50 mln zł na „Żydowskie Dziedzictwo Kulturowe”. Ministerstwo kultury rusza z III edycją projektu

Minister kultury Marta Cienkowska ogłosiła przekazanie blisko 50 mln zł na III edycję projektu „Żydowskie Dziedzictwo Kulturowe”. Na stronie Żydowskiego Instytutu Historycznego zapisano, że priorytetem projektu jest „edukacja historyczna i kulturowa jako narzędzia zwalczania antysemityzmu.

W środę minister kultury Marta Cienkowska ogłosiła inaugurację III edycji projektu „Żydowskie Dziedzictwo Kulturowe”, finansowanego ze środków Funduszy Norweskich i EOG oraz budżetu państwa. Na działania związane z ochroną, dokumentowaniem i upowszechnianiem dziedzictwa Żydów w Polsce trafi blisko 50 mln zł.

„50 mln zł z EEA and Norway Grants i budżetu państwa trafi na realizację III edycji projektu «Żydowskie Dziedzictwo Kulturowe». To inwestycja nie tylko w ochronę dziedzictwa i edukację historyczną, ale także w lokalne społeczności w całej Polsce. Wiele śladów wielokulturowej historii naszego kraju znajduje się właśnie w mniejszych miejscowościach, gdzie pamięć wymaga dziś szczególnej troski i zaangażowania mieszkańców” — przekazała na platformie X Cienkowska.

50 mln zł z @EEANorwayGrants i budżetu państwa trafi na realizację III edycji projektu „Żydowskie Dziedzictwo Kulturowe”.

To inwestycja nie tylko w ochronę dziedzictwa i edukację historyczną, ale także w lokalne społeczności w całej Polsce. Wiele śladów wielokulturowej historii… https://t.co/a2wK3jodnx

— Marta Cienkowska (@MartaCienkowska) June 3, 2026

„Projekt będzie rozwijał nowoczesne działania edukacyjne i cyfrowe, wzmacniając kompetencje potrzebne do rozpoznawania dezinformacji i budowania świadomego społeczeństwa. To inwestycja w kulturę, pamięć i ludzi” — dodała minister.

Podczas briefingu prasowego Cienkowska poinformowała, że nowa edycja projektu obejmie dziewięć rozbudowanych komponentów. Wśród nich znalazły się działania edukacyjne dla dzieci, młodzieży i nauczycieli, kampania społeczno-edukacyjna „Akcja Żonkile”, digitalizacja zbiorów, inicjatywy w małych miejscowościach oraz międzynarodowa wymiana doświadczeń.

Działania lokalne będą prowadzone także w małych miejscowościach, we współpracy z Fundacją Forum Dialogu i siecią lokalnych liderów.

9,5 tys. inicjatyw i 11,5 mln odbiorców

W ramach projektu zaplanowano 9,5 tys. inicjatyw, które mają dotrzeć do około 11,5 mln odbiorców. Digitalizacji zostanie poddanych 6,5 tys. obiektów i materiałów historycznych.

„Żydowskie Dziedzictwo Kulturowe” realizuje Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN wraz z siedmioma partnerami z Polski i Norwegii. Wśród partnerów są Żydowski Instytut Historyczny, Fundacja Forum Dialogu, Norweskie Centrum Studiów nad Holokaustem i Mniejszościami, Europejskie Centrum Wergelanda, Centrum Falstad oraz muzea żydowskie w Oslo i Trondheim.

Na stronie Żydowskiego Instytutu Historycznego zapisano, że priorytetem projektu jest „edukacja historyczna i kulturowa jako narzędzia zwalczania antysemityzmu, uprzedzeń oraz budowania demokratycznego społeczeństwa opartego na szacunku i otwartości”. W ramach projektu mają odbyć się między innymi Marsz Pamięci, spotkania z udziałem przedstawicieli ŻIH oraz wizyty studyjne.

Program „Kultura” i środki z EOG

„Żydowskie Dziedzictwo Kulturowe” jest jednym z czterech projektów o znaczeniu strategicznym w ramach programu „Kultura”. Program jest finansowany ze środków IV edycji Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego na lata 2021–2028.

Operatorem programu jest Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Współpracuje ono z partnerami z Norwegii i Islandii: Norweską Radą Sztuki, Norweskim Dyrektoriatem ds. Dziedzictwa Kulturowego oraz Islandzkim Centrum Badań.

W tej edycji na program „Kultura” przeznaczono łącznie 106 mln euro.

Zapowiedź minister kultury wpisuje się w szerszy kontekst finansowania instytucji i inicjatyw żydowskich ze środków publicznych.

W kwietniu Warszawa podpisała umowę na modernizację budynku, w którym powstaną nowa siedziba Teatru Żydowskiego, Centrum Kultury Jidysz oraz biura Urzędu Pracy. Wartość inwestycji przekroczy 115 mln zł, z czego do 25 mln zł dołoży Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Kresy.pl/gov.pl