Święty Norbert z Xanten. Człowiek, który porzucił dwór i założył zakon
6 czerwca Kościół wspomina świętego Norberta z Xanten, założyciela zakonu premonstratensów, czyli norbertanów, oraz arcybiskupa Magdeburga.
Norbert urodził się około 1080 roku w Xanten nad Renem w zamożnej rodzinie szlacheckiej związanej z elitami Cesarstwa. Już jako młody człowiek został przeznaczony do stanu duchownego i otrzymał kanonię w Xanten. Nie oznaczało to jednak życia ascetycznego. Przez pierwszą część życia funkcjonował raczej jako człowiek dworu: przebywał przy arcybiskupie Kolonii, a później przy cesarzu Henryku V.
Przełom nastąpił około 1115 roku. Według tradycji Norbert jechał konno w pobliżu Vreden, gdy zaskoczyła go gwałtowna burza. Piorun uderzył blisko niego, koń zrzucił go na ziemię, a on sam miał przez pewien czas leżeć bez świadomości. To wydarzenie odczytał jako wezwanie do nawrócenia. Porzucił dotychczasowe życie, oddał się pokucie i przyjął święcenia kapłańskie.
Od tej chwili Norbert zaczął prowadzić życie wędrownego kaznodziei. Chodził boso, nosił prostą wełnianą szatę, głosił potrzebę pokuty i reformy obyczajów. Wzywał do odnowy życia duchowieństwa, sprzeciwiał się nadużyciom i symonii. Jego kazania przynosiły mu uznanie wiernych, ale wywoływały też opór części duchowieństwa, które nie chciało porzucać wygodnego trybu życia.
W 1119 roku papież Kalikst II zachęcił Norberta do założenia wspólnoty, która utrwaliłaby jego dzieło. Norbert wybrał dolinę Prémontré w północnej Francji. W 1120 roku powstała tam wspólnota kanoników regularnych, która dała początek zakonowi premonstratensów. Od imienia założyciela zaczęto ich nazywać norbertanami.
Nowy zakon przyjął regułę świętego Augustyna. Łączył życie wspólnotowe, modlitwę i surową dyscyplinę z aktywną posługą duszpasterską. Charakterystycznym znakiem wspólnoty stał się biały habit.
Norbert był szczególnie związany z kultem Eucharystii. W Antwerpii wystąpił przeciw wpływom Tanchelma, którego nauka godziła w autorytet Kościoła i sakramenty. Działalność Norberta przyczyniła się do przywrócenia tam jedności kościelnej, a w tradycji zakonu utrwaliła jego wizerunek jako obrońcy Najświętszego Sakramentu.
W 1126 roku Norbert został arcybiskupem Magdeburga. Przyjął tę godność niechętnie, ale po objęciu diecezji rozpoczął energiczną reformę. Zastał tam zaniedbania dyscyplinarne i spory o majątek kościelny. Sprowadził norbertanów, zabiegał o odnowę duchowieństwa.
W 1126 roku Norbert został arcybiskupem Magdeburga. Przyjął tę godność niechętnie, ale po objęciu diecezji rozpoczął energiczną reformę. Zastał tam zaniedbania dyscyplinarne i spory o majątek kościelny. Sprowadził norbertanów, zabiegał o odnowę duchowieństwa.
Jako arcybiskup Magdeburga Norbert zaangażował się także w spór o zwierzchnictwo nad polską prowincją kościelną. Metropolia magdeburska rościła sobie prawo do podporządkowania biskupstw na ziemiach polskich, choć organizacja kościelna z centrum w Gnieźnie miała już własną tradycję i znaczenie. Dzięki poparciu cesarza Lotara III Norbert zabiegał w Rzymie o uznanie roszczeń Magdeburga wobec polskich diecezji.
W 1133 roku papież Innocenty II wydał bullę, która podporządkowywała polskie diecezje Magdeburgowi i w praktyce oznaczała degradację Gniezna. Decyzja ta była kwestionowana i nie weszła trwale w życie. W 1136 roku bulla gnieźnieńska potwierdziła niezależność arcybiskupstwa gnieźnieńskiego od Magdeburga.
Wyczerpany pracą i podróżami Norbert zmarł 6 czerwca 1134 roku w Magdeburgu. Kanonizował go papież Grzegorz XIII w 1582 roku. W 1627 roku jego relikwie przeniesiono do opactwa na Strahovie w Pradze.
Zakon założony przez Norberta szybko rozprzestrzenił się w Europie. Norbertanie działali także na ziemiach polskich, m.in. w Krakowie i Witowie.
Czytaj też:
Patron mostów i tajemnicy spowiedzi. Kim był św. Jan Nepomucen?
Święty ze Skoczowa, który zginął za tajemnicę spowiedzi
Kresy.pl
