Jak wybiera się papieża. Procedura krok po kroku
Dziś w Watykanie rozpoczyna się jedno z najważniejszych wydarzeń w życiu Kościoła katolickiego – konklawe, którego celem jest wybór 267. papieża w historii.
Proces ten, choć głęboko zakorzeniony w tradycji, jest ściśle uregulowany przez prawo kanoniczne i dokumenty papieskie. Od uroczystej Mszy „Pro eligendo Romano Pontifice”, przez tajne głosowania w Kaplicy Sykstyńskiej, aż po ogłoszenie światu nowego papieża słowami „Habemus Papam” – każdy etap jest precyzyjnie zaplanowany.
O godzinie 10.00 kardynałowie zgromadzili się w Bazylice św. Piotra na Mszę św. „Pro eligendo Papa”, której przewodniczył dziekan Kolegium Kardynalskiego, kard. Giovanni Battista Re.
Oficjalne rozpoczęcie konklawe nastąpi o 16.30, gdy kardynałowie-elektorzy przejdą procesyjnie z Kaplicy Paulińskiej do Kaplicy Sykstyńskiej, śpiewając hymn „Veni Creator Spiritus”, prosząc Ducha Świętego o światło i mądrość w nadchodzącym wyborze.
Kaplica Sykstyńska przed konklawe, fot. Vatican News Media
Wszystko odbywa się zgodnie z konstytucją apostolską Universi Dominici gregis, ogłoszoną przez Jana Pawła II w 1996 roku, a zaktualizowaną przez Benedykta XVI w 2013 roku. Dokument ten dzieli się na dwie części: jedna dotyczy funkcjonowania Stolicy Apostolskiej w czasie wakatu, druga szczegółowo opisuje procedurę wyboru papieża. W chwili śmierci Franciszka zastosowano już pierwszą część – m.in. zwołanie kongregacji generalnych i ogłoszenie daty konklawe, która zgodnie z przepisami odbywa się najwcześniej po 15 dniach od śmierci papieża.
Czytaj też: Kardynałowie są elektorami od XI wieku. Poznaj historię konklawe
Do wyboru papieża uprawnieni są wyłącznie kardynałowie poniżej 80. roku życia. Obecnie Kolegium Kardynalskie liczy 133 elektorów – kilku uprawnionych nie weźmie udziału z powodów zdrowotnych lub osobistych. Choć Universi Dominici gregis przewiduje maksymalnie 120 elektorów, papież Franciszek za sprawą swoich nominacji kardynalskich przekroczył ten limit. Miejscem wyboru jest niezmiennie Kaplica Sykstyńska. Tam też elektorzy składają przysięgę milczenia, a po słowach „Extra omnes” wszyscy nieuprawnieni opuszczają kaplicę.
Jan Paweł II zrezygnował z dawnych metod wyboru „przez aklamację” czy „kompromis”, ustalając, że wybór musi odbywać się wyłącznie przez głosowanie tajne, wymagające większości dwóch trzecich głosów. W obecnym konklawe oznacza to 89 głosów.
Każdy kardynał oddaje swój głos, wypowiadając formułę: „Wzywam na świadka Chrystusa Pana, który mnie osądzi, że głosuję na tego, który zgodnie z wolą Bożą powinien zostać wybrany”. Następnie wrzuca kartę z imieniem kandydata do urny i wraca na miejsce. Głosy są liczone, a karty nawlekane na nić, po czym spalane – przy wyborze bez skutku pojawia się czarny dym, a po udanym głosowaniu – biały. Specjalne urządzenia emitują dym o odpowiednim kolorze, a cały świat wypatruje znaku z komina Kaplicy Sykstyńskiej.
Czytaj też: Kiedyś do ognia dorzucano słomy, a dzisiaj… Jak Watykan robi dym
W momencie uzyskania odpowiedniej liczby głosów, kardynał przewodniczący pyta wybranego: „Czy przyjmujesz wybór?”. Kandydat może odmówić. Jan Paweł II skierował taką zachętę do swoich następców: „Proszę następnie tego, kto zostanie wybrany, by od przyjęcia urzędu, do którego jest powołany, nie uchylał się z obawy przed jego ciężarem, ale by pokornie poddał się zamysłowi woli Bożej. Bóg bowiem, wkładając brzemię na niego, będzie go podtrzymywał swoją ręką, aby był zdolny je nieść; wraz z powierzeniem mu wielkiego zadania, udzieli także pomocy do jego wypełnienia, a obdarowując go godnością, udzieli mu również siły, by nie ugiął się pod ciężarem urzędu”.
Po uzyskaniu potwierdzenia i przyjęciu imienia przez nowego papieża, rozpoczyna się przygotowanie do ogłoszenia. Kardynał protodiakon wychodzi na balkon bazyliki i wypowiada słowa: „Annuntio vobis gaudium magnum: habemus Papam!”, ogłaszając imię nowego biskupa Rzymu.
Ten moment wyznacza nowy rozdział w historii Kościoła katolickiego – rozdział, którego pierwsze linijki zapisują się już dziś.
Kresy.pl / Vatican News
