Szczątki Chrobrego i Rychezy zostaną pokazane w Poznaniu. „Po raz pierwszy od wieków”
17 czerwca w Złotej Kaplicy katedry poznańskiej zostaną zaprezentowane relikwiarze ze szczątkami przypisywanymi Bolesławowi Chrobremu oraz Rychezie, uznawanej za pierwszą królową Polski. Wydarzenie odbędzie się w 1001. rocznicę śmierci pierwszego króla Polski.
Organizatorzy podkreślają, że królewskie szczątki zostaną wystawione w mauzoleum pierwszych Piastów „po raz pierwszy od wieków”. Przy królewskim mauzoleum modlitwę za zmarłych z rodu Piastów poprowadzi abp Zbigniew Zieliński, metropolita poznański.
Jak wyjaśniła Kresom.pl Małgorzata Potocka z PAN Biblioteki Kórnickiej, w Poznaniu pokazane zostaną relikwiarze sprowadzone z Krakowa. Szczątki Rychezy pochodzą z opactwa benedyktynów w Tyńcu, natomiast relikwiarz, w którym mają się znajdować kości przypisywane Bolesławowi Chrobremu, należy do Kurii Metropolitalnej w Krakowie.
Tego samego dnia w Poznaniu odbędzie się konferencja naukowa „Badanie szczątków Bolesława Chrobrego i Rychezy w kontekście początków Królestwa Polskiego”. Zaplanowano ją w Akademii Lubrańskiego, w Muzeum Archidiecezjalnym.
Podczas konferencji prof. Marek Krąpiec z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie omówi wyniki analiz chronologicznych kości przypisywanych Bolesławowi Chrobremu. „Według zapowiedzi organizatorów wskazują one na rok 1025” – poinformowała PAP Małgorzata Potocka.
W odpowiedzi na pytania Kresów Potocka doprecyzowała, że badania dotyczyły kości znajdujących się w krakowskim „relikwiarzu kurialnym”. Organizatorzy nie podali dotąd publicznie, jaką metodą przeprowadzono analizy ani jaki był ich szczegółowy zakres.
O możliwych badaniach genetycznych szczątków opowie z kolei prof. Marek Figlerowicz z Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN, autor głośnych badań nad genetyką Piastów.
Zapowiadana ekspozycja nie dotyczy zatem otwarcia sarkofagu znajdującego się w Złotej Kaplicy katedry poznańskiej. Pierwotne pochówki pierwszych Piastów w poznańskiej katedrze nie zachowały się w stanie pozwalającym na prostą i bezsporną identyfikację szczątków.
Wczesnoromańska świątynia, w której mogli zostać pochowani Mieszko I i Bolesław Chrobry, została zniszczona podczas najazdu czeskiego księcia Brzetysława w latach 1038–1039. Późniejsze grobowce i upamiętnienia pierwszych Piastów powstawały już w kolejnych fazach odbudowy i przebudowy katedry. Około 1360 roku Kazimierz Wielki ufundował nowy, piaskowcowy sarkofag Bolesława Chrobrego. Grobowiec uległ zniszczeniu w XVIII wieku, a kości uznawane za szczątki pierwszych Piastów przechowywano następnie w urnie w kapitularzu. W XIX wieku, gdy urządzano Złotą Kaplicę jako narodowe mauzoleum Mieszka I i Bolesława Chrobrego, przeniesiono je do kaplicy i umieszczono w nowym, kamiennym sarkofagu.
Inna jest historia szczątków Rychezy. Żona Mieszka II Lamberta, uznawana za pierwszą królową Polski, nie została pochowana w Poznaniu. Po śmierci w 1063 roku jej ciało trafiło do Kolonii, gdzie spoczęło w kościele Najświętszej Marii Panny ad Gradus. Po rozebraniu tej świątyni w 1817 roku szczątki królowej zostały przeniesione do katedry kolońskiej. W XX wieku z grobu Rychezy pobierano fragmenty szczątków. Jeden z nich, fragment żebra, został w 1975 roku umieszczony w srebrnym relikwiarzu i przekazany opactwu benedyktyńskiemu w Tyńcu.
Wieczorem w dniu prezentacji w katedrze poznańskiej odprawiona zostanie msza święta. Podczas liturgii zabrzmi utwór Jakuba Polaczyka „Lament pamięci króla Bolesława Chrobrego” na skrzypce.
Po mszy zaplanowano wykonanie „Ordo Coronationis”, muzycznej rekonstrukcji XI-wiecznej liturgii koronacyjnej. Autorem kompozycji jest Norbert Palej, który przygotował dzieło we współpracy z dr. Pawłem Figurskim z Instytutu Sztuki PAN. Światowa premiera utworu odbyła się 3 listopada 2025 roku w Carnegie Hall w Nowym Jorku.
Wcześniej, w rozmowie z PAP, Potocka powiedziała: „Poprzez wystawienie historycznych artefaktów oraz towarzyszące temu konferencję naukową, koncert i modlitwę chcemy oddać cześć pierwszym władcom Polski, a zarazem przypomnieć o nieustającej pracy badaczy różnych dziedzin nauki nad dziejami początków państwa polskiego”.
Bolesław Chrobry został koronowany na pierwszego króla Polski w 1025 roku, najprawdopodobniej w Wielkanoc, 18 kwietnia, albo w uroczystość św. Wojciecha. Miejscem koronacji była najprawdopodobniej katedra gnieźnieńska. Chrobry zmarł 17 czerwca 1025 roku. Po jego śmierci, jeszcze w tym samym roku, królem Polski został jego syn Mieszko II Lambert.
Rycheza była żoną Mieszka II Lamberta i pierwszą królową Polski. Została koronowana wraz z mężem w 1025 roku, po śmierci Bolesława Chrobrego.
Organizatorem wydarzenia jest Polska Akademia Nauk Biblioteka Kórnicka. Patronat honorowy nad konferencją objął metropolita poznański abp Zbigniew Zieliński.
Czytaj też:
„Korona Chrobrego” nie była koroną Chrobrego. Tajemnice polskich insygniów koronacyjnych
Bolesław Chrobry kazał dla siebie wybić ruskie monety. Chciał być cesarzem Słowian?
Kresy.pl / PAN Biblioteka Kórnicka / PAP
