Saudowie będą negocjować z południowojemeńskimi separatystami

Południowa Rada Przejściowa (STC) reprezentująca południowojemeńskich separatystów zgadza się na negocjacje z oficjalnum rządem Jemenu i stojącą za nim Arabią Saudyjską.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Arabii Saudyjskiej wezwało frakcje polityczne z południowej części Jemenu do udziału w organizowanym przez Rijad „dialogu”. W sobotnim oświadczeniu saudyjska dyplomacja poinformowała o „kompleksowej konferencji w Rijadzie, która zgromadzi wszystkie południowe frakcje i omówi sprawiedliwe rozwiązania kwestii Południa”. Rijad poinformował, że oficjalny rząd Jemenu – Rada Prezydialna, wystosował zaproszenie do rozmów, zrelacjonował “The Guardian”.

Główna siła na jemeńskim Południu – STC oficjalnie pozytywnie odniosła się do oferty negocjacji. W oświadczeniu Rada separatystów stwierdziła, że ​​posunięcie to odzwierciedla zaangażowanie Arabii Saudyjskiej w rozwiązywanie problemów politycznych poprzez dialog, zwłaszcza w odniesieniu do “prawa narodu Południa do przywrócenia swojego państwa” – zacytowały “Arab News”.

STC podkreśliła, że ​​każdy sensowny dialog musi uwzględniać wolę “narodu Południa”, obejmować pełne gwarancje międzynarodowe i uwzględniać wolne referendum jako element wszelkich przyszłych propozycji lub rozwiązań politycznych.

Jeszcze w piątek STC proklamowała deklarację niepodległości Poludniowego Jemenu, jednak nie pociągnęło to za sobą żadnych formalnych ruchów, przez co “The Gaurdian” określił proklamację jako symboliczną.

Deklaracje Rady Prezydialnej Jemenu, Arabii Saudyjskiej i południowojemeńskich separatystów. W ramach operacji rozpoczętej 2 grudnia południowojemeńscy separatyści zajęli prowincje Hadramaut i Al Mahr. Łącznie przejęli oni kontrolę nad obszarem o powierzchni około 550 tys. kilometrów kwadratowych. Oba regiony to pustynne, rzadko zaludnione obszary, ale w Hadramaut znajdują się główne pola naftowe Jemenu. Wcześniej znajdowały się one pod kontrolą Rady Prezydialnej – uznawanego międzynarodowo rządu Jemenu, którego protektorem są właśnie Saudowie.

Siły STC przejęły kontrolę nad polami naftowymi PetroMasila w Al Masilah po starciach z ugrupowaniami klanowymi wspierającymi Radę. PetroMasila, która produkuje od 85-90 tys. baryłek ropy dziennie, została zmuszona do wstrzymania działalności

26 stycznia doszło do manifestacyjnego nalotu na pozycje tych pierwszych Hadramaut przeprowadzonego przez saudyjskie lotnictwo. We wtorek Saudyjczycy zbombardowali we wtorek ładunek broni w jemeńskim porcie Mukalla.Według Rijadu pochodzące z Zjednoczonych Emiratów Arabskich uzbrojenie było przeznaczone dla separatystów z Południowej Rady Tymczasowej (STC).

Także w piątek Arabia Saudyjska wystosowała wobec Emiratów domagając się od nich wycofania wszystkich oddziałów i uzbrojenia z Jemenu. ZEA, od lat wspierające południowojemeńskich separatystów, ugięły się przed tym ultimatum.

Po obaleniu wieloletniego autokratycznego przywódcy Jemenu Ali Abdullaha Saliha, ruch dyskryminowanych dotąd szyitów-zajdytów, Ansarullah, określany też, od nazwiska klanu przywódców, Huti, pod koniec 2011 roku podjął ofensywne działania zbrojne. Wobec faktycznego krachu jemeńskiej państwowości pod koniec 2014 roku Huthi przejęli władzę nad stolicą Jemenu Saną i rozwiązali dotychczasowe władze.

Ówczesny prezydent Abd Rabbuh Mansur Hadi w 2015 roku został wzięty w areszt domowy przez szyitów. Uwolniony, uciekł do Adenu – metropolii na południu kraju, a następnie do Arabii Saudyjskiej. Tam przekonał Saudyjczyków do interwencji zbrojnej. Zakończyła się ona niepowodzeniem, a Saudyjczycy zaprzestali ataków na Jemen, niemniej nastąpcom Mansura Hadiego, uznawanym na scenie międzynarodowej, udało się wrócić do Adenu.

W ramach konfliktu doszło również do konsolidacji południowojemeńskich separatystów odwołujących się do tradycji istniejącej w latach 1967-1990 Ludowo-Demokratycznej Republiki Jemenu, jedynego komunistycznego państwa arabskiego. Walczą oni z Ansarullahem, ale okresowo wchodzą w konflikty także z oddziałami lojalnymi wobec oficjalnych władz emigracyjnych. Południowej Radzie Tymczasowej patronują Zjednoczone Emiraty Arabskie. Interweniowały one zbrojnie przeciw Hutim wspólnie z Saudyjczykami, lecz potem dwaj interwencji poróżnili się.

Po 2019 r. STC dążyła oficjalnie tylko do autonomii południa Jemenu i weszła w skład międzynarodowo uznawanej administracji, jednak następnie się z niej wycofała, korzystając ze wsparcia politycznego i militarnego ZEA.

Rysujący się konflikt między dotychczasowymi koalicjantami może wzmocnić pozycję Ansarullahu kontrolującego stolicę i znaczną część gęsto zaludnionego obszaru Jemenu.

Sytuacja polityczno-militarna w Jemenie. Kolor czerwony – obszary pod kontrolą międzynarodowo uznawanego rządu; kolor zielony – obszary pod kontrolą Ansarullahu (Hutich), kolor żółty – obszary pod kontrolą południowych separatystów (STC); kolor pomarańczowy – obszary kontrolowane przez oddziały wspierane bezpośrednio przez Zjednoczone Emiraty Arabskie sprzymierzone z STC; kolor granatowy – obszary kontrolowane przez oddziały wierne klanowi byłego dyktatora Saliha.

thegaurdian.com/arabnews.com/kresy.pl