Wenezuela rozpoczyna wyjście z MTK. Władze mówią o naruszaniu suwerenności państw
Władze w Caracas zarzuciły Międzynarodowemu Trybunałowi Karnemu nieproporcjonalne koncentrowanie działalności na państwach Afryki i Ameryki Łacińskiej. Decyzja została podjęta po zamknięciu biura technicznego MTK w Wenezueli i wcześniejszym uchyleniu przez parlament przepisów wdrażających Statut Rzymski. Trybunał utrzymuje, że śledztwo dotyczące domniemanych zbrodni przeciwko ludzkości będzie nadal prowadzone w Hadze.
W piątek Wenezuela oficjalnie powiadomiła sekretarza generalnego ONZ António Guterresa o „stanowczej i nieodwołalnej” decyzji wypowiedzenia Statutu Rzymskiego oraz rozpoczęcia wycofywania się z Międzynarodowego Trybunału Karnego. Decyzję przekazano na polecenie pełniącej obowiązki prezydenta Delcy Rodríguez.
Minister spraw zagranicznych Wenezueli Félix Plasencia uzasadnił wystąpienie z MTK zarzutem „stronniczości geograficznej”, która ma skutkować nieproporcjonalnym koncentrowaniem działalności Trybunału na krajach Afryki i Ameryki Łacińskiej.
Zarzuty wobec Trybunału
Może Cię zainteresować: Administracja Trumpa poleciła wstrzymanie śledztw wobec pełniącej obowiązki prezydenta Wenezueli
Wenezuelskie władze uznały, że działalność MTK uderza przede wszystkim w państwa globalnego Południa, naruszając ich prawo do suwerenności i samostanowienia.
„Wenezuela uważa, że działania Trybunału odzwierciedlają udowodnione uprzedzenia geograficzne, które w nieproporcjonalny sposób skupiły jego pracę na krajach Afryki i Ameryki Łacińskiej, ze szkodą dla Globalnego Południa” — powiedział minister spraw zagranicznych Wenezueli Félix Plasencia.
„Ten schemat ujawnia, że system sprawiedliwości międzynarodowej, daleki od sprawiedliwego stosowania, został wykorzystany do pogłębiania nierówności między narodami i lekceważenia ich prawa do samostanowienia i suwerenności” — dodał minister.
Plasencia ocenił, że sposób działania Trybunału nie wynika z przypadkowych decyzji proceduralnych, lecz z podporządkowania jego mechanizmów interesom innym niż wymiar sprawiedliwości i ochrona ludności.
„Dlatego odrzucamy ten wymiar walki prawnej, który utrwala prześladowania narodu wenezuelskiego i pogłębia nierówności, które powinien naprawić międzynarodowy wymiar sprawiedliwości” — powiedział szef wenezuelskiej dyplomacji.
Władze w Caracas zadeklarowały jednocześnie poparcie dla systemu sprawiedliwości międzynarodowej, który respektowałby suwerenność państw i prawo narodów do samostanowienia.
Parlament uchylił stosowanie Statutu Rzymskiego
W grudniu 2025 roku kontrolowane przez władze Zgromadzenie Narodowe jednogłośnie przyjęło ustawę uchylającą stosowanie przez Wenezuelę Statutu Rzymskiego. Decyzję przedstawiono jako odpowiedź na działania Międzynarodowego Trybunału Karnego.
„Potępić światu bezużyteczność i wasalstwo” MTK — tak cel ustawy określił przewodniczący parlamentu Jorge Rodríguez.
Ustawę przyjęto po ogłoszeniu 1 grudnia przez Prokuraturę MTK zamknięcia biura technicznego w Caracas. Trybunał uzasadnił tę decyzję brakiem „rzeczywistego postępu” we współpracy z Wenezuelą w zakresie zasady komplementarności.
Zasada ta zakłada, że państwo powinno przeprowadzić rzeczywiste i gruntowne postępowania dotyczące zarzucanych przestępstw, zanim sprawą zajmie się Międzynarodowy Trybunał Karny.
Rodríguez oświadczył wówczas, że instytucja, która powinna służyć ochronie ludzi, realizuje jedynie cele północnoamerykańskiego imperializmu.
Śledztwo pozostaje otwarte
Po zamknięciu biura w Caracas Prokuratura MTK zaznaczyła, że śledztwo dotyczące domniemanych zbrodni przeciwko ludzkości popełnionych w Wenezueli „wciąż trwa”. Postępowanie ma być kontynuowane przez zespół prokuratorów pracujących w Hadze.
W 2018 roku kilka państw skierowało do Trybunału wniosek dotyczący sytuacji w Wenezueli. Formalne śledztwo w sprawie domniemanych zbrodni przeciwko ludzkości rozpoczęto w 2021 roku.
Rząd Nicolása Maduro, obecnie przebywającego w więzieniu w Stanach Zjednoczonych, wielokrotnie próbował doprowadzić do zatrzymania postępowania. Władze argumentowały, że wenezuelski wymiar sprawiedliwości prowadzi własne dochodzenia.
W 2023 roku stanowisko to zostało odrzucone, co umożliwiło wznowienie dochodzenia w sprawie czynów, do których miało dochodzić od 2017 roku. Prokuratorzy MTK utrzymują, że wycofanie się Wenezueli ze Statutu Rzymskiego nie kończy aktywnego postępowania i nie pozbawia Trybunału jurysdykcji w prowadzonej sprawie.
Zmiana na czele dyplomacji
Félix Plasencia objął kierownictwo połączonego Ministerstwa Spraw Zagranicznych i Handlu Międzynarodowego po rekonstrukcji rządu przeprowadzonej przez Delcy Rodríguez. Dotychczasowy minister spraw zagranicznych Yván Gil został przeniesiony na stanowisko szefa resortu nauki i technologii.
Zobacz: Burmistrz Nowego Jorku rozważa aresztowanie Netanjahu podczas sesji ONZ
Kresy.pl/Reuters
