Odnaleziono jedyny zrealizowany projekt ojca architektury Zachodu. Sensacyjne odkrycie we Włoszech [+WIDEO]

W centrum włoskiego miasta Fano, w regionie Marche, archeolodzy potwierdzili odkrycie, na które świat nauki czekał od wielu lat. Pod placem Piazza Andrea Costa zidentyfikowano pozostałości bazyliki zaprojektowanej przez Marka Witruwiusza Polliona – jedynej budowli, którą rzymski architekt sam opisał jako własne dzieło.

Władze Włoch i środowisko naukowe określają to odkrycie jako jedno z najważniejszych w historii archeologii architektury.

Zgodność co do centymetra

Odnalezione relikty obejmują masywne fundamenty, bazy kolumn oraz fragmenty marmurowych posadzek monumentalnej bazyliki publicznej ukończonej w 19 roku p.n.e. Kluczowe znaczenie miało odsłonięcie kolejnej kolumny narożnej, co pozwoliło precyzyjnie odtworzyć układ całej budowli. Plan obiektu – prostokątna hala otoczona perystylem z ośmioma kolumnami po dłuższych bokach i czterema po krótszych – odpowiada dokładnie opisowi zawartemu w V księdze traktatu „De Architectura”. Archeolodzy podkreślają, że zgodność wymiarów i proporcji z tekstem źródłowym sięga „co do centymetra”.

Przełom był możliwy dzięki wieloletnim badaniom oraz pracom prowadzonym przy okazji modernizacji przestrzeni miejskiej w Fano. Pierwsze przesłanki, że dokonano odkrycia, pojawiły się już w 2023 roku podczas remontu przy Via Vitruvio, jednak dopiero obecne wykopaliska umożliwiły pełne potwierdzenie hipotezy. Kolumny o średnicy około pięciu stóp rzymskich i szacowanej wysokości nawet 15 metrów wskazują na wyjątkową skalę i rangę obiektu. Zastosowane rozwiązania konstrukcyjne – kolumny powiązane z pilastrami i systemem narożnym – potwierdzają kunszt projektowy autora.

Rekonstrukcja planu Bazyliki Witruwiusza w Fano, źródło: Wikipedia.

Czytaj też: Olśniewa od pięciuset lat. Kaplica Zygmuntowska

Witruwiusz był nie tylko teoretykiem

Znaczenie odkrycia wykracza daleko poza lokalną historię Fano. To pierwsza w dziejach materialna realizacja architektury, którą można jednoznacznie przypisać Witruwiuszowi. Dotąd jego wpływ na architekturę znany był niemal wyłącznie z teorii. Teraz po raz pierwszy możliwe staje się bezpośrednie zbadanie, w jaki sposób w praktyce realizował on zasady firmitas, utilitas i venustas – trwałości, użyteczności i piękna – które stały się fundamentem zachodniej myśli architektonicznej.

Witruwiusz był nie tylko architektem, lecz także inżynierem wojskowym, teoretykiem i myślicielem, którego dzieło ukształtowało architekturę od starożytności po czasy nowożytne. Jego koncepcja idealnych proporcji ludzkiego ciała, znana jako „człowiek witruwiański”, została później spopularyzowana przez Leonardo da Vinci i stała się jednym z symboli renesansu.

Włoski minister kultury Alessandro Giuli porównał odkrycie do odnalezienia grobowca Tutanchamona, podkreślając jego przełomowy charakter. Dla archeologii i historii architektury oznacza ono moment graniczny – potwierdzenie, że tekst, który przez wieki był podstawą teorii budowania, ma swój namacalny, monumentalny odpowiednik. Bazylika Witruwiusza, przez stulecia istniejąca jedynie w słowach, ponownie stała się częścią rzeczywistego krajobrazu.

Czytaj też: Renesans lubelski

Kresy.pl / ArkeoNews