W Zatylu upamiętniono Polaków zamordowanych przez UPA. Odsłonięto tablicę [+FOTO]
W Zatylu odsłonięto nową tablicę edukacyjno-informacyjną upamiętniającą polskich pasażerów pociągu zamordowanych przez UPA 16 czerwca 1944 roku. W uroczystościach 82. rocznicy zbrodni uczestniczyli przedstawiciele IPN, lokalni społecznicy oraz działacze środowisk narodowych.
Jak przekazał we wtorek Oddział IPN w Lublinie, instytut reprezentowali Aleksandra Dziewiczkiewicz oraz Jacek Rogala. Przedstawiciele IPN oddali hołd pomordowanym i złożyli kwiaty w miejscu pamięci.
Ważnym punktem uroczystości było odsłonięcie nowej tablicy edukacyjno-informacyjnej, ufundowanej przez Oddział IPN w Lublinie. Według Piotra Zduńczyka z Konfederacji i Ruchu Narodowego, duży wkład w jej powstanie miał lokalny społecznik Piotr Ożóg.
„Dziś wraz z działaczami Ruchu Narodowego i Konfederacji uczestniczyłem w uroczystościach 82. rocznicy zbrodni UPA w Zatylu” — napisał Zduńczyk.
Dziś wraz z działaczami Ruchu Narodowego i Konfederacji uczestniczyłem w uroczystościach 82. rocznicy zbrodni UPA w Zatylu.
16 czerwca 1944 roku, 82 lata temu, doszło do jednej z mniej znanych, a wyjątkowo okrutnych zbrodni OUN-UPA na Lubelszczyźnie.
Sotnia UPA, dowodzona… pic.twitter.com/2ZMIftPxT1
— Piotr Zduńczyk (@P_Zdunczyk) June 16, 2026
Do zbrodni doszło 16 czerwca 1944 roku niedaleko Bełżca. Sotnia Ukraińskiej Powstańczej Armii, dowodzona prawdopodobnie przez Dmytra Karpenkę „Jastruba”, zaatakowała pociąg osobowy jadący na trasie Bełżec–Rawa Ruska–Lwów.
Według relacji, skład zatrzymał ukraiński maszynista Zachariasz Procyk, pochodzący z pobliskich Żurawiec, który miał działać w zmowie z napastnikami. Pociąg stanął około 3 km od Bełżca, w pobliżu Zatyla. Z lasu wyszło blisko stu uzbrojonych ludzi, wśród których byli członkowie UPA i cywile. Część z nich miała być przebrana w niemieckie mundury.
Napastnicy zmusili pasażerów do opuszczenia wagonów. Polaków oddzielano od Ukraińców na podstawie kenkart. Ukraińców wypuszczano, natomiast Polaków mordowano. Ofiary rozstrzeliwano i kłuto bagnetami.
Według różnych źródeł zginęło od 40 do 75 osób. Byli wśród nich mieszkańcy Bełżca, Tomaszowa Lubelskiego, Narola, Rawy Ruskiej i Lwowa, a także studenci, łączniczki Armii Krajowej oraz cywile jadący do pracy lub na targ.
Ciała ofiar przewieziono drezynami do Bełżca, gdzie przeprowadzono identyfikację. Część zamordowanych pochowano w Tomaszowie Lubelskim, część w Bełżcu, a innych w rodzinnych miejscowościach. Informacje o zbrodni przekazano placówce Armii Krajowej, która wykonała dokumentację fotograficzną przesłaną później do Londynu.
Miejsce mordu upamiętniają krzyż przy torach oraz pomnik poświęcony ofiarom zbrodni UPA. Co roku 16 czerwca odbywają się tam uroczystości rocznicowe.
Czytaj też: Tak powstały sotnie UPA
