żacy mieszkający w bursie Wszystkich Świętych zaczepili dwie kobiety przechodzące w pobliżu cmentarza przy kościele Wszystkich Świętych. Były to Julianna Cjanowska i Regina Strzelimuszanka, kobiety o złej opinii w mieście. […]

Neandertalczycy leczyli zęby już 60 tys. lat temu. Naukowcy znaleźli ślady borowania

14 May 2026 /2 Komentarze/w , , /Przez

Naukowcy opisali ząb neandertalczyka z syberyjskiej jaskini Czagyrskiej, który może być najstarszym znanym dowodem celowego leczenia stomatologicznego. Według badaczy otwór w trzonowcu sprzed około 59–60 tys. lat najprawdopodobniej wykonano kamiennym narzędziem, aby usunąć fragmenty silnie zniszczonej próchnicą tkanki. O sprawie poinformował portal Live Science, powołując się na badanie opublikowane 13 maja w czasopiśmie „PLOS One”. […]

Kneset przyjął projekt ustawy o dziedzictwie na Zachodnim Brzegu. Krytycy: to de facto aneksja

14 May 2026 /0 Komentarze/w , , , , /Przez

Izraelski Kneset przyjął w pierwszym czytaniu projekt ustawy, który ma przekazać izraelskim władzom szeroką kontrolę nad stanowiskami archeologicznymi na Zachodnim Brzegu. Izraelskie organizacje krytyczne wobec osadnictwa oraz niemal całe środowisko zawodowych archeologów w Izraelu ostrzegają, że projekt oznacza de facto aneksję części palestyńskiego terytorium. Głosowanie odbyło się stosunkiem głosów 23 do 14. Było to pierwsze […]

Polacy między łagrami a sowiecką polityką. Historia dywizji kościuszkowców

14 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

14 maja 1943 roku płk Zygmunt Berling wydał rozkaz organizacyjny dla formującej się pod jego dowództwem 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Jednostka powstawała na terenie Związku Sowieckiego, w Sielcach nad Oką koło Riazania. Jej utworzenie było elementem polityki Stalina po zerwaniu 25 kwietnia 1943 roku stosunków dyplomatycznych z rządem Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie. Pretekstem […]

Chińska broń dla Iranu przez pośredników? Ustalenia amerykańskiego wywiadu

14 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Chińskie firmy omawiały z Iranem możliwość sprzedaży uzbrojenia — podał „The New York Times”, powołując się na ustalenia amerykańskiego wywiadu. Dostawy miałyby być przekazywane przez państwa trzecie, aby ukryć ich pochodzenie. Jak podał dziennik, sprawa została przedstawiona amerykańskim decydentom w czasie, gdy prezydent Donald Trump przygotowywał się do rozmów z przywódcą Chin Xi Jinpingiem. Według […]

SpaceX szykuje start największej rakiety w historii. To kluczowy element księżycowych planów USA [+WIDEO]

14 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Już w przyszłym tygodniu SpaceX planuje wystrzelić Starship trzeciej generacji – najwyższą i najpotężniejszą rakietę, jaką dotąd zbudowano. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, próbny lot odbędzie się 19 maja czasu lokalnego w Teksasie, czyli już 20 maja w Polsce. Okno startowe ma otworzyć się o godz. 00:30 czasu polskiego w nocy z 19 na […]

Naukowcy zbadają DNA Krzywoustego i Hermana. Czy przybliży to odpowiedź na pytanie o pochodzenie Piastów?

14 May 2026 /1 Komentarz/w , , , /Przez

Zespół prof. Marka Figlerowicza, który bada genetykę Piastów, wraca do szczątków władców z głównej linii dynastii. Nowe analizy mają sprawdzić, czy odkryta haplogrupa towarzyszyła dynastii od początków, czy pojawiła się dopiero w jednej z jej późniejszych gałęzi – co podważałoby wnioski o pochodzeniu pierwszych Piastów. Teraz: Krzywousty, Herman, Lednica i Piastowie śląscy Najbliższym celem badaczy […]

Sojusz obronny „miłujących pokój”. 14 maja 1955 roku powstał Układ Warszawski

14 May 2026 /0 Komentarze/w , /Przez

Utworzenie Układu Warszawskiego 14 maja 1955 roku stanowiło reakcję bloku wschodniego na przyjęcie Republiki Federalnej Niemiec do NATO. Decyzja ta, postrzegana przez Związek Sowiecki jako zagrożenie równowagi sił w Europie, doprowadziła do zawiązania formalnego sojuszu polityczno-wojskowego państw pozostających pod jego wpływem. W Warszawie, w Sali Kolumnowej Pałacu Prezydium Rady Ministrów, podpisano Układ o Przyjaźni, Współpracy […]

To byli „Anonymous” polskiego oświecenia. 13 maja 1815 powstało Towarzystwo Iksów

13 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Towarzystwo Iksów działało przez cztery lata i było jednym z najważniejszych środowisk krytyki teatralnej w Warszawie początku XIX wieku. Tworzyli je przedstawiciele elity intelektualnej Królestwa Polskiego, m.in. Adam Jerzy Czartoryski, Julian Ursyn Niemcewicz i Kajetan Koźmian. Publikowali anonimowo. Ich recenzje, podpisywane znakiem X lub XX, były ostre, błyskotliwe i podporządkowane jednemu celowi: podniesieniu poziomu sztuki […]

Były analityk CIA: USA tracą przewagę nad Chinami. Wojna o Tajwan mogłaby skończyć się pyrrusowym zwycięstwem

13 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Były analityk CIA John Culver ocenił w rozmowie z „The Washington Post”, że przewaga wojskowa Stanów Zjednoczonych nad Chinami w wielu kluczowych obszarach została poważnie ograniczona. Według niego ewentualny konflikt o Tajwan byłby dla Waszyngtonu skrajnie ryzykowny. Culver uważa, że USA zachowują wyraźną przewagę nad Chinami głównie w wojnie podwodnej. W jego ocenie Pekin może […]

Gdynia rozważa budowę kolei linowej nad portem. Ma połączyć centrum z północą miasta

13 May 2026 /1 Komentarz/w , , , /Przez

Władze Gdyni analizują budowę kolei linowej, która miałaby połączyć centrum miasta z północnymi dzielnicami. Projekt jest na wstępnym etapie, ale już budzi pytania o koszty, przebieg trasy oraz bezpieczeństwo infrastruktury portowej. Gdynia rozważa budowę miejskiej kolei linowej jako alternatywnego środka transportu między centrum a północnymi dzielnicami miasta. Trasa miałaby poprawić dojazd m.in. w kierunku Oksywia, […]

Z bazyliki w Czechach skradziono czaszkę św. Zdzisławy. Policja szuka sprawcy

13 May 2026 /0 Komentarze/w , /Przez

Z bazyliki w Jablonném v Podještědí w Czechach skradziono czaszkę św. Zdzisławy z Lemberka. Bezcenną relikwię zabrano z przeszklonego relikwiarza przy bocznym ołtarzu. Policja opublikowała nagranie z monitoringu i prosi o pomoc w ustaleniu sprawcy. Do kradzieży doszło we wtorek 12 maja wieczorem w bazylice św. Wawrzyńca i św. Zdzisławy w Jablonném v Podještědí, w […]

4,5 mld zł z KPO na polski samochód elektryczny. Fabryka ma powstać w Jaworznie

13 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Polski samochód elektryczny ma otrzymać 4,5 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej podpisał z ElectroMobility Poland umowę inwestycyjną na finansowanie hubu produkcyjno-rozwojowego samochodów elektrycznych w Jaworznie. Umowę zawarto 13 maja. Środki mają trafić do spółki odpowiedzialnej za projekt polskiego samochodu elektrycznego, który przez lata był kojarzony z marką […]

260 monumentalnych grobowców ukrytych na widoku. W odkryciu uczestniczyli naukowcy z PAN

13 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Przez tysiące lat leżały na pustyni między Nilem a Morzem Czerwonym. Były widoczne z góry, lecz nikt nie rozpoznał w nich śladów jednej, rozległej tradycji pogrzebowej. Dopiero analiza zdjęć satelitarnych Google Earth i Bing pozwoliła badaczom z Atbai Survey Project, w tym naukowcom z Polskiej Akademii Nauk, zidentyfikować 260 nieznanych wcześniej monumentalnych grobowców dawnych pasterzy […]

NYT: Iran zachował 70 procent arsenału rakietowego. Analizy wywiadu podważają sukces operacji „Epic Fury”

13 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Według nowych ocen amerykańskiego wywiadu Iran odzyskał operacyjny dostęp do zdecydowanej większości swoich obiektów rakietowych, wyrzutni oraz podziemnych instalacji. Ustalenia, opisane przez „New York Times”, stoją w sprzeczności z publicznymi deklaracjami administracji Donalda Trumpa, która twierdziła, że irańskie siły zostały poważnie osłabione po rozpoczęciu operacji „Epic Fury”. Z analiz, z którymi na początku maja zapoznali […]

13 maja 1981, 12 maja 1982: dwa zamachy na Jana Pawła II [+FOTO]

13 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

O pierwszym z zamachów wiedzą wszyscy: nieomal kosztował życie Papieża-Polaka i zmusił Watykan do zmiany procedur bezpieczeństwa. Drugi zamach trzymano w sekrecie. Dokonał go w Fatimie niezrównoważony kapłan, który po latach, po wyjściu z więzienia, planował zabić także królów Belgii i Hiszpanii. W 1982 roku udało mu się zranić Jana Pawła II. Zamach na Placu […]

Plus ratio quam vis. 12 maja 1364 Kazimierz Wielki założył Uniwersytet Krakowski

12 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

12 maja 1364 roku król Kazimierz III Wielki wystawił akt fundacyjny uniwersytetu w Krakowie – pierwszej uczelni wyższej w Polsce i drugiej w Europie Środkowej, po praskim uniwersytecie założonym w 1348 roku. Uzyskanie papieskiej zgody na utworzenie studium generale w stolicy królestwa było efektem długich starań monarchy, który dostrzegał znaczenie nauki dla rozwoju państwa. Nowo […]

Chińczycy pokazali załogowego mecha. Chodzi na dwóch lub czterech nogach i trafia do seryjnej produkcji [+WIDEO]

12 May 2026 /1 Komentarz/w , , /Przez

Chińska firma Unitree Robotics zaprezentowała GD01 – załogowego, transformowalnego mecha, którego przedstawia jako pierwszy seryjny pojazd tego typu na świecie. Maszyna ma być cywilną platformą roboczą, a jej cena startowa wynosi 3,9 mln juanów, czyli około 574 tys. dolarów. Według oficjalnych materiałów Unitree, GD01 może poruszać się w dwóch konfiguracjach. W trybie dwunożnym przypomina dużego […]

„Wstydzę się”. Potomek kolaboranta ujawnił obraz zrabowany przez nazistów [+FOTO]

12 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Potomek holenderskiego dowódcy Waffen-SS ujawnił, że w rodzinie od dziesięcioleci znajdował się obraz zrabowany podczas II wojny światowej. Chodzi o dzieło „Portret młodej dziewczyny” autorstwa Toona Keldera. Należało ono do kolekcji Jacques’a Goudstikkera, jednego z najważniejszych żydowskich marszandów w przedwojennej Holandii. Sprawę opisał holenderski detektyw sztuki Arthur Brand. Po niemieckiej inwazji w 1940 roku Goudstikker […]

12 maja 1926, 12 maja 1935: zamach stanu i śmierć marszałka Piłsudskiego

12 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Data 12 maja łączy się z dwiema przełomowymi chwilami w historii Polski XX wieku – początkiem zamachu majowego w 1926 roku oraz śmiercią marszałka Józefa Piłsudskiego w 1935 roku. Zamach majowy 1926 roku Między 12 a 15 maja 1926 roku Józef Piłsudski wystąpił zbrojnie przeciwko legalnym władzom Rzeczypospolitej. Bezpośrednim pretekstem stało się powołanie 10 maja […]

Prywatny film z pogrzebu Piłsudskiego odnaleziony na aukcji. To jedyne takie nagranie w zbiorach NAC [+WIDEO]

11 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Narodowe Archiwum Cyfrowe udostępniło niepublikowany dotąd amatorski film z pogrzebu marszałka Józefa Piłsudskiego. Unikatowe nagranie z krakowskich uroczystości żałobnych odnaleziono na rynku antykwarycznym i przejęto dzięki skorzystaniu z prawa pierwokupu. Film został zarejestrowany 18 maja 1935 roku na taśmie 8 mm przez Tadeusza Rowińskiego, krakowskiego stomatologa i filmowca-amatora, który po wojnie wyemigrował do USA. Materiał […]

Trump zabiera do Chin szefów największych koncernów. USA liczą na miliardowe kontrakty

11 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Elon Musk, Tim Cook oraz szefowie kilkunastu największych amerykańskich koncernów mają towarzyszyć Donaldowi Trumpowi podczas zbliżającej się wizyty w Chinach. Według Reutersa delegacja biznesowa ma pomóc w wypracowaniu nowych porozumień handlowych między USA a Pekinem. Prezydent USA Donald Trump ma odwiedzić Chiny w dniach 13–15 maja 2026 roku. Analitycy i przedstawiciele biznesu jednak nie spodziewają […]

W Krakowie uruchomiono drugą w Polsce fabrykę sztucznej inteligencji. Gaia AI Factory ma wspierać administrację i sektor kosmiczny

11 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

W Akademickim Centrum Komputerowym Cyfronet AGH w Krakowie oficjalnie uruchomiono projekt Gaia AI Factory, czyli fabrykę sztucznej inteligencji. Według Ministerstwa Cyfryzacji inwestycja ma wzmocnić cyfrową suwerenność i konkurencyjność Polski oraz Europy w obszarze AI. Projekt jest realizowany w ramach europejskiego programu EuroHPC JU. Gaia AI Factory ma być jednym z centrów rozwoju zaufanej, odpowiedzialnej i […]

Sensacyjny skarb sprzed 2,5 tys. lat odkryty na Lubelszczyźnie. Waży 3,6 kg [+FOTO]

11 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

W okolicach miejscowości Śniatycze w gminie Komarów odkryto skarb ozdób wykonanych z brązu, datowanych na schyłkowy okres funkcjonowania kultury łużyckiej. Zespół liczy 18 masywnych nagolenników o łącznej wadze 3,6 kg. Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków określił znalezisko jako sensacyjne. Odkrycia dokonał poszukiwacz działający na podstawie pozwolenia konserwatorskiego oraz za zgodą właściciela terenu. Następnie wskazał miejsce znaleziska […]

Modi apeluje do Hindusów: nie kupujcie złota przez rok. Indie chcą chronić rezerwy dewizowe

11 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Premier Indii Narendra Modi zaapelował do obywateli, by przez najbliższy rok ograniczyli zakupy złota, zużycie paliwa oraz niekonieczne podróże zagraniczne. Według szefa rządu działania te mają pomóc w ochronie rezerw walutowych kraju w czasie rosnących kosztów importu energii. Apel padł w niedzielę podczas wystąpienia Modiego w Hajdarabadzie. Premier przekonywał, że Indie muszą oszczędzać dewizy w […]

Chiński sąd blokuje zwolnienia z powodu AI. Firmy będą musiały ostrożniej wdrażać automatyzację

11 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Chiński sąd uznał, że firma nie może zwolnić pracownika wyłącznie z powodu zastąpienia części jego obowiązków przez sztuczną inteligencję. Orzeczenie nie blokuje wdrażania AI w przedsiębiorstwach, ale może zwiększyć koszty i ryzyka prawne automatyzacji pracy w Chinach, a w konsekwencji wpłynąć na tempo wprowadzania takich rozwiązań w firmach.

Robotyczne psy na granicy. Korea Południowa chce wysłać maszyny Hyundaia na pierwszą linię

11 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Korea Południowa rozważa wykorzystanie na terenach przyfrontowych, w tym przy granicy z Koreą Północną, robotów opracowanych przez Hyundai Motor Group, wśród nich czworonożnych maszyn Spot firmy Boston Dynamics. Rozmowy dotyczą użycia robotów m.in. do zadań patrolowych, rozpoznawczych, logistycznych i ochronnych. Na obecnym etapie chodzi przede wszystkim o funkcje wsparcia, a nie o uzbrajanie maszyn czy […]

W Laskach walczy się ze ślepotą zwykłą i duchową. Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi

11 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi powstało 11 maja 1911 roku w Warszawie, a w latach 20. XX wieku jego główne dzieło stopniowo przenoszono do podwarszawskich Lasek, które stały się centralnym ośrodkiem pomocy niewidomym. Róża Maria hrabina Czacka od dzieciństwa miała problemy ze wzrokiem, a mimo wielu operacji całkowicie utraciła go w wieku 22 lat. Młoda, wykształcona […]

Polpharma chce przejąć rumuński Biofarm

11 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Zakłady Farmaceutyczne Polpharma zamierzają przejąć rumuńską spółkę Biofarm, jednego z najważniejszych producentów leków w Rumunii. Transakcja ma zostać przeprowadzona w drodze dobrowolnej oferty publicznej skierowanej do wszystkich akcjonariuszy Biofarmu. Jak wynika z komunikatów giełdowych i doniesień rumuńskich mediów, Polpharma zaoferuje 1,379 leja rumuńskiego za akcję. Oznacza to wycenę Biofarmu na około 270–280 mln euro, czyli […]

Taki system wyłaniania monarchy był ewenementem na skalę europejską. Pierwsza wolna elekcja

11 May 2026 /1 Komentarz/w , , /Przez

11 maja 1573 roku w podwarszawskiej wsi Kamień miało miejsce przełomowe wydarzenie w historii Rzeczypospolitej Obojga Narodów – w pierwszej wolnej elekcji królem Polski i wielkim księciem litewskim został wybrany Henryk Walezy, brat króla Francji Karola IX. Był to pierwszy monarcha wyłoniony w systemie elekcji viritim, czyli przez wszystkich obecnych szlachciców głosujących osobiście. Rozwiązanie to […]

Pod ulicą w Tallinnie leżał świetnie zachowany średniowieczny statek. Trwają badania wraku [+FOTO/WIDEO]

10 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

W Tallinnie odkryto jeden z najlepiej zachowanych średniowiecznych statków handlowych w Europie. Na jego pokładzie znaleziono m.in. 600-letni kompas. Naukowcy przeanalizowali teraz drewno, z którego zbudowano jednostkę. Wrak tzw. kogi Lootsi 8 znaleziono 31 marca 2022 roku podczas prac budowlanych przy ulicy Lootsi, w rejonie dawnego portu. Sprawa odkrycia wróciła za sprawą nowych badań dendrochronologicznych, […]

Jeśli zginie Kim, ma ruszyć automatyczny odwet atomowy. Korea Północna zmienia prawo

10 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Według doniesień brytyjskiego „The Telegraph” Korea Północna przyjęła regulacje, które mają przewidywać automatyczny odwet nuklearny w razie zabicia lub obezwładnienia Kim Dzong Una w wyniku wrogiego ataku. Informacje w tej sprawie miały zostać przekazane południowokoreańskim urzędnikom przez Narodową Służbę Wywiadowczą Korei Południowej. Według relacji mediów zmiany przyjęto podczas pierwszej sesji 15. Najwyższego Zgromadzenia Ludowego KRLD, […]

Polska walczy o centrum technologiczne ESA. Decyzja w sprawie lokalizacji ma zapaść do końca maja

10 May 2026 /1 Komentarz/w , , , /Przez

Polska zabiega o ulokowanie w kraju nowego ośrodka Europejskiej Agencji Kosmicznej, który miałby zajmować się bezpieczeństwem oraz technologiami podwójnego zastosowania. Eksperci: „To ogromna szansa”. Projekt jest jednym z najważniejszych elementów polskiej polityki kosmicznej po decyzji o zwiększeniu krajowej składki do ESA do 731 mln euro na lata 2026–2028. Formalny impuls sprawie dało posiedzenie Rady Ministerialnej […]

Richelieu więził Jana Kazimierza przez 21 miesięcy. 10 maja 1638 Waza został aresztowany we Francji

10 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

To historia jak z powieści Alexandre’a Dumasa. 10 maja 1638 roku Jan Kazimierz Waza, wówczas jeszcze królewicz, na prawie dwa lata stał się więźniem kardynała Richelieu – jednego z najpotężniejszych ludzi XVII-wiecznej Europy. Jego uwięzienie było elementem wielkiej gry politycznej między Francją a Habsburgami, w którą nasz królewicz został uwikłany wbrew własnej woli. Jan Kazimierz […]

ChatGPT wszędzie widział gobliny. Zabawna usterka odsłania poważniejszy problem z AI

9 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

ChatGPT zaczął nadmiernie często używać w odpowiedziach motywu goblinów, gremlinów i innych fantastycznych stworzeń. Według OpenAI nietypowe zachowanie modelu było związane z mechanizmem nagradzania odpowiedzi podczas trenowania jednego z profili stylu chatbota. Sprawę opisał serwis TechXplore, powołując się m.in. na ustalenia OpenAI oraz komentarz Christopha Riedla, profesora informatyki, systemów informacyjnych i nauk o sieciach z […]

Szkocja: odkryto najstarszy znany most dentystyczny. Był wykonany ze złota [+FOTO]

9 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Archeolodzy opisali najstarszy znany przykład protetyki stomatologicznej w Szkocji. Chodzi o liczącą około 500 lat złotą ligaturę, która prawdopodobnie stabilizowała ząb albo utrzymywała sztuczny ząb w żuchwie mężczyzny pochowanego przy kościele St. Nicholas East Kirk w Aberdeen. Odkrycie opisano w „British Dental Journal”. Badacze ustalili, że fragment żuchwy należał najprawdopodobniej do mężczyzny w średnim wieku, […]

„…skórę im z głowy pozdzierali”. 9 maja 1944 roku UPA zaatakowała Derżów

9 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Do zbrodni doszło w maju 1944 roku. Oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz lokalna bojówka upowska zaatakowały polską ludność cywilną w miejscowości Derżów, leżącej w gminie Rozdół, w powiecie żydaczowskim. Derżów był niewielką wsią w powiecie żydaczowskim w województwie stanisławowskim. W końcu XIX wieku „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego” podawał, że miejscowość liczyła 916 mieszkańców: 372 rzymskich […]

Rząd USA odtajnił akta UFO. W dokumentach są relacje astronautów z misji Apollo i Gemini

9 May 2026 /1 Komentarz/w , , , /Przez

Pentagon udostępnił pierwszy pakiet odtajnionych materiałów dotyczących niezidentyfikowanych obiektów latających oraz niezidentyfikowanych zjawisk anomalnych. Zbiór obejmuje 162 pliki, w tym dokumenty, zdjęcia, nagrania wideo i inne materiały. Najstarsze zgłoszenia sięgają 1947 roku, a więc okresu znacznie wcześniejszego niż program Apollo. UFO to teraz UAP Nowy zbiór został opublikowany 8 maja 2026 roku na stronie rządowej […]

To o tym wieszaniu pisał Rymkiewicz. 9 maja 1794 roku w Warszawie publicznie stracono czterech targowiczan

9 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

9 maja 1794 roku publicznie stracono czterech wysokich urzędników i dostojników Rzeczypospolitej oskarżonych o zdradę narodową. Byli to: hetman wielki koronny Piotr Ożarowski, hetman polny litewski Józef Zabiełło, marszałek Rady Nieustającej Józef Ankwicz oraz biskup inflancki Józef Kazimierz Kossakowski. Trzech pierwszych powieszono na warszawskim Rynku Starego Miasta, ostatniego – przed kościołem św. Anny. Egzekucja była […]

Katowicki Spodek. Kosmiczna hala, bez której trudno wyobrazić sobie panoramę miasta [+FOTO/WIDEO]

8 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Spodek pozostaje jednym z najważniejszych symboli Katowic i jedną z najbardziej rozpoznawalnych realizacji powojennej architektury w Polsce. Hala, oficjalnie oddana do użytku 8 maja 1971 roku, do dziś zwraca uwagę odważną bryłą, nowatorską konstrukcją i skalą technicznego przedsięwzięcia, które w realiach Górnego Śląska było wyjątkowo trudne. Rok 1957: radziecki Sputnik jako pierwszy sztuczny satelita trafia […]

Uświetnił pierwsze obchody na Skałce. 8 maja 1254 roku prawykonano hymn „Gaude Mater Polonia”

8 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Gaude Mater Polonia, czyli „Raduj się, Matko Polsko”, należy do najstarszych i najważniejszych hymnów religijnych średniowiecznej Polski. Przyjmuje się, że utwór został po raz pierwszy wykonany w Krakowie 8 maja 1254 roku podczas uroczystości ku czci kanonizowanego rok wcześniej św. Stanisława ze Szczepanowa. Utwór powstał ku czci św. Stanisława ze Szczepanowa, biskupa krakowskiego i męczennika, […]

8 maja 1945 roku III Rzesza podpisała akt bezwarunkowej kapitulacji

8 May 2026 /0 Komentarze/w , , /Przez

Dnia 8 maja 1945 roku o godzinie 23:01 czasu środkowoeuropejskiego weszła w życie bezwarunkowa kapitulacja niemieckich sił zbrojnych, formalnie kończąc działania wojenne w Europie. Według czasu moskiewskiego był już 9 maja, dlatego w ZSRR, a później w Rosji, Dzień Zwycięstwa obchodzono dzień później niż na Zachodzie. Ten dzień przeszedł do historii jako moment definitywnego upadku […]

Kraków przywraca dawny zwyczaj otwierania bram miasta

7 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Od 10 maja w Krakowie codziennie, z wyjątkiem poniedziałków, będzie odbywał się ceremoniał otwierania Bramy Kleparskiej w Barbakanie. Muzeum Krakowa wraz ze Strażą Miejską i Państwową Strażą Pożarną przywraca w ten sposób dawny zwyczaj związany z funkcjonowaniem miasta otoczonego murami. Porozumienie w sprawie „przywrócenia Ceremoniału Otwierania Bram Miasta w krakowskim Barbakanie” podpisali w czwartek dyrektor […]

Naukowcy zidentyfikowali szczątki kolejnych marynarzy z arktycznej ekspedycji Franklina

7 May 2026 /2 Komentarze/w , , , /Przez

Naukowcy zidentyfikowali szczątki czterech kolejnych uczestników wyprawy Franklina, jednej z najsłynniejszych katastrof w dziejach badań Arktyki. Ustalenia oparto na analizach DNA porównanych z materiałem genetycznym żyjących potomków marynarzy. Badania nie rozpoczynają dochodzenia w sprawie losu ekspedycji, lecz stanowią jego kolejny etap. Wcześniej analizowano już relacje Inuitów, odnalezione szczątki, ślady na kościach, możliwe przyczyny śmierci załogi, […]

Chiny: byli ministrowie obrony skazani na karę śmierci w zawieszeniu

7 May 2026 /1 Komentarz/w , , /Przez

Dwaj byli ministrowie obrony Chin, Wei Fenghe i Li Shangfu, zostali skazani na karę śmierci z dwuletnim odroczeniem wykonania wyroku w sprawach korupcyjnych. Informację podała w czwartek chińska państwowa agencja Xinhua. Wyroki zapadły osobno przed chińskim sądem wojskowym. Wei Fenghe został uznany za winnego przyjmowania łapówek. Li Shangfu skazano zarówno za przyjmowanie, jak i wręczanie […]

Najstarsze ślady alkoholu w północno-wschodniej Polsce. Naukowcy odkryli pozostałości grogu w naczyniach sprzed 4,5 tysiąca lat

7 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

Ślady sfermentowanych napojów alkoholowych sprzed około 4,5 tysiąca lat zidentyfikowano w naczyniach ceramicznych odkrytych na Podlasiu i Mazowszu. To najstarsze chemiczne dowody spożywania tego typu napojów w Polsce. Odkrycia dokonali badacze z Uniwersytetu Warszawskiego i Politechniki Łódzkiej, a wyniki ich analiz opublikowano w piśmie „Archaeometry”. Przebadane fragmenty pochodziły z trzynastu naczyń ceramicznych odkrytych na stanowiskach […]

W Kamesznicy pochowano szczątki żołnierzy NSZ ze zgrupowania „Bartka”. Powstał nowy cmentarz wojenny

7 May 2026 /0 Komentarze/w , , , /Przez

W Kamesznicy w powiecie żywieckim odbyły się państwowe uroczystości pogrzebowe szczątków żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych ze zgrupowania kpt. Henryka Flamego „Bartka”. Ceremonia została połączona z otwarciem nowego Cmentarza Wojennego Żołnierzy NSZ. W uroczystościach wziął udział prezydent RP Karol Nawrocki. Pochowano dzisiaj szczątki prawie 60 żołnierzy NSZ, zamordowanych przez funkcjonariuszy komunistycznego aparatu bezpieczeństwa we wrześniu 1946 […]