Święty Jakub Apostoł. „Syn gromu”, który jako pierwszy z Dwunastu oddał życie za Chrystusa

25 lipca Kościół katolicki obchodzi święto św. Jakuba Starszego, jednego z dwunastu Apostołów Jezusa Chrystusa.

Był rybakiem znad Jeziora Galilejskiego, należał do grona najbliższych uczniów Zbawiciela, a około 44 roku jako pierwszy z Apostołów poniósł śmierć męczeńską.

W Nowym Testamencie występuje kilku mężczyzn noszących imię Jakub. Bohater dzisiejszego święta nazywany jest Jakubem Starszym lub Większym, aby odróżnić go od Jakuba, syna Alfeusza. Określenie to nie odnosi się do stopnia świętości ani prawdopodobnie do wieku, lecz do miejsca zajmowanego przez obu uczniów w przekazach ewangelicznych.

Jakub był synem Zebedeusza i bratem św. Jana Apostoła. Obaj pracowali jako rybacy i byli związani z Szymonem Piotrem. Według Ewangelii Jezus powołał braci, gdy znajdowali się w łodzi i naprawiali sieci. Jakub i Jan pozostawili ojca oraz dotychczasowe zajęcie, aby pójść za Chrystusem.

Jeden z najbliższych uczniów Chrystusa

Jakub, razem z Piotrem i Janem, należał do trzech Apostołów dopuszczanych do wydarzeń, których nie oglądała większość uczniów. Był świadkiem wskrzeszenia córki Jaira, przemienienia Chrystusa na górze Tabor oraz Jego modlitwy i cierpienia w Ogrodzie Oliwnym.

Ewangelie pokazują go jako człowieka gorliwego, ale również porywczego. Jezus nadał Jakubowi i Janowi przydomek Boanerges, czyli „synowie gromu”. Bracia chcieli sprowadzić ogień z nieba na samarytańską miejscowość, której mieszkańcy odmówili przyjęcia Chrystusa.

Początkowo nie rozumieli także, na czym polega Królestwo Boże. Prosili o najważniejsze miejsca u boku Jezusa, gdy obejmie On władzę. Chrystus odpowiedział im, że prawdziwa wielkość nie opiera się na panowaniu nad innymi, lecz na służbie, a droga Jego uczniów prowadzi przez cierpienie i ofiarę.

Jakub usłyszał wówczas zapowiedź, że będzie pił z tego samego kielicha co jego Mistrz. Słowa te wypełniły się kilkanaście lat później.

Pierwszy męczennik wśród Apostołów

Po śmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa Jakub pozostał członkiem pierwotnego Kościoła. Dzieje Apostolskie wymieniają go wśród uczniów przebywających w Jerozolimie, a następnie informują o jego męczeństwie.

Około 44 roku król Herod Agryppa I rozpoczął prześladowania chrześcijan. Na jego rozkaz Jakub został zabity mieczem. Był pierwszym spośród dwunastu Apostołów, który oddał życie za Chrystusa. Lakoniczny opis jego śmierci świadczy zarazem o znaczeniu, jakie zajmował we wspólnocie jerozolimskiej.

Santiago de Compostela i Droga św. Jakuba

Z postacią Apostoła związana jest wielowiekowa tradycja hiszpańska. Według późniejszych przekazów Jakub miał głosić Ewangelię na Półwyspie Iberyjskim, a po jego śmierci ciało Apostoła miało zostać przewiezione z Jerozolimy do Hiszpanii.

Tradycja ta nie znajduje jednak potwierdzenia we współczesnych Jakubowi źródłach. Najstarsze wzmianki o jego działalności misyjnej w Hiszpanii pochodzą dopiero z VII wieku, natomiast przekazy o odnalezieniu jego grobu pojawiły się w IX wieku. Z tego powodu historyczna wiarygodność opowieści o pobycie Apostoła na Półwyspie Iberyjskim oraz przeniesieniu tam jego szczątków pozostaje kwestionowana przez badaczy.

Za miejsce jego grobu uznano Santiago de Compostela. Od średniowiecza miasto stało się jednym z najważniejszych ośrodków pielgrzymkowych chrześcijaństwa. Prowadzące do niego szlaki określane są jako Camino de Santiago, czyli Droga św. Jakuba. Do dziś przemierzają je pielgrzymi z całego świata.

Święty Jakub przedstawiany jest najczęściej w stroju pielgrzyma, z kijem, torbą i muszlą. Muszla przegrzebka stała się również znakiem szlaków prowadzących do Composteli. Apostoł jest czczony między innymi jako patron Hiszpanii oraz pielgrzymów.

Czytaj też: To jest polskie Camino de Santiago: Warszawska Pielgrzymka Piesza ma ponad 300 lat

Kresy.pl / Vatican