Prezydent Rumunii odwołał swoją wizytę na Ukrainie. Powód: kontrowersyjne prawo oświatowe

Prezydent Rumunii Klaus Iohannis odwołał swoją wizytę na Ukrainie z powodu uderzającej w szkolnictwo mniejszości narodowych ustawy o oświacie forsowanej przez Kijów. O swojej decyzji osobiście poinformował Petra Poroszenkę.

Prezydent Iohannis poinformował o swojej decyzji wczoraj, podczas pobytu w Nowym Jorku. W rozmowie z reporterami potwierdził, że jego planowana na październik wizyta w Kijowie nie odbędzie się. Jako powód wskazał nową ustawę oświatową, która uderza m.in. w kilkadziesiąt rumuńskojęzycznych szkół na Ukrainie.

– Dowiedziawszy się o tej ustawie, odwołałem moją wizytę na Ukrainie – powiedział Iohannis, cytowany m.in. przez ukraińską sekcję Radia Wolna Europa. – Odwołałem także moje spotkanie z przewodniczącym Werchownej Rady [ukraińskiego parlamentu], która miało się odbyć pod koniec września.

Prezydent Rumunii podkreślił, że to „bardzo silny sygnał dyplomatyczny”. Powiedział, że przy okazji Sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w USA, spotkał się z ukraińskim prezydentem Petrem Poroszenką. To właśnie wtedy powiedział mu, że odwołuje swoją wizytę, dopóki nie będzie „jakiegoś postępu” w tej sprawie. Zaznaczył, że ukraiński prezydent opuścił spotkanie „dosyć zmartwiony”.

Według Iohannisa, ukraińska ustawa oświatowa jest sprzeczna z wzajemnymi, dobrymi intencjami obu krajów. Przyznał, że był „bardzo nieprzyjemnie zaskoczony” decyzją ukraińskiego parlamentu, który nie konsultował tego wcześniej ani z Rumunią, ani z innymi partnerami.

– Rzecz w tym, że ta ustawa, jeśli zostanie przyjęta, drastycznie ograniczy dostęp mniejszości [narodowych] do nauki w swoim ojczystym języku. Bardzo nam przez to przykro – powiedział prezydent Rumunii. Dodał, że na Ukrainie żyje bardzo dużo Rumunów (oficjalnie ok. 156 tys.), a w planach było m.in. odwiedzenie z Poroszenką Bukowiny, gdzie mieszka znaczna ich część. Iohannis uważa, że ustawa została przyjęta w nieodpowiednim momencie i wzbudza liczne zastrzeżenia.

Zaznaczmy, że dzień wcześniej na posiedzeniu połączonych izb rumuński parlament jednogłośnie przyjął deklarację w obronie praw mniejszości narodowych na Ukrainie do nauczania w ojczystym języku. Wezwano także prezydenta i rząd Rumunii do podjęcia działań na forum międzynarodowym w celu zapewnienia ochrony tożsamości językowej, kulturowej i religijnej Rumunów na Ukrainie.

Przypomnijmy, że dwa dni temu, także jednogłośnie, ukraińską ustawę oświatową potępił parlament Węgier. Tydzień temu ustawę skrytykowała także Rosja uznając ją za wymierzoną głównie w ludność rosyjskojęzyczną. Na tle Węgier, Rumunii i Rosji pasywnością wyróżnia się reakcja polskiego MSZ. Przebywający we wtorek w Kijowie wiceszef MSZ Bartosz Cichocki powiedział, że „rozumie sytuację”, ale także „przestrzega” Ukraińców przed popadnięciem w konflikt z zobowiązaniami międzynarodowymi.

5 września Rada Najwyższa Ukrainy uchwaliła ustawę ws. reformy systemu oświaty, która wprowadza język ukraiński do szkół mniejszości narodowych, na poziomie wyższym niż nauczanie początkowe. W jakim zakresie języka państwowy wyprze w procesie nauczania języki ojczyste mniejszości, o tym zadecydują dalsze przepisy wykonawcze do ustawy. Wyraźna jest jednak tendencja do ograniczenia nauczania w językach innych niż ukraiński. Minister oświaty Ukrainy Lilija Hrynewycz otwarcie przyznała, że za nowelizacją ustawy stała intencja przyspieszenia procesów asymilacyjnych mniejszości narodowych na Ukrainie.

W czwartek rada zamieszkanego przez mniejszości narodowe obwodu zakarpackiego zwróciła się do prezydenta Ukrainy z apelem o zawetowanie uchwalonej niedawno ustawy oświatowej. Za przyjęciem uchwały głosowało 38 deputowanych, przeciwko 1, od głosu wstrzymało się 4, a nie wzięło udziału w głosowaniu 13. Uchwałę poparli przedstawiciele Bloku Petro Poroszenki, Partii Węgrów Ukrainy, „Odrodzenia” i Bloku Opozycyjnego.

W tekście uchwały radni obwodowi wyrazili przekonanie, że nowa ustawa oświatowa narusza m.in. konstytucyjne prawo przedstawicieli mniejszości narodowych do oświaty w ojczystym języku swojej wspólnoty narodowościowej.

radiosvoboda.org / Unian / tyzhden.ua / Kresy.pl