Eugeniusz Wiśniewski @Eugeniusz Wisniewski

1555

Zniszczenia dziedzictwa w Iranie: ponad 130 zabytków uszkodzonych w wyniku działań wojennych

Co najmniej 131 stanowisk archeologicznych, muzeów i zabytków zostało zniszczonych lub uszkodzonych w Iranie między 28 lutego a 8 kwietnia w wyniku działań wojennych prowadzonych przez USA i Izrael – wynika z danych irańskiego Ministerstwa Dziedzictwa Kulturowego. Straty objęły 17 prowincji i 26 miast. Największe zniszczenia odnotowano w Teheranie, gdzie uszkodzono 61 obiektów, oraz w […]

Badanie: nawet 50 proc. odpowiedzi chatbotów w sprawach medycznych zawiera błędy

Badania opublikowane w piśmie „BMJ Open” wskazują, że popularne chatboty AI wciąż nie powinny być traktowane jako samodzielne źródło porad i informacji medycznych. Zespół siedmiu badaczy przetestował pięć narzędzi: ChatGPT, Gemini, Grok, Meta AI i DeepSeek, zadając im łącznie 250 pytań dotyczących m.in. nowotworów, szczepionek, komórek macierzystych, żywienia i wyników sportowych. Każdą odpowiedź oceniali niezależnie […]

Ukraina stawia na roboty naziemne. 50 tys. dla armii w tym roku

Wołodymyr Zełenski wyznaczył nowy cel dla ukraińskich sił zbrojnych: produkcję i wdrożenie co najmniej 50 tys. naziemnych systemów robotycznych jeszcze w 2026 roku. Decyzja zapadła po posiedzeniu sztabu naczelnego dowódcy i wpisuje się w szerszą strategię zwiększania roli technologii bezzałogowych na polu walki. Według Zełenskiego roboty naziemne mają być „kolejnym dużym krokiem” w ewolucji współczesnej […]

28 kwietnia 1943 roku rozpoczęto nabór do SS „Galizien”

28 kwietnia 1943 roku we Lwowie ogłoszono utworzenie ochotniczej Dywizji SS „Galizien”, późniejszej 14. Waffen-Grenadier-Division der SS, znanej także jako SS „Hałyczyna”. Decyzja ta była wynikiem inicjatywy gubernatora dystryktu Galicja, SS-Gruppenführera Otto Wächtera, wspieranej przez działaczy Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów z frakcji Andrija Melnyka oraz Ukraiński Komitet Centralny. Znaczna część Ukraińców mieszkających w Małopolsce Wschodniej była […]

Udało się rozbić UPA, ucierpiała ludność cywilna. 28 kwietnia 1947 roku zaczęła się akcja „Wisła”

28 kwietnia 1947 roku Grupa Operacyjna „Wisła” rozpoczęła operację walki z UPA i wysiedlania ludności ukraińskiej z południowo-wschodniej Polski. Dowodził nią gen. Stefan Mossor. Według Ryszarda Torzeckiego decyzja o rozpoczęciu i przebiegu akcji „Wisła” zapadła najprawdopodobniej w Moskwie, a dopiero później zostały przyjęte decyzje Biura Politycznego KC PPR. Analogiczną opinię wyraża Grzegorz Motyka. O akcji […]

Rozkaz, który zapoczątkował Auschwitz

27 kwietnia 1940 roku Heinrich Himmler wydał rozkaz utworzenia niemieckiego obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu, co zapoczątkowało historię Auschwitz-Birkenau. Decyzja była efektem wcześniejszych analiz aparatu bezpieczeństwa III Rzeszy, który zmagał się z przepełnieniem więzień na Górnym Śląsku oraz nasilającym się oporem ludności polskiej. Inicjatywa wyszła ze struktur SS we Wrocławiu, kierowanych przez Ericha von dem Bach-Zelewskiego, […]

The Guardian: po porażce Viktora Orbána węgierskie elity wywożą majątek za granicę. Transfery i prywatne loty z Wiednia

Po wyborczej porażce Viktora Orbána jego wieloletnie zaplecze polityczno-biznesowe rozpoczęło działania mające na celu przenoszenie majątku poza granice Węgier – wynika z ustaleń brytyjskiego dziennika „The Guardian”. Proces ten ma mieć charakter przyspieszony i obejmować osoby bezpośrednio powiązane z dotychczasową elitą władzy. Według źródeł cytowanych przez gazetę, część współpracowników ustępującego premiera korzysta z prywatnych samolotów […]

Amerykański startup XDOWN uruchamia produkcję dronów przechwytujących w Rumunii

Amerykański startup obronny XDOWN uruchamia produkcję swoich dronów przechwytujących STUD w Rumunii. Zakład w Bukareszcie, rozwijany we współpracy z lokalną firmą Qognifly, ma rozpocząć seryjne wytwarzanie w najbliższych miesiącach. Projekt zakłada szybkie skalowanie mocy produkcyjnych. Według założeń partnerów, jeszcze do lata 2026 roku miesięczna produkcja osiągnie poziom od 2 tys. do 3 tys. egzemplarzy, z […]

Ukraina i Norwegia uruchamiają wspólną produkcję dronów „mid-strike”

Ukraina i Norwegia uruchamiają produkcję bezzałogowców uderzeniowych kategorii „mid-strike” (zasięg 50–200 km), przeznaczonych do rażenia celów położonych na zapleczu przeciwnika. Informację przekazało Ministerstwo Obrony Ukrainy, wskazując, że nowe platformy mają trafić bezpośrednio do Sił Obronnych Ukrainy. Systemy tej klasy mają wypełnić lukę między dronami krótkiego zasięgu typu FPV a znacznie droższymi środkami dalekiego rażenia. Według […]

ONZ: Liczba głodujących podwoiła się w ciągu 10 lat, a finansowanie spadło do poziomu sprzed dekady

Międzynarodowy sojusz Global Network Against Food Crises, skupiający m.in. Organizację Narodów Zjednoczonych i Unię Europejską, opublikował raport Global Report on Food Crises 2026. Wynika z niego, że skala globalnego głodu gwałtownie wzrosła w ciągu ostatniej dekady. W 2025 roku 266 mln osób w 47 krajach doświadczało ostrego braku żywności, co stanowi blisko 23 proc. analizowanej […]

Bitwa pod Czarnobylem. 27 kwietnia 1920 polska Marynarka Wojenna odniosła swoje pierwsze wielkie zwycięstwo [+ FOTO]

Zanim w Czarnobylu powstała elektrownia jądrowa, stał się on miejscem wielkiego zwycięstwa polskich marynarzy. To właśnie tam Flotylla Rzeczna Polskiej Marynarki Wojennej, znana powszechnie jako Flotylla Pińska, 27 kwietnia 1920 roku rozgromiła siły bolszewickie, torując sobie drogę na Dniepr i otwierając nowe możliwości dla polskiej ofensywy kijowskiej. Bitwa trwała 12 godzin. Flotylla Pińska została utworzona […]

Uciekli „z ufnością do wielkiej Katarzyny”. 27 kwietnia 1792 roku zawiązano konfederację targowicką

27 kwietnia 1792 roku w Petersburgu, z inicjatywy Stanisława Szczęsnego Potockiego, Franciszka Ksawerego Branickiego, Seweryna Rzewuskiego i innych przeciwników reform Sejmu Czteroletniego, podpisano i zaprzysiężono akt konfederacji targowickiej. Jej głównym celem było obalenie Konstytucji 3 maja i przywrócenie dawnego ustroju opartego na liberum veto oraz wolnej elekcji. Obóz magnacki był niezadowolony z ograniczenia swoich wpływów […]

Meta monitoruje każdy ruch pracowników przy komputerze, by trenować AI; rosną kontrowersje

Meta instaluje na komputerach swoich pracowników w USA oprogramowanie śledzące ich aktywność, które rejestruje ruchy myszy, kliknięcia i wpisywane znaki – wynika z wewnętrznych materiałów, do których dotarł Reuters. Narzędzie, określane jako Model Capability Initiative (MCI), działa w aplikacjach i na stronach używanych w pracy, a także wykonuje okresowe zrzuty ekranu. Spółka wskazuje, że dane […]

Czarnobyl: katastrofa, która podkopała fundamenty ZSRR

26 kwietnia 1986 roku w elektrowni jądrowej w Czarnobylu doszło do największej katastrofy w historii energetyki jądrowej. Wybuchł czwarty reaktor typu RBMK, oddany do eksploatacji zaledwie dwa i pół roku wcześniej. Oficjalnie winą obarczono personel elektrowni, jednak z czasem wskazywano także na wady konstrukcyjne reaktora, tajność systemu sowieckiego oraz ignorowanie wcześniejszych sygnałów ostrzegawczych. Bezpośrednią przyczyną […]

„Byłem w tym piekle 947 dni i tyleż nocy”. 26 kwietnia 1943 roku Pilecki uciekł z Auschwitz

Rotmistrz Witold Pilecki to jedna z najbardziej niezwykłych postaci II wojny światowej. Jako członek Tajnej Armii Polskiej zgłosił się na ochotnika do przeprowadzenia działań wywiadowczych w niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz. 19 września 1940 roku dał się złapać podczas łapanki na warszawskim Żoliborzu i trafił do obozu jako więzień nr 4859 pod przybranym nazwiskiem Tomasz Serafiński. […]

Wołyń: odnaleziono szczątki czterech osób – ofiary zbrodni ukraińskich nacjonalistów z 1943 roku

W trakcie prac poszukiwawczych w dawnych wsiach Ostrówki i Wola Ostrowiecka na Wołyniu odnaleziono szczątki czterech osób – poinformował szef Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej, Ołeksandr Ałfiorow. Odkrycia dokonano w miejscu, gdzie kilka dni wcześniej natrafiono na ślad nieznanej dotąd mogiły, potencjalnie o charakterze zbiorowym. Polsko-ukraińska ekspedycja, kontynuując prace rozpoczęte na początku tygodnia, odsłoniła jamę grobową, […]

Wielka Brytania: rośnie przestępczość wobec kościołów, nawet 10 incydentów dziennie

W 2025 roku w Wielkiej Brytanii odnotowano co najmniej 3809 przestępstw i aktów wandalizmu w kościołach oraz innych miejscach kultu. Oznacza to średnio około 10 incydentów dziennie. Dane obejmują 37 z 45 jednostek policji, co oznacza, że rzeczywista skala zjawiska może być wyższa. Jak informuje serwis Zenit, powołując się na ustalenia Countryside Alliance, problem ma […]

Pentagon zmienia strategię antydronową po symulacji ukraińskiego ataku na Florydzie

Pentagon przeprowadził na Florydzie ćwiczenie odwzorowujące ukraiński model ataku dronowego. Jak podał portal Defense One, jego wyniki doprowadziły do istotnej zmiany amerykańskiej strategii obrony przeciwko bezzałogowcom. Operacja „Clear Horizon”, zrealizowana w bazie Eglin Air Force Base, zakładała symulację warunków pola walki znanych z Ukrainy, w tym ataków inspirowanych operacją „Spiderweb”, wymierzoną wcześniej w rosyjskie lotnictwo […]

Stradivarius „Lauterbach”, zrabowany w Warszawie w 1944 roku, mógł pojawić się na koncercie we Francji

Francuska organizacja Musique et Spoliations, zajmująca się śledzeniem losów instrumentów zrabowanych podczas II wojny światowej, poinformowała, że podczas niedawnego koncertu w niemieckim Kolmarze mógł zostać użyty zaginiony „Lauterbach” – Stradivarius skradziony z Muzeum Narodowego w Warszawie w 1944 roku. Francuska organizacja wskazała nowy trop w sprawie zaginionego Stradivariusa „Lauterbach”, zrabowanego przez Niemców z Warszawy. Według […]

„W Dniepru wodach konie poi / pułk dziesiąty”? 25 kwietnia 1920 roku wystartowała wyprawa kijowska

25 kwietnia 1920 roku, na mocy porozumienia zawartego wcześniej przez Józefa Piłsudskiego i Symona Petlurę, rozpoczęła się wspólna ofensywa wojsk polskich i ukraińskich. Jej celem było wyparcie Armii Czerwonej z Kijowszczyzny i przekazanie władzy Ukraińskiej Republice Ludowej. Wyprawa kijowska 1920 roku była ważnym epizodem wojny polsko-bolszewickiej: próbą stworzenia niepodległej Ukrainy i odparcia zagrożenia ze strony […]

To on i jego ojciec zakończyli polską grę o tron. 25 kwietnia 1333 roku koronował się Kazimierz Wielki

25 kwietnia 1333 roku w katedrze wawelskiej w Krakowie Kazimierz III Wielki, syn Władysława I Łokietka, został koronowany na króla Polski przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Janisława. Nie miał wówczas jeszcze ukończonych 23 lat. Droga do tronu nie była łatwa. Poprzednie koronacje odbywały się w atmosferze konfliktów i niestabilności. Przemysł II, koronowany w 1295 roku, został zamordowany; […]

Naukowcy odtworzyli zaginione strony Biblii z VI wieku. Średniowieczny atrament odbił ich treść na innych kartach

Naukowcy odzyskali treść 42 utraconych stron jednego z najważniejszych wczesnych rękopisów Nowego Testamentu – Codex H, pochodzącego z VI wieku. Nie chodzi jednak o fizyczne odnalezienie zaginionych kart, lecz o ich cyfrowe odtworzenie na podstawie śladów pozostawionych na innych fragmentach manuskryptu. Odkrycia dokonał międzynarodowy zespół badaczy kierowany przez prof. Garricka Allena z Uniwersytetu w Glasgow, […]

USA rozważały naciski z użyciem Falklandów. Wielka Brytania odpowiada: przynależność archipelagu nie podlega negocjacjom

Rząd Wielkiej Brytanii ponownie potwierdził swoje stanowisko w sprawie Falklandów, podkreślając, że suwerenność nad archipelagiem „jest niezmienna” i pozostaje w rękach Londynu. Deklaracja padła po doniesieniach medialnych o wewnętrznym dokumencie Pentagonu, w którym rozważano możliwość rewizji amerykańskiego poparcia dla brytyjskich roszczeń. Według tych informacji w ujawnionym e-mailu analizowano, czy Stany Zjednoczone powinny ponownie przyjrzeć się […]

Scytyjski sztylet sprzed 2800 lat na giełdzie w Warszawie. Sprzedawcy grozi więzienie [+FOTO]

Policjanci z warszawskiego Ursynowa zabezpieczyli na giełdzie kolekcjonerskiej unikatowy zabytek archeologiczny – scytyjski sztylet sprzed blisko 2800 lat. Przedmiot wystawiony był na jednym ze stoisk z antykami. 68-letniemu mężczyźnie, który oferował go do sprzedaży, grozi do dwóch lat pozbawienia wolności. Do interwencji doszło podczas rutynowych czynności operacyjnych prowadzonych przez funkcjonariuszy. Ich uwagę zwrócił brązowy sztylet, […]

DeepSeek przechodzi na chińskie chipy. Pekin przyspiesza technologiczne uniezależnienie

Chiński startup DeepSeek zaprezentował nowy model sztucznej inteligencji V4, czyli kolejną generację swojego systemu AI, przystosowaną do działania na chipach Huawei. To wyraźna zmiana, ponieważ wcześniej firma korzystała głównie z układów Nvidia. Model jest na razie dostępny w wersji testowej. Według DeepSeek radzi sobie lepiej niż większość otwartoźródłowych modeli AI w testach wiedzy ogólnej. Wyprzedza […]

Obstawił upadek Maduro na Polymarket, a potem wziął udział w operacji. Żołnierz USA zatrzymany za wykorzystanie poufnych informacji

Amerykański żołnierz sił specjalnych został aresztowany i oskarżony o wykorzystanie tajnych informacji do nielegalnego zarobku na rynku zakładów predykcyjnych. Według aktu oskarżenia, Master Sgt. Gannon Ken Van Dyke miał obstawić wynik operacji wojskowej, w której sam brał udział – zakończonej zatrzymaniem prezydenta Wenezueli Nicolása Maduro. Prokuratura twierdzi, że Van Dyke założył konto na platformie Polymarket […]

Przebrani za czerwonoarmistów uwolnili ponad 100 więźniów – akcja „Orlika” w Puławach

24 kwietnia 1945 roku Oddział podziemia niepodległościowego dowodzony przez Mariana Bernaciaka („Orlika”) przeprowadził akcję zbrojną przeciwko Powiatowemu Urzędowi Bezpieczeństwa Publicznego w Puławach. Operację przeprowadzono w ciągu dnia, w warunkach obecności licznych sił sowieckich i funkcjonariuszy bezpieczeństwa. Około 40–50-osobowy oddział, wywodzący się ze struktur Armii Krajowej i działający w ramach Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość, został podzielony […]

„Szał uniesień” pocięty nożem. Podkowiński zaatakował swoje dzieło w warszawskiej Zachęcie

24 kwietnia 1894 roku malarz Władysław Podkowiński w warszawskiej Zachęcie zniszczył swój obraz „Szał uniesień”. Artysta wszedł na drabinę i nożem zadał płótnu kilkanaście ciosów, koncentrując się na postaci nagiej kobiety. Był to jeden z najbardziej znanych gestów autodestrukcji w historii polskiej sztuki. Sam obraz już wcześniej wywoływał ogromne emocje. Monumentalne dzieło przedstawiające kobietę obejmującą […]

Media: Ukraina produkuje broń szybciej niż Zachód, a drony zmieniają wojnę. Spór o skalę tej rewolucji

Ukraiński sektor zbrojeniowy jest dziś zdolny projektować i produkować uzbrojenie szybciej oraz taniej niż większość firm zachodnich — wynika z analizy „The Economist”. Równolegle serwis Politico opisuje „rewolucję dronową”, która ma zmieniać sposób prowadzenia działań na lądzie i morzu. Skala tej zmiany jest jednak przedmiotem sporu. Według „The Economist” wojna na Ukrainie stworzyła model produkcji […]

Opóźnienia w produkcji skafandrów mogą odsunąć powrót ludzi na Księżyc do 2031 roku [+WIDEO]

Audyt wykazał, że harmonogram NASA dotyczący opracowania nowych skafandrów księżycowych dla programu Artemis jest zbyt optymistyczny. Opóźnienia mogą przesunąć załogowe lądowanie na Księżycu z planowanego obecnie 2028 roku na okres nie wcześniej niż około 2031 roku — wynika z ustaleń opisanych przez portal Live Science. Audyt przeprowadzony przez NASA Office of Inspector General wskazuje, że […]

24 kwietnia 1915 zaczęła się rzeź Ormian

24 kwietnia przypada Dzień Pamięci o Ludobójstwie Ormian – jednej z najtragiczniejszych kart XX wieku. Tego dnia w 1915 roku władze Imperium Osmańskiego rozpoczęły masowe aresztowania ormiańskich intelektualistów w Stambule, co zapoczątkowało falę prześladowań, deportacji i mordów. W latach 1915–1917 zginęło od 1 do 1,5 mln Ormian. Ludność wypędzano z domów i zmuszano do marszów […]

Ustawa, która skończyła z demokracją? 24 kwietnia 1935 roku w życie weszła konstytucja kwietniowa

Konstytucja kwietniowa radykalnie przekształciła ustrój II Rzeczypospolitej, czyniąc prezydenta centralną postacią życia politycznego. Nowa ustawa zasadnicza była zwieńczeniem procesów zapoczątkowanych po zamachu majowym z 1926 roku, kiedy to obóz sanacyjny przejął władzę, dążąc do jej systemowego utrwalenia. Sejm uchwalił konstytucję 23 marca 1935 roku, a miesiąc później podpisał ją prezydent Ignacy Mościcki. Weszła w życie […]

„The Economist”: europejskie startupy zbrojeniowe napotykają większe bariery niż amerykańskie

„The Economist” wskazuje, że europejskie startupy zbrojeniowe działają w trudniejszych warunkach niż ich odpowiedniki w USA, głównie z powodu rozdrobnionego rynku, mniej elastycznych procedur zakupowych oraz ograniczonego dostępu do finansowania i kontraktów publicznych. Według tygodnika kluczową barierą pozostaje struktura rynku. W Stanach Zjednoczonych młode firmy technologii obronnych funkcjonują w oparciu o jednego dominującego klienta – administrację […]

W starożytnej Laodycei odkryto marmurowy posąg Ateny. Rzeźba ma ok. 2 metry wysokości [+WIDEO]

Podczas prac archeologicznych w południowo-zachodniej Turcji odsłonięto około dwumetrowy marmurowy posąg bogini Ateny. Znalezisko pochodzi ze starożytnej Laodycei, jednego z ważniejszych ośrodków miejskich antycznej Anatolii. Rzeźbę odkryto w zachodnim teatrze miasta, w obrębie budynku sceny (postscaenium), gdzie leżała twarzą do ziemi wśród gruzu. Choć nie odnaleziono głowy, zachowane partie są w dobrym stanie i pozwalają […]

Wysłannik Donalda Trumpa proponuje zastąpienie Iranu Włochami na mundialu 2026

Wysłannik Donalda Trumpa zasugerował władzom FIFA możliwość zastąpienia Iranu reprezentacją Włoch na mistrzostwach świata w 2026 roku – wynika z informacji „Financial Times”, na które powołuje się Reuters. Propozycję tę miał przedstawić specjalny wysłannik Białego Domu Paolo Zampolli, który potwierdził, że rekomendował taki scenariusz zarówno Trumpowi, jak i prezydentowi FIFA Gianni Infantino. Zampolli, będący z […]

Krytykował „władców wojny” i neokolonializm, mówił, że Chrystus „nie chce sług ani klientów”. Leon XIV kończy podróż pełną ostrych wystąpień

Papież Leon zakończył dziesięciodniową pielgrzymkę do Afryki, obejmującą cztery państwa: Algierię, Kamerun, Angolę oraz Gwineę Równikową. Podróż zakończyła się mszą świętą na stadionie w Malabo, gdzie mimo ulewnego deszczu od wczesnych godzin porannych gromadziły się dziesiątki tysięcy wiernych. Podczas końcowej homilii papież podkreślił, że przesłanie chrześcijaństwa oznacza, iż „każdy naród zostaje wyzwolony z niewoli zła”, […]

UPA zamordowała 600 osób, ofiary nabijano na pale. Masakra w Janowej Dolinie

W nocy z 22 na 23 kwietnia 1943 roku, w Wielki Piątek, Ukraińska Powstańcza Armia (UPA) wraz z miejscową ludnością dokonała brutalnego ataku na Janową Dolinę – osiedle robotnicze przy kopalni bazaltu na Wołyniu, zamieszkane przez ok. 3000 osób, głównie Polaków. Napad przeprowadzono z dużym rozmachem. Napad poprzedzały ulotki zapowiadające zbrodnię: „Dla Lachów zrobimy pieczenie”, […]

Rok 2027 może być przełomem dla „latających samochodów”. Branża wchodzi w fazę realnej komercjalizacji

Rok 2027 może stać się przełomem dla rynku eVTOL-i, czyli elektrycznych statków pionowego startu i lądowania, określanych potocznie jako „latające samochody”. Chiński XPeng deklaruje, że właśnie wtedy chce rozpocząć pełnoskalowe dostawy swoich pojazdów, na które zebrał już ponad 7 tys. zamówień.

Chiny przyjmują ustawę o „jedności etnicznej”. Nowe prawo wzmacnia kurs asymilacyjny

Chiński parlament uchwalił 12 marca 2026 roku ustawę „Ustawa o promowaniu jedności i postępu etnicznego” (ang. Law on Promoting Ethnic Unity and Progress). Akt ma wejść w życie 1 lipca i stanowi pierwszy tak kompleksowy dokument ustawowy regulujący politykę wobec mniejszości etnicznych w kraju. Ustawa została przyjęta przytłaczającą większością głosów przez Ogólnochińskie Zgromadzenie Przedstawicieli Ludowych. […]

Śmierć, która rozsławiła Polskę. 23 kwietnia 997 roku zginął święty Wojciech

Wiosną 997 roku biskup Wojciech Sławnikowic wyruszył na misję chrystianizacyjną do pogańskich Prus. 23 kwietnia 997 roku poniósł tam śmierć męczeńską, która szybko stała się jednym z najważniejszych wydarzeń w dziejach wczesnego Kościoła w Europie Środkowej. Wojciech pochodził z możnego czeskiego rodu Sławnikowiców i pełnił funkcję biskupa Pragi. Jego działalność spotykała się jednak z silnym […]

Siemowit II przedstawił się jako „pan Warszawy”. 23 kwietnia 1313 roku po raz pierwszy zapisano nazwę przyszłej stolicy

Obecna stolica Polski po raz pierwszy pojawia się w źródłach pisanych 23 kwietnia 1313 roku. W dokumencie wystawionym tego dnia książę mazowiecki Siemowit II nadał dobra rycerzowi Hyczce, określając się jako „pan warszawski”. Jest to najstarsza znana wzmianka o Warszawie, świadcząca o tym, że miejscowość była już wówczas istotnym ośrodkiem władzy książęcej i siedzibą dworu. […]

Ostrów Tumski nie mógł się rozwijać. 23 kwietnia 1253 roku lokowano nowy Poznań

23 kwietnia 1253 roku to jedna z najważniejszych dat w historii Poznania – wtedy właśnie książęta wielkopolscy Przemysł I i Bolesław Pobożny nadali mu przywilej lokacyjny. Nowy Poznań został ulokowany na prawie magdeburskim na lewym brzegu Warty. Oznaczało to powstanie odrębnego ośrodka miejskiego, zorganizowanego według zachodnioeuropejskich wzorców prawnych i urbanistycznych, niezależnego od wcześniejszego centrum na […]

NASA: następca teleskopu Hubble’a gotowy do startu. Roman zbada ciemną energię i egzoplanety

NASA poinformowała o zakończeniu budowy i osiągnięciu gotowości do startu teleskopu kosmicznego Nancy Grace Roman. To jedna z najważniejszych przygotowywanych obecnie misji obserwacyjnych agencji, określana przez NASA jako „kolejne wielkie obserwatorium” – instrument nowej generacji po teleskopie Hubble’a oraz uzupełnienie możliwości teleskopu Jamesa Webba. Jak podaje Space.com, zakończenie kluczowych prac konstrukcyjnych oznacza wejście projektu w […]

Vatican News: już tylko trzy chrześcijańskie wioski w południowym Libanie. Pozostałe niszczone przez Izrael

W południowym Libanie pozostały już tylko trzy zamieszkane chrześcijańskie miejscowości – wynika z relacji przekazanej przez Vatican News. O dramatycznej sytuacji mieszkańców informuje maronicki duchowny ks. Tony Elias, pełniący posługę w jednej z nich. Chodzi o miejscowości Rumajsz, Debel i Ain Ebel – jedyne chrześcijańskie wioski, które nie zostały całkowicie opuszczone. Jak relacjonuje duchowny, mieszkańcy […]

Rosja przywraca imię Dzierżyńskiego Akademii FSB. Powrót symboliki sowieckich służb

Akademia Federalnej Służby Bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej otrzymała imię Feliksa Dzierżyńskiego. Decyzję w tej sprawie podpisał Władimir Putin, przywracając uczelni nazwę funkcjonującą w czasach Związku Sowieckiego. Jak wynika z dekretu opublikowanego w oficjalnym rejestrze aktów prawnych Federacji Rosyjskiej, decyzję uzasadniono „wybitnym wkładem Feliksa Dzierżyńskiego w zapewnienie bezpieczeństwa państwa”. Akademia FSB jest kluczową instytucją systemu bezpieczeństwa Rosji […]

Politico: Magyar wraca do idei Austro-Węgier. Polska w ograniczonej roli

Według ustaleń portalu Politico nowy premier Węgier Péter Magyar planuje budowę bloku państw Europy Środkowej, opartego na współpracy z Austrią oraz odwołaniach do dziedzictwa Austro-Węgier. Magyar zapowiedział zacieśnienie relacji z Wiedniem, wskazując na wspólną historię oraz silne powiązania gospodarcze. Austria pozostaje jednym z najważniejszych inwestorów na Węgrzech, a oba kraje łączą rozbudowane relacje handlowe i […]

Jedyna kobieta zamordowana w Katyniu: Janina Lewandowska

22 kwietnia 1940 roku w Katyniu zamordowano Janinę Lewandowską – jedyną kobietę wśród ofiar zbrodni katyńskiej. Podporucznik Wojska Polskiego, pilotka i radiotelegrafistka zginęła z rąk funkcjonariuszy NKWD dokładnie w dniu swoich 32. urodzin. Jej nazwisko znalazło się na liście wywozowej jeńców z obozu w Kozielsku z 20 kwietnia 1940 roku. Janina Lewandowska, z domu Dowbor-Muśnicka, […]

Kraków: zatrzymano wandala sprayującego budynki. Zniszczył świeżo odrestaurowane zabytki [+FOTO]

Policja zatrzymała 18-letniego mieszkańca Krakowa. Jest on podejrzany o serię zniszczeń w ścisłym centrum miasta poprzez nanoszenie pseudograffiti na ściany budynków. Mężczyzna usłyszał siedem zarzutów, w tym sześć dotyczących uszkodzenia zabytkowych kamienic. Prokuratura zastosowała wobec niego dozór policyjny. Zakres zniszczeń jest rozległy i obejmuje przede wszystkim obiekty niedawno poddane kosztownym pracom konserwatorskim. Jak wskazuje Społeczny […]

Insurekcja kościuszkowska na Litwie: 22 kwietnia 1794 roku oddział Jakuba Jasińskiego opanował Wilno

Wiosną 1794 roku insurekcja kościuszkowska objęła także ziemie Wielkiego Księstwa Litewskiego. 16 kwietnia w Szawlach zapadła decyzja o rozpoczęciu działań zbrojnych na Litwie i Żmudzi. Wśród inicjatorów i dowódców pojawił się generał Antoni Chlewiński, jednak kluczową rolę w wydarzeniach w Wilnie odegrał młody oficer i zwolennik radykalnych reform – Jakub Jasiński. W nocy z 22 […]

Oprogramowanie i drony zamiast czołgów? „The Economist”: nowy model wojny USA

Trzy firmy – Anduril Industries, Palantir Technologies i SpaceX – zmieniają sposób, w jaki Ameryka prowadzi wojny, pisze „The Economist”. Zdaniem tygodnika to właśnie na ich przykładzie najlepiej widać przesunięcie od klasycznego modelu opartego na wielkich platformach bojowych ku wojnie prowadzonej przez oprogramowanie, sieci danych, systemy autonomiczne i infrastrukturę kosmiczną. Zmiana paradygmatu pola walki Według […]